• Contenu principal
  • Menu
OpenEdition Books
  • Accueil
  • Catalogue de 16076 livres
  • Éditeurs
  • Auteurs
  • Facebook
  • X
  • Partager
    • Facebook

    • X

    • Accueil
    • Catalogue de 16076 livres
    • Éditeurs
    • Auteurs
  • Ressources numériques en sciences humaines et sociales

    • OpenEdition
  • Nos plateformes

    • OpenEdition Books
    • OpenEdition Journals
    • Hypothèses
    • Calenda
  • Bibliothèques

    • OpenEdition Freemium
  • Suivez-nous

  • Lettre d’information
OpenEdition Search

Redirection vers OpenEdition Search.

À quel endroit ?
  • UGA Éditions
  • ›
  • Moyen Âge européen
  • ›
  • Du goupil nommé Reynaert
  • ›
  • Bibliographie
  • UGA Éditions
  • UGA Éditions
    UGA Éditions
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Liens vers le livre
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Formats de lecture

    Plan

    Plan détaillé Texte intégral I. – Van den vos Reynaerde : manuscrits, transcriptions, éditions, traductions II. – Textes apparentés III. – Autres textes IV. – Outils lexicographiques cités V. – Études citées VI. – Autre

    Du goupil nommé Reynaert

    Ce livre est recensé par

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Bibliographie

    p. 303-316

    Texte intégral I. – Van den vos Reynaerde : manuscrits, transcriptions, éditions, traductions a) Manuscrits, transcriptions Manuscrits considérés comme complets Édition diplomatique Manuscrit de Dyck b) Éditions c) Traductions Traductions françaises Traductions néerlandaises Traductions allemandes Traductions anglaises Traduction italienne II. – Textes apparentés Domaine germanique Domaine latin Domaine roman : Le Roman de Renart Éditions bilingues Éditions du texte français seul Traduction seule III. – Autres textes Domaine germanique Domaine roman Autre IV. – Outils lexicographiques cités V. – Études citées VI. – Autre

    Texte intégral

    I. – Van den vos Reynaerde : manuscrits, transcriptions, éditions, traductions

    a) Manuscrits, transcriptions

    Manuscrits considérés comme complets

    Manuscrit de Comburg (= A)

    Het Comburgse handschrift. Hs. Stuttgart, Württembergische Landesbibliothek, Cod. poet. et phil. 2°22. Texte de VdvR dans la partie 4, 2, f. 192va-213rb. En ligne : https://dfg-viewer.de/show/?set[mets]=https://digital.wlb-stuttgart.de/mets/urn:nbn:de:bsz:24-digibib-bsz3239702651.xml

    Édition diplomatique

    Het Comburgse handschrift Hs. Stuttgart, Württembergische Landesbibliothek, Cod. Poet et phil.2°22, Band 2, diplomatische editie, bezorgd door Herman Brinkman en Janny Schenkel, Hilversum, 1997, p. 859-940. En ligne : www.textualscholarship.nl/?p=7009 >Download Deel 2, p. 859 et suivantes.

    Van den vos Reynaerde. Reynaert I, editie J. Janssens, R. Van Daele, V. Uyttersprot, Leuven, Davidsfonds, 1991. [Cet ouvrage est épuisé. Le texte transcrit peut être consulté en ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_vos001vosr01_01/_vos001vosr01_01_0001.php, (transcription, ponctuation ajoutée, en trois sections)].

    Manuscrit de Dyck

    www.ulb.uni-muenster.de/Sammlungen/handschriften/dycksche-handschrift.html.nTranscription (Jasmin Hlatky, Inge van Outryve) : https://repositorium.uni-muenster.de/document/midos/820415cc-9b48-49bf-952d-cfc719dd503c/dycksche-hs_komplett.pdf. Ce dernier document a l’avantage de reproduire à côté de la transcription la partie correspondante de la version numérisée du manuscrit.

    b) Éditions

    Van den vos Reinaerde. Critisch uitgegeven door Prof. Dr. J. W. Muller, Leiden, 1944 [3e édition revue et augmentée, avec introduction, notes et index des noms propres].

    Van den vos Reynaerde. Reinart Fuchs. Mittelniederländischer Text und deutsche Übertragung, herausgegeben und übersetzt von Amand Berteloot und Heinz-Lothar Worm, Marburg, 1982.

    Reynaert in tweevoud, Deel I : Van den vos Reynaerde, uitgegeven door André Bouwman / Bart Besamusca, Amsterdam, 2002.

    Van den vos Reynaerde, de tekst kritisch uitgegeven, met woordverklaring, commentaar en tekstkritische aantekeningen door F. Lulofs, Groningen, 1985 [repr. Hilversum 2001].

    Of Reynaert The Fox, text and Facing Translation of the Middle Dutch Beast Epic Van den vos Reynaerde, edited with an introduction, notes and glossary by André Bouwman and Bart Besamusca, translated by Thea Summerfield, Amsterdam, 2009 [noter que le glossaire est exhaustif et précédé d’une « brève introduction au moyen-néerlandais » (signée de Matthias Hüning et Ulrike Vogl, en anglais)]. En ligne : https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/35321

    N.B. : Pour un accès commode et rapide aux versions numérisées des manuscrits de Comburg et de Dyck et à la partie transcription de l’éd. Janssens et coll., (VdvR, base ms. A) ainsi qu’à l‘édition/traduction anglaise du VdvR (base : ms. A) intitulée Of Reynaert the Fox, éd. Bouwman / Besamusca / Summerfield), on trouvera avantage à passer par le site ARLIMA (Archives de littérature du Moyen Âge) : arlima. van den vos reynaerde >Bibliographie>Manuscrits ou Bibliographie>Éditions modernes. Cliquer sur les items marqués [www].

    c) Traductions

    Traductions françaises

    Le Roman du Renard, traduit pour la première fois d’après un texte flamand du xiie siècle, édité par J. F. Willems, augmenté d’une analyse de ce qu’ont écrit, au sujet des romans français de Renard, Legrand-d’Aussy, Robert Raynouart, Saint-Marc Girardin, Prosper Marchand, etc., par Octave Delepierre, Bruxelles, 1837. En ligne : https://archive.org/details/leromandurenard00dele [Cette traduction (en prose) du texte édité par Willems (Reinart de vos. Episch fabeldicht van de twaelfde en derdiende eeuw, Gent, 1836) a été réimprimée à Paris en 1849].

    Joyaux de la littérature flamande du Moyen-Âge, présentés et traduits par François Closset, Bruxelles, 1949, p. 66-105 [2e édition, Bruxelles, 1955].

    Le Roman de Renart, Reynaert le goupil. Traduction [rythmée, assonancée, avec patine archaïsante] de Liliane Wouters, introduction de E. Rombauts, Bruxelles, « Collection Unesco d’œuvres représentatives. Série européenne », 1974.

    Voir les comptes rendus (consultables en ligne) de J. Deloof, Septentrion 5, 1976, p. 117 et suiv. et de K. Varty, Cahiers de civilisation médiévale, 1977, p. 385 et suiv.

    Van Keymeulen, Paul, Guillaume qui fit le Madoc. Le Dit du Goupil. En ligne : https://www.reynaertgenootschap.be/teksten/franse-vertaling-van-den-vos-reynaerde-door-paul-van-keymeulen/

    Traductions néerlandaises

    Bouwman, André & Besamusca, Bart, « Vertaling. Over de vos Reynaeert. Een prozavertaling van ‘Van den vos Reynaerde’ », Tiecelijn 20, 2007, p. 106-140. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002200701_01/_tie002200701_01_0007.php

    Traductions allemandes

    Berteloot, Amand & Worm, Heinz-Lothar, Van den vos Reynaerde. Reinart Fuchs (voir supra, éditions).

    Van den vos Reynaerde (Reinhart I) nach der Handschrift A. Mittelniederländisch / neuhochdeutsch, traduction (rythmée et rimée) de Jan Wilhelm Kloos, Amiens, 1992.

    Traductions anglaises

    Of Reynaert the Fox, 2009 (voir supra, éditions)

    Reynart the Fox, dans Reynard the Fox and Other Mediaeval Netherlands Secular Literature, edited by E. Colledge, Leyden, 1967 [traduction (rythmée et rimée par Adriaan J. Barnouw)].

    Traduction italienne

    Moeyaert, Sofie, La volpe Renardo. En ligne sur Reynaert genoot schap : https://www.reynaertgenootschap.be/teksten/italiaanse-vertaling-van-den-vos-reynaerde-door-sofie-moeyaert/

    II. – Textes apparentés

    Domaine germanique

    Heinrich dit le Sournois, Reinhart Fuchs. Adaptation alsacienne du Roman de Renart, texte présenté, traduit et annoté par Patrick del Duca, Grenoble, 2022.

    Der Reinhart Fuchs des Elsässers Heinrich, unter Mitarbeit von Katharina von Goetz, Frank Henrichvark und Sigrid Krause, herausgegeben von Klaus Düwel, Tübingen, « Altdeutsche Textbibliothek » 96, 1984 [Édition du texte d’après le manuscrit de Kalocsa].

    Reynaerts historie, dans Reynaert in tweefoud. Deel II, uitgegeven door Paul Wackers, Amsterdam, 2002.

    Reynaerts historie. Mittelniederländisch / Neuhochdeutsch, herausgegeben und übersetzt von Rita Schlusemann und Paul Wackers (BIMILI), Münster, 2005.

    Reinke de vos, nach der Ausgabe Prien / Leitzmann, 3. durchgesehene Auflage mit Vorwort von Willi Steinberg (ATB 8), Halle (Saale), 1960 [contient en annexe Die Culemannschen Reinaert-Bruchstücke (Antwerpen 1487 ?), repris de Pauls und Braunes Beiträge zur Geschichte der deutschen Sprache und Literatur, VIII et reproduits p. 25-266].

    Reineke Fuchs. Das niederdeutsche Epos « Reynke de vos » von 1498, übertragung und Nachwort von Karl Langosch, Stuttgart, 1967 [adaptation rimée et rythmée de l’ouvrage précité].

    Plantijn 1566 : voir Rijns, Reynaerttraditie.

    Reynard the Fox : The History of Reynard the Fox, translated from the Dutch Original by William Caxton, edited by N.F. Blake, London / New York / Toronto, 1970.

    Rijns, Reynaerttraditie : De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie. Een diplomatische en synoptische uitgave naar de bronnen vanaf 1479 tot 1700, bezorgd door Hans Rijns, Hilversum, 2007 [contient Plantijn 1566].

    « Van enen liebaerde ende vanden vos Reinaerde », uitgegeven door G. Claassens et coll., dans Klein kapitaal uit het handschrift-Van Hultem, uitgegeven door H. van Dijk et coll., Hilversum, 1992, p. 146-152.

    Domaine latin

    L’évasion d’un prisonnier (sur le mode tropologique). Ecbasis cujusdam captivi per tropologiam, éd. par Charles Munier, Turnhout, 1998.

    Ysengrimus, edited and translated by Jill Mann, Cambridge (Mass.) / London, 2013.

    Le Roman d’Ysengrin, traduit et commenté par Élisabeth Charbonnier, Paris 1991 [traduction de l’édition d’E. Voigt, Halle, 1884, réimpr. Hildesheim, 1974].

    Reynardus vulpes, de latijnse Reinaert-vertaling van Balduinus iuvenis, critisch uitgegeven en vertaald door R. B. C. Huygens, Zwolle, 1968.

    Domaine roman : Le Roman de Renart

    Roman de Renart, herausgegeben von Ernst Martin, 3 vol., Strasbourg, 1882- 1887 [réimpr. 3 vol., Berlin / New York, 1973].

    Éditions bilingues

    Édition Champion 2013/2015 (notre édition de référence) : Le Roman de Renart, édition bilingue établie, traduite, présentée et annotée par Jean Dufournet, Laurence Harf-Lancner, Marie-Thérèse de Medeiros et Jean Subrenat, Paris, tome 1 (Branches I-XI), 2013 ; tome 2 (Branches XII-XX), 2015.

    Roman de Renart, éd. Pléiade : Le Roman de Renart, édition publiée sous la direction d’Armand Strubel, avec la collaboration de Roger Bellon, Dominique Boutet et Sylvie Lefèvre, Paris, coll. « Bibliothèque de la Pléiade », 1998.

    Le Roman de Renart, texte établi par Naoyuki Fukumoto, Noboru Harano et Satoru Suzuki, revu, présenté et traduit par Gabriel Bianciotto, Paris, coll. « Lettres gothiques », 2005.

    Éditions du texte français seul

    The earliest branches of the Roman de Renart, edited by R. Anthony Lodge and Kenneth Varty, Louvain, 2001.

    Le roman de Renart, édité par Aurélie Barre d’après le manuscrit O (f. fr. 12583), Berlin / New York, 2010.

    Traduction seule

    Rey-Flaud, Henri, Eskénazi André, Le Roman de Renart. Branche I., traduit d’après l’édition de Mario Roques, Paris, 1972.

    III. – Autres textes

    Domaine germanique

    De Vlaamse ‘Aiol‘. Fragmenten van een middeleeuws riddergedicht uit her begijnhofarchief van Breda, Breda, 2020.

    Goethe, Reineke Fuchs, dans Goethe, Werke, jubiläumsausgabe, herausgegeben von Friedmar Apel et coll., tome 6, Darmstadt, 1998.

    Hartmann von Aue, Le Pauvre Henri – Der arme Heinrich. Récit allemand du xiie siècle. Versions A et B, textes présentés, traduits et annotés par Patrick del Duca, Grenoble, 2018.

    Heinrich von Veldeke, Eneasroman. Mittelhochdeutsch/Neuhochdeutsch, nach dem Text von Ludwig Ettmüller. Ins Neuhochdeutsche übersetzt, mit einem Stellenkommentar und einem Nachwort von Dieter Kartschoke, Stuttgart, 1986.

    Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme, uitgegeven door Eelco Verwijs, Groningen, 1878. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/maer002ever01_01/colofon.php

    Jacob van Maerlant, Der Naturenbloeme [ms. de Detmold], dans Maurits Gysseling, Corpus van Middelnederlandse teksten (tot en met het jaar 1300), II, 2, La Haye, 1981.

    Lantsloot vander Haghedochte, fragmenten van een Middelnederlandse bewerking van de Lancelot en prose, uitgegeven mit inleiding en commentaar door W.P. Gerritsen, Amsterdam / Oxford / New York, 1987.

    Het nevelingen-lied, dans Middelnederlandsche epische Fragmenten, doorgegeven door G. Kalff, Arnhem, 1886 [réimpr. 1968]. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/kalf003midd01_01/kalf003midd01_01_0002.php

    Perceval / Perchevael : Oppenhuis de Jong, Soetje Ida, De Middelnederlandse Perceval-traditie, inleiding en editie van de bewaarde fragmenten van een Middelnederlandse vertaling van de Perceval of Conte du Graal van Chrétien de Troyes en de Perchevael in de Lancelotcompilatie, Hilversum, 2003.

    Walewein : Penninc und Pieter Vostaert, Roman van Walewein. Mittelniederländisch / Neuhochdeutsch, herausgegeben und übersetzt von Johan H. Winkelman und Gerhard Wolf, Münster, 2010.

    Winkelman, Johan H., Vergeten Fragmenten van Limburgse liefdesromans uit omstreeks 1200. Een drieluik over Floyris en Blantsefluor, Aiol en Mirabel en Tristan en Ysolt, Leiden, 2013.

    Domaine roman

    Aiol. Chanson de geste (xiie-xiiie siècles), Paris, 2016-2019 [3 vol. : édition, traduction, notes et commentaires].

    La Chanson de Roland. The French Corpus, éd. Joseph J. Duggan, vol. I, The Oxford Version, éd. Ian Short, Turnhout, 2005.

    Chrétien de Troyes, Perceval ou Le Conte du Graal, éd. Daniel Poirion, dans Chrétien de Troyes, Œuvres complètes, dir. Daniel Poirion, Paris, coll. « Bibliothèque de la Pléiade », 1994.

    Gargantua, dans Rabelais, Œuvres complètes, édition établie, annotée et préfacée par Guy Demerson [ « translation » en français moderne jointe], Paris, 1973.

    Richard de Fournival, Le Bestiaire d’Amour et la Response du Bestiaire, édition bilingue, publication, traduction, présentation et notes par Gabriel Bianciotto, Paris, 2009.

    Autre

    Physiologos. Le bestiaire des bestiaires, texte traduit du grec, introduit et commenté par Arnaud Zucker, Grenoble, 2004.

    IV. – Outils lexicographiques cités

    AND2 : Anglo-Norman Dictionary, second Edition, éd. W. Rothwell. Édition électronique dans : Anglo-Norman on-line Hub, www.anglo-norman.net

    ANW : Algemeen Nederlands Woordenboek. En ligne : https://anw.ivdnt.org/search

    BMZ : Benecke, G. F. , Müller, W. , Zarncke, F. , Mittelhochdeutsches Wörterbuch, 1861-1866 [réimpr. Hildesheim, 1986]. En ligne : https://woerterbuchnetz.de/?sigle=BMZ#0

    CNRTL : Centre national de ressources textuelles et lexicales. En ligne : https://www.cnrtl.fr

    Concordance du Roman de Renart d’après l’édition gamma, établie par Harano Noburu & Shigemi Shynia, Hiroshima, 2001.

    DEAFél : Dictionnaire « étymologique de l’ancien français. En ligne : https://deaf-server.adw.uni-heidelberg.de

    Debrabandere familiennamen Zeeland : Debrabandere, Frans, Woordenboek van de familiennamen in Zeeland. En ligne : https://www.naamkunde.net/wp-content/uploads/2010/01/WZF-Debrabandere.pdf

    DÉCT. Dictionnaire électronique de Chrétien de Troye, Université d’Ottawa-ATILF/CNRS & Université de Lorraine. En ligne : http://atilf.atilf.fr/gsouvay/scripts/dect.exe?INIT_SESSION;OUVRIR_MENU=1;LANGUE=FR;ISIS=isis_dect.txt;OUVRIR_MENU=1;s=s0a5c013c;LANGUE=EN;ISIS=isis_dect.txt

    Dictionnaire liégeois par Jean Haust, 1933 (Le dialecte wallon de Liège, 2e partie). Enligne : https://www.provincedeliege.be/viewallonne/dicowallon/liegeois

    Diefenbach, Glossarium latino-germanicum : Diefenbach, Lorenz, Glossarium latino-germanicum mediae et infimae medietatis, Frankfurt am Main, 1857 [réimpr. 1997].

    DFM Matsumura : Matsumura, Takeshi : Dictionnaire du français médiéval, dir. Michel Zink, Paris, 2015.

    DMF : Dictionnaire du Moyen Français, version 2015 (DMF 2015), ATILF – CNRS & Université de Lorraine. En ligne : http//www.atilf.fr/dmf

    etymologiebank.nl : cette banque de données a pris en 2010 le relais du EWN (voir l’item suivant). Elle permet de consulter en une seule opération différents dictionnaires étymologiques du néerlandais (dont le EWN).

    EWN : Philippa, Marlies, Debrabandere, Frans, QUAK, Arend, Etymologisch woordenboek van het Nederlands, 4 vol., Amsterdam, 2003-2009.

    FEW : Französisches etymologisches Wörterbuch, begründet von Walther von Wartburg, Basel etc., 1923-2002 – Index (ATILF / CNRS, 2 vols. A-G, H-Z, Paris, 2003).

    Glossarium Bernense : Het Glossarium Bernense, uitgegeven door P.G.J. Sterkenburg / L. de Man, La Haye, 1977. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_glo002glos03_01/

    Goedthals, François, Les proverbes anciens flamengs et françois correspondants de sentence les uns aux autres, colligés et ordonnés par M. François Goedthals, Anvers, 1568.

    Huguet, Edmond, Dictionnaire de la langue française du seizième siècle, Paris, 1925-1967.

    Kiliaen, Etymologicum (1599) : Kiliaen, C., Etymologicum teutonicae linguae, uitgegeven door. F. Claes s.j., Den Haag, 1972 [édition fondée sur l’original de 1599]. En ligne : dbnl.org/tekst/kili001etym01_01

    Kluge Friedrich, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache, 22e édition entièrement revisée par Elmar Seebold, Berlin / New York, 1989.

    Lexer, Matthias, Mittelhochdeutsches Handwörterbuch, Leipzig, 1872-1878 [réimpr. Stuttgart, 1992]. En ligne : https://woerterbuchnetz.de/?sigle=Lexer#0

    Mittelhochdeutsches Wörterbuch, herausgegeben von Kurt Gärtner et coll., Stuttgart, 2016.

    MLLM : Mediae Latinitatis Lexikon Minus, éd. J.F. Niermeyer & C. van De Kieft, remaniée par J. W. J. Burgers, 2 vol., Leiden, 2002.

    MNDHW : Mittelniederdeutsches Handwörterbuch von August Lübben, herausgegeben von Christoph Walther, 1888 [réimpr. Darmstadt, 1995].

    MNW : Mittelnederlandsch Woordenboek [Dictionnaire du moyen-néerlandais], éd. E. Verwijs, J. Verdam, F. AStoett, La Haye, 1880-1929. En ligne : https://gtb.ivdnt.org/search/

    MNHW : Middelnederlandsch Handwoordenboek, uitgegeven door J. Verdam [1929, révisé et complété à partir de l’entrée sterne par C.H. Ebbinge Wubben], La Haye, 1932 [réimpr. 2002].

    MNHWS : Middelnederlandsch Handwoordenboek Supplement, uitgegeven door J. J. van der Voort van der Kleij, Leiden / Antwerpen, 1983 [supplément au dictionnaire précité].

    Morlet, Noms de famille : Morlet, Marie-Thérèse, Dictionnaire étymologique des noms de famille, nouvelle édition revue et augmentée, Paris, 1991.

    Plantijn 1573 : (Thesaurus Theutonicae linguae 1573) : Thesaurus Theutonicae linguae. Schat der Nederduytscher spraken. […] Thresor du langage Basaleman, dict vulgairemement Flameng, traduict en François et en Latin, Antverpiae, ex officina Chr. Plantini.

    REMLT : Repertorium van Eigennamen in Middelnederlandse Litteraire Teksten, onder redactie van dr. Willem Kuiper, drs. Hella Hendricks, drs. Sasja Koetsier, Amsterdam 1993-2017. En ligne. Répertoire onomastique essentiel, avec mentions des éventuelles sources françaises.

    Suolahti [Palander], Hugo, Der französische Einfluss auf die deutsche Sprache im zwölften Jahrhundert, Mémoires de la Société néo-philologique à Helsingfors, III, 1902, p. 79-204 [réimpr. 1963].

    Suolahti [Palander], 1929-1933, « Der französische Einfluss auf die deutsche Sprache im dreizehnten Jahrhunder », I/II, Mémoires de la Société néo-philologique à Helsingfors, VIII, p. 1-310 ; X.

    Thesaurus Proverbiorum Medii Aevi – Lexikon der Sprichwörter des romanisch-germanischen Mittelalters, Bd. 2. Begründet von Samuel Singer, herausgegeben vom Kuratorium Singer der Schweizerischen Akademie der Geistes- und Sozialwissenschaften, Berlin / New York, 1996.

    Tilander, Gunnar, Lexique du Roman de Renart, Paris, 1971.

    T/L : Tobler, A., Lommatsch, E., Christmann, H., Altfranzösisches Wörterbuch, 11 vol., Stuttgart, 1925-2002.

    VMNW : Vroegmiddelnederlandse Woordenboek [Dictionnaire du moyen-néerlandais précoce (= jusqu’en 1300)]. En ligne : http://gtb.inl.nl

    V. – Études citées

    Andersen, Peter, del Duca Patrick, Pasques Delphine, L’Eneas de Heinrich von Veldeke, Paris, 2020.

    Aspects : Aspects of the Medieval Animal Epic, edited by E. Rombauts and A. Welkenhuysen, Leuven/ The Haghe, 1975.

    Baldinger, Etymologien : Baldinger, Kurt, Etymologien. Untersuchungen zu FEW 21-23, Bd. 1, Tübingen, 1980.

    Bastert, Bernd, « Deutsch-niederländische Anregungen. Ein Plädoyer für eine simultane Berücksichtigung der mittelalterlichen deutschen und niederländischen Literaturtraditionen », Queeste, 13, 2006, p. 22-34.

    Batany, Jean, « Renart et les modèles historiques de la duplicité vers l’an mille », dans Third International Beast Epic, Fable and Fabliau (colloquium Münster 1979, proceedings, éd. Jan Goossens, Timothy Sodmann), Köln / Wien, p. 1-24.

    Berteloot, Amand, « Waarom zouden wij aan Westvlaanderen denken, wanneer wij alles zo goed in Holland kunnen plaatsen ? Rijmonderzoek in Reynaerts historie » dans Miscellanées neerlandica (éd. Cockx-Indestege, Elly et al. Opstellen voor dr. Jan Deschamps ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag. Deel 2), Leuven, 1987, p. 389-400.

    Berteloot Amand, 2000, « ‘Of ghi yet wilt spreect ieghen mi in Dietsche dat ict mach verstaen’. Welke taal sprak Reynaert », dans Medioneerlandistiek, p. 213-237 [avec une carte linguistique].

    Berteloot Amand, « Nachbarsprache Niederländisch », dans Unsere sprachlichen Nachbarn in Europa. Die Kontaktbeziehungen zwischen Deutsch und seinen Grenznachbarn, herausgegeben von Christel Stolz, Bochum, 2009, p. 19-29

    Besamusca, Bart, « Verstümmelter Überfluss : Die mittelniederländische Karlsepik », dans Dialog, p. 97-111.

    Bouwman, Reinaert / Renart : Bouwman, André, Reinaert en Renart. Het dierenepos Van den vos Reynaerde vergeleken met de Oudfranse Roman de Renart, Amsterdam, 1991, 2 vol. [thèse de l’université de Leiden]. En ligne : www.dbnl.org/tekst/bouw008rein02_01/

    Bouwman, André, « Van den vos Reynaerde and book II of the Roman de Renart : tradition and originality in a Middle Dutch beast epic », Neophilologus, 76, 1992, p. 482-501.

    Brachin, Pierre, La langue néerlandaise, Bruxelles, 1977. Traduction anglaise : The Dutch Language. A Survey, translated by Paul Vincent, Leiden, 1985.

    Brandsma, Frank, « Middle Dutch Poets and their Francophone Sources : Respect and Reservations », dans Medieval Francophone Literary Culture Outside France. Studies in the Moving Word, edited by Nicola Morato and Dick Schoenaers, Turnhout, 2018, p. 241-263.

    De Grauwe 2002 : De Grauwe Luc, « Emerging Mother-Tongue Awareness. The Special Case of Dutch and German in the Middle Ages and the Early Modern Period », dans Standardization. Studies from the Germanic Languages and the Early Modern Period, edited by Andrew R. Linn, Nicola McLelland, Amsterdam / Philadelphia, p. 99-115.

    De Grauwe 2003a : De Grauwe Luc, « Theodistik. Zur Begründung eines Faches und ein Plädoyer für eine kontinentalwestgermanische Sicht auf die neuzeitliche Bifurkation Deutsch / Niederländisch », dans Die deutsche Schriftsprache und die Regionen. Entstehungsgeschichtliche Fragen in neuer Sicht, herausgegeben von Raphael Bertele et coll., Berlin / New York, p. 147-156.

    De Grauwe 2003b : De Grauwe Luc, « ‘Oem, walschedi ? Spreekt jeghen mi in dietsche’ (Reynaert I, 1458-1460) : Zu Eigenbezeichnungen der Volkssprache in den Niederlanden im hohen Mittelalter », dans Michel Goyens, Werner Verbeke, The Dawn oft the Written Vernacular in Western Europe, Leuven, 2003, p. 404-414.

    Dialog : Dialog mit den Nachbarn. Mittelniederländische Literatur zwischen dem 12. und 16. Jahrhundert, Sonderheft der Zeitschrift für deutsche Philologie, herausgegeben von Bernd Bastert, Helmut Tervooren und Frank Willaert, 130, 2011.

    Dictionnaire du monde germanique, dir. Élisabeth Décultot, Michel Espagne et Jacques Le Rider, Paris, 2007.

    Dictionnaire du Moyen Âge, dir. Claude Gauvard, Alain de Libera, Michel Zink, Paris, 2002.

    Flinn, John, Le « Roman de Renart » dans la littérature française et dans les littératures étrangères au Moyen Âge, Toronto, 1963.

    Fuchs, Irmgart, « De Reynaert is de Reinhart niet », Tiecelijn, 30, 2017, p. 25-39.

    Geschiedenis van de Nederlandse taal, onder redactie van M.C. van den Toorn et coll., Amsterdam 1997. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/toor004gesc01_01/

    GLMF (Germania Litteraria Mediaevalis Francigena). Handbuch der deutschen und niederländischen mittelalterlichen literarischen Sprache, Formen, Motive, Stoffe und Werke französischer Herkunft (1100-1300), herausgegeben von Geert H.M. Claassens, Fritz Peter Knapp und René Pérennec, Berlin, etc., 7 vol. cités : Band II, Sprache und Verkunst, hrsg. von R. Pérennec, A. Touber, Berlin / München / Boston, 2014 ; Band IV, Historische und religiöse Erzählungen, hrsg. von G.H.M. Claassens, F. P. Knapp und H. Kugler, Berlin / Boston, 2013 ; Band VI, Kleinepik, Tierepik, Allegorie und Wissensliteratur, hrsg. von F.P. Knapp, Berlin / Boston, 2013.

    Goossens 1974 : Goossens, Jan, Historische Phonologie des Niederländischen, Tübingen, 1974.

    Goossens 2011 : Goossens, Jan, « Zur linguistischen Problematik deutsch/ niederländisch im Spätmittelalter und in der Frühmoderne », dans Dialog, p. 13-34.

    Gumbrecht, Hans Ulrich, « Silly Suspension of what ? Medieval Fiction’ and the Catalogue of Arthurian Knights in Chrétiens’s Erec et Enide », dans Fiktion und Fiktionalitât in den Literaturen des Mittelalters, herausgegeben von Ursula Peters, Rainer Warning, München, 2009, p. 235-242.

    Gysseling 1975 : Gysseling, Maurits, « Datering en localiseering van Reinaert I », dans Aspects, p. 165-186 [avec carte toponymique, p. 177].

    Haubrichs, Wolfgang, Geschichte der deutschen Literatur bis zum Beginn der Neuszeit, herausgegeben von Joachim Heinzle, I/1 Die Anfänge : Versuche volkssprachiger Schriftlichkeit im frühen Mittelalter, Tübingen, 1995.

    Heeroma, De andere Reinaert : Heeroma, K. , « De eerste Reinaert en zijn voorbeeld », dans K. Heeroma, De andere reinaert, Den Haag, 1970, p. 10-114.

    Histoire de la littérature néerlandaise (Pays-Bas et Flandre), éd. Hanna Stouten et coll., Paris, 1999 [p. 7 : « la première histoire de la littérature néerlandaise écrite pour les francophones »].

    Jauss, Hans Robert, Untersuchungen zur mittelalterlichen Tierdichtung, Tübingen, 1959.

    Kawa-Topor, Xavier, « L’image du roi dans le Roman de Renart » Cahiers de civilisation médiévale, 36, 1993, p. 263-280. En ligne : https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1993_num_36_143_2564

    Knapp 2013 : Knapp, F.P. , « Van den vos Reynaerde », GLMF, VI, Kleinepik, Tierepik, Allegorie und Wissensliteratur, herausgegeben von Fritz Peter Knapp, Berlin / Boston, 2013, p. 233-258.

    Lusignan, Serge, Essai d’histoire sociolinguistique. Le français picard au Moyen Âge, Paris, 2012 (voir notamment le chapitre « Le picard en contact avec le moyen néerlandais », p. 187-235).

    Luttrell, Claude, The Creation of the First Arthurian Romance, A Quest, London / Evanston, 1974.

    Malvliet, Rudi, Van den vos Reynaerde. De feiten, Antwerpen / Apeldoorn, 2010.

    Medioneerlandistiek. Een inleiding tot de Middelnederlandse letterkunde, onder redactie van Ria Jansen-Sieben, Jozef Janssens, Frank Willaert, Hilversum, 2000.

    Mélanges Jean Batany : Remembrances et Resveries. Hommage à Jean Batany, Orléans, 2006.

    Menke, Hubertus, Die Tiernamen in Van den vos Reinaerde, Heidelberg, 1970.

    Muller, Critische commentaar : Muller, J. W., Critische commentaar op Van den vos Reynaerde na de bekende handschriften en bewerkingen, Utrecht, 1917 [à partir de la 1re éd. Muller du VdvR, 1914].

    Muller, Exegetische commentaar : Muller, J. W., Van den vos Reinaerde, II. Exegetische commentaar, Leiden, 1942. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/mull010vosr01_01/ [Établi à partir de la 2e éd. Muller du VdvR (1939). Contient entre autre en annexe des tables de concordance destinées à faciliter la recherche d’emprunts et de parallèles, dont une table mnl.-afr. (RdR, donc) et une table mnl.-mha. (Reinhart Fuchs), ainsi qu’une liste commentée de noms propres].

    ‘Pade crom ende menichfoude’. Het Reynaert-onderzoek in de tweede helft van de twintigste eeuw, onder redactie van Hans van Dijk, Paul Wackers, Hilversum, 1999.

    Peeters, Historiciteit : Peeters, L., « Historiciteit en chronologie in Van den vos Reynaerde », Spektator, 3, 1973-1974, p. 347-369. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_spe011197301_01/_spe011197301_01_0022.php

    Réguer, Laurent Philippe, Si loin, si proche… Une langue européenne à découvrir, Paris, 2004. En ligne : https://books.openedition.org/psn/2791

    Reflexionen des Politischen 2016 : Reflexionen des Politischen in der europäischen Tierepik, herausgegeben von Jan Glück, Kathrin Lukaschek und Michael Waltenberger, Berlin / Boston, 2016.

    Rijns 2017 : Rijns, Hans, « Fabels in Dierenepen. Hergebruik van bestaande verhalen », Tiecelijn, 30, 2017, p. 114-129. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002201701_01/_tie002201701_01_0007.php

    Rijns 2019 : Rijns, Hans, « Oh, wat is er donker in de bosjes… Over de betekenis van het bos in de fabels ende ‘matière renardienne’ », Tiecelijn, 32,2019,p. 52-69. Enligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002201901_01/_tie002201901_01_0004.php

    Robin, Thérèse, « Le Livre des Évangiles d’Otfrid », Corpus Eve. Émergence du vernaculaire en Europe, 2013. En ligne : https://journals.openedition.org/eve/672

    Rochebouet, Anne, « D’une pel toute entiere sans nulle couture. La cinquième mise en prose du Roman de Troie. Édition critique et commentaire », Perspectives Médiévales, 34, 2012 [Position de thèse]. En ligne : https://journals.openedition.org/peme/1763 [édition parue entre-temps, Paris, 2021].

    Schmid, Elisabeth, Strijbosch, Clara, Die mittelniederländischen ‘Perceval’- Fragmente. Einführung, Übersetzung und Kommentar, Stuttgart, 2020.

    Sleiderink 2010 : Sleiderink, Remco, « From Francophile to Francophobe. The Changing Attitude of Medieval Dutch Authors towards French Literature », dans Medieval Multilingualism. The Francophone World and its Neighbours, edited by Christopher Kleinhenz, Keith Busby, Turnhout, 2010, p. 127-143.

    Stegeman, Jelle, Handbuch Niederländisch. Sprache und Kultur von den Anfängen bis 1800, Darmstadt, 2014.

    Tervooren, Helmut, Van der Masen tot op den Rijn. Ein Handbuch zur Geschichte der mittelalterlichen volksprachlichen Literatur im Raum von Rhein und Maas, Berlin, 2006.

    Van Abélard tot de Zwaanridder. Literaire en historische personages uit middeleeuwen en later tijd, met hun voortleven in de kunsten. Een Lexikon, Peter Altena, Wim Gerritsen, Tom van Melle, Léon Stapper, Michel Uyen (redactie), Amsterdam, 2007.

    Van Loey, Introduction : Van Loey, Adolf, Introduction à l’étude du moyen néerlandais, Paris, 1951.

    Van Daele, Ruimte en naamgeving : VanDaele, Rik, Ruimte en naamgeving in ‘Van den vos Reynaerde’, Gent, 1994.

    Van Daele, Scabreuse elemente : Van Daele, Rik, « Die burse al sonder naet. Scabreuse elemente in Van den vos Reynaerde », dans Literatuur en erotiek, Leuven, 1993, p. 9-64. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/dael009burs01_01/dael009burs01_01_0001.php

    Van Daele, toponymie : Van Daele, Rik, « De toponymie bij de Reynaertomwerker », Tiecelijn, 10, 1997, p. 148-157. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002199701_01/_tie002199701_01_0030.php

    Van Daele, « Que le pays de Reynaert? », Tiecelijn, 11,1998,p. 59-76. Enligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002199801_01/_tie002199801_01_0029.php

    Van Daele, « De robotfoto van de Reynaertdichter. Bricoleren met de overgeleverde wrakstukken : ‘cisterciëncers, ‚‘grafelijke hof’ en ‘Reynaert-materie », Tiecelijn, 18, 2005, p. 179-205. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002200501_01/_tie002200501_01_0086.php

    Van Kerckvoorde, Colette, An Introduction to Middle Dutch, Berlin / New York, 1993.

    Van Oostrom, Frits, Histoire de la littérature néerlandaise [voir supra], chapitre I, « Le Moyen Âge jusqu’aux environs de 1400 », trad. Hanna Stouten, 1999, p. 12-70 [sur le VdvR : p. 36-40].

    Van Oostrom, Frits, Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur vanaf het begin tot 1300, Amsterdam, 2006.

    Wackers, Paul, « The Middle Dutch ‘Reynaert’. Tradition and its Links with the German Stories », dans Dialog, p. 141-153.

    Wackers, Paul, « Mag dat ? Over het interpreteren van Vos den vos Reynaerde », Tiecelijn, 30, 2017, p. 25-39. En ligne : https://www.dbnl.org/tekst/_tie002201701_01/_tie002201701_01_0003.php

    Welkenhuysen, Andries, « A latin link in the Flemish chain : The Reynardus Vulpes, its authorship and date », dans Aspects, p. 113-128.

    Willaert, Frank, « Lyriklandschaft Lothringen », dans Dialog, p. 37-49.

    Willemyns, Roland, Dutch. Biography of a language, Oxford, 2013.

    Zink, Michel, Introduction à la littérature française du Moyen Âge, Paris, 1993.

    VI. – Autre

    Document sonore : App vogala. Laat dat Middelnederlands klinken ! En ligne : <vogala.org>

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Le texte seul est utilisable sous licence Licence OpenEdition Books. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.

    Voir plus de livres
    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Récits arthuriens latins du xiiie siècle

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Martine Furno, Claudine Marc et al. (trad.)

    2007

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Ásdís R. Magnúsdottir (éd.) Ásdís R. Magnúsdottir (trad.)

    2002

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    Version castillane

    Juan Vivas Vincent Serverat et Philippe Walter (trad.)

    2006

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Roman moyen-anglais du xive siècle

    Anne Berthelot (éd.) Anne Berthelot (trad.)

    2013

    La pourpre et la glèbe

    La pourpre et la glèbe

    Rhétorique des états de la société dans l'Espagne médiévale

    Vincent Serverat

    1997

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Irene Freire Nunes (dir.)

    2008

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Philippe Walter (dir.)

    1996

    Le devin maudit

    Le devin maudit

    Merlin, Lailoken, Suibhne — Textes et études

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Nathalie Stalmans, Philippe Walter et al. (trad.)

    1999

    La Chanson de Walther

    La Chanson de Walther

    Waltharii poesis

    Sophie Albert, Silvère Menegaldo et Francine Mora (dir.)

    2009

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Poèmes, ballades et saynètes

    Jonathan Fruoco (éd.)

    2017

    Le Roman de Moriaen

    Le Roman de Moriaen

    Baukje Finet-van der Schaaf (dir.) Baukje Finet-van der Schaaf (trad.)

    2009

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Roman allemand du xiiie siècle de Wirnt de Grafenberg

    Wirnt de Grafenberg Claude Lecouteux et Véronique Lévy (trad.)

    2001

    Voir plus de livres
    1 / 12
    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Récits arthuriens latins du xiiie siècle

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Martine Furno, Claudine Marc et al. (trad.)

    2007

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Ásdís R. Magnúsdottir (éd.) Ásdís R. Magnúsdottir (trad.)

    2002

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    Version castillane

    Juan Vivas Vincent Serverat et Philippe Walter (trad.)

    2006

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Roman moyen-anglais du xive siècle

    Anne Berthelot (éd.) Anne Berthelot (trad.)

    2013

    La pourpre et la glèbe

    La pourpre et la glèbe

    Rhétorique des états de la société dans l'Espagne médiévale

    Vincent Serverat

    1997

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Irene Freire Nunes (dir.)

    2008

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Philippe Walter (dir.)

    1996

    Le devin maudit

    Le devin maudit

    Merlin, Lailoken, Suibhne — Textes et études

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Nathalie Stalmans, Philippe Walter et al. (trad.)

    1999

    La Chanson de Walther

    La Chanson de Walther

    Waltharii poesis

    Sophie Albert, Silvère Menegaldo et Francine Mora (dir.)

    2009

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Poèmes, ballades et saynètes

    Jonathan Fruoco (éd.)

    2017

    Le Roman de Moriaen

    Le Roman de Moriaen

    Baukje Finet-van der Schaaf (dir.) Baukje Finet-van der Schaaf (trad.)

    2009

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Roman allemand du xiiie siècle de Wirnt de Grafenberg

    Wirnt de Grafenberg Claude Lecouteux et Véronique Lévy (trad.)

    2001

    Accès ouvert

    Accès ouvert freemium

    ePub

    PDF

    PDF du chapitre

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque

    Acheter

    Édition imprimée

    • amazon.fr
    • decitre.fr
    • mollat.com
    • leslibraires.fr
    • placedeslibraires.fr
    ePub / PDF

    Du goupil nommé Reynaert

    X Facebook Email

    Du goupil nommé Reynaert

    Ce livre est diffusé en accès ouvert freemium. L’accès à la lecture en ligne est disponible. L’accès aux versions PDF et ePub est réservé aux bibliothèques l’ayant acquis. Vous pouvez vous connecter à votre bibliothèque à l’adresse suivante : https://freemium.openedition.org/oebooks

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque Acheter ce livre aux formats PDF et ePub

    Si vous avez des questions, vous pouvez nous écrire à access[at]openedition.org

    Du goupil nommé Reynaert

    Vérifiez si votre bibliothèque a déjà acquis ce livre : authentifiez-vous à OpenEdition Freemium for Books.

    Vous pouvez suggérer à votre bibliothèque d’acquérir un ou plusieurs livres publiés sur OpenEdition Books. N’hésitez pas à lui indiquer nos coordonnées : access[at]openedition.org

    Vous pouvez également nous indiquer, à l’aide du formulaire suivant, les coordonnées de votre bibliothèque afin que nous la contactions pour lui suggérer l’achat de ce livre. Les champs suivis de (*) sont obligatoires.

    Veuillez, s’il vous plaît, remplir tous les champs.

    La syntaxe de l’email est incorrecte.

    Référence numérique du chapitre

    Format

    Pérennec, R. (éd.). (2023). Bibliographie. In Du goupil nommé Reynaert. Grenoble: UGA Éditions. https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.35554
    Pérennec, René, éd. « Bibliographie ». In Du goupil nommé Reynaert. Grenoble: UGA Éditions, 2023. doi:10.4000/books.ugaeditions.35554.
    Pérennec, René, éditeur. « Bibliographie ». Du goupil nommé Reynaert, UGA Éditions, 2023, https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.35554.

    Référence numérique du livre

    Format

    Pérennec, R. (éd. et trad.). (2023). Du goupil nommé Reynaert (R. Pérennec, éd. et trad.). Grenoble: UGA Éditions. https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.35489
    Pérennec, René, éd. Du goupil nommé Reynaert. Traduit par René Pérennec. Grenoble: UGA Éditions, 2023. doi:10.4000/books.ugaeditions.35489.
    Pérennec, René, éditeur. Du goupil nommé Reynaert. Traduit par René Pérennec, UGA Éditions, 2023, https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.35489.
    Compatible avec Zotero Zotero

    1 / 3

    UGA Éditions

    UGA Éditions

    • Mentions légales
    • Plan du site
    • Se connecter

    Suivez-nous

    • LinkedIn
    • X
    • Flux RSS

    URL : https://www.uga-editions.com

    Email : uga-editions@univ-grenoble-alpes.fr

    Adresse :

    Université Grenoble Alpes - UGA Éditions

    CS 40700

    38058

    Grenoble cedex 9

    France

    OpenEdition
    • Candidater à OpenEdition Books
    • Connaître le programme OpenEdition Freemium
    • Commander des livres
    • S’abonner à la lettre d’OpenEdition
    • CGU d’OpenEdition Books
    • Accessibilité : partiellement conforme
    • Données personnelles
    • Gestion des cookies
    • Système de signalement