• Contenu principal
  • Menu
OpenEdition Books
  • Accueil
  • Catalogue de 16377 livres
  • Éditeurs
  • Auteurs
  • Facebook
  • X
  • Partager
    • Facebook

    • X

    • Accueil
    • Catalogue de 16377 livres
    • Éditeurs
    • Auteurs
  • Ressources numériques en sciences humaines et sociales

    • OpenEdition
  • Nos plateformes

    • OpenEdition Books
    • OpenEdition Journals
    • Hypothèses
    • Calenda
  • Bibliothèques

    • OpenEdition Freemium
  • Suivez-nous

  • Lettre d’information
OpenEdition Search

Redirection vers OpenEdition Search.

À quel endroit ?
  • UGA Éditions
  • ›
  • Moyen Âge européen
  • ›
  • Récits arthuriens en moyen néerlandais
  • ›
  • II. Lanceloet en het hert met de witte v...
  • ›
  • Lanceloet en het hert met de witte voet
  • UGA Éditions
  • UGA Éditions
    UGA Éditions
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Liens vers le livre
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Formats de lecture

    Plan

    Plan détaillé Texte intégral I. [Vander joncfrouwen metten hondekine ende van Keyen]II. [Hoe Lanceloet den witten voet gewan]III. Hoe Walewein Lancelote bescudde en enen camp voor hem vacht

    Récits arthuriens en moyen néerlandais

    Ce livre est recensé par

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Lanceloet en het hert met de witte voet

    Version originale

    p. 278-300

    Texte intégral I. [Vander joncfrouwen metten hondekine ende van Keyen]II. [Hoe Lanceloet den witten voet gewan]III. Hoe Walewein Lancelote bescudde en enen camp voor hem vacht

    Texte intégral

    I. [Vander joncfrouwen metten hondekine ende van Keyen]

    Daventure vertellet, twaren,

    Doe die heren wech waren

    Ende die hof gesceden was,

    Daer ic hier vore nu af las,

    5

    Quam ene joncfrouwe gereden daer.

    Een wit hondekin liep haer naer,

    Ende tirst dat si int hof quam

    Ende si den coninc Artur vernam

    Sprac si na haer lans wise:

    10

    “Dat u God lone van paradise

    Die geweldech es alre sake!

    Her coninc, doet horen mine sprake:

    Hort nu mine aventure meest.

    In dit lant staet een foreest

    15

    Bi enen sconen gronen dale,

    Dat suldi nu bekinnen wale.

    Dit foreest es beloken al

    Tussen twee berge in een dal;

    Daer ombe gaen hoge mure.

    20

    Ic waent hem soude warden te sure

    Dire met crachte in comen soude,

    Sonder tenen inde vanden woude

    Daer een wiket staet herde clene.

    Te dire stat ende el ne gene

    25

    Machmen in dat foreest comen,

    Eest alsict hebbe vernomen.

    Ende beneden op ene rivire

    Staet menech boem goet ende dire.

    Daert bi doet wesen soete.

    30

    Een hert met enen witten vote

    Es meester vanden watere al

    Ende vanden foreeste dat staet int dal.

    Vort so bliken optie berge

    Die lyone groet alse dwerge

    35

    Die den hert alle wachten.

    Het doet daer quaet ieman vernachten:

    Nacht ende dach sijn si gegar.

    Mi ware leet ware ic gespar

    Jegen hen: si sijn soe fel,

    40

    Dat wanic weten harde wel.

    Her coninc, gine hebt niet vernomen

    Op wat saken ic hier ben comen.

    Diegene die mi hier heft gesant,

    Si es coninginne in haer lant,

    45

    Ende van menegen riddere vrouwe.

    Ic daert wel nemen op mine trouwe

    Dat si hevet in haer bedwanc

    Drie coninge al sonder wanc,

    Die gereet tharen dienste sijn.

    50

    Si es scoenre dan dat sonnescijn,

    Beide van hude ende van hare.

    Oec en werd nieman geware

    Dorperheit an hare en twint.

    Si es een utermaten scone kint,

    55

    Ende wel uten rike geboren.

    Bi harre cronen heeft si gesworen

    Dat si nembermer neme man,

    En si die hare gebringen can

    Vanden hert den witten voet.

    60

    Hine es te winne niet so goet.

    So wie die den lyoen slaet,

    Eer hi den hert oec gevaet

    Hi moet di jacht en stic herden:

    Hi saelt hem te sure laten werden.

    65

    Die daer nu varen woude

    Siet hier dit hondekin, datten soude

    Leiden optie rechte slage

    Int foreest, daer die hert lage

    Ende in wandelinge es meest.”

    70

    Keye sprac: “Semmi di heilegeest,

    Joncfrouwe, geeft mi dat hondekin.

    Ic sal ember die gene sijn

    Die varen sal alre eerst

    Proven tgeval in dat foreest.”

    75

    Die joncfrouwe was blide ende vroe

    Ende liet gene hondekin alsoe

    Met Keyen bliven in dat hof.

    Met bliscepen nam si orlof.

    Des ander dages vele vroe,

    80

    Eer die joncfrouwe daer quam alsoe

    Soe was Keye te hove comen,

    Want gi hebt wel hiere vore vernomen

    Dat hi qualike te hove was.

    Nu was hi versoent, sijt seker das;

    85

    Want sijn vrouwe die coninginne

    Haddem gemaect pays ende minne

    Jegen den coninc ende Waleweine.

    Dus es hi weder comen te pleine

    Ende heeft dat hondekin genomen,

    90

    Ende des ander dages comen

    Daer hi messe heeft gehort.

    Daerna quam hi alsoe vort

    Dat hi hem wapende ende reet dane;

    Ende thondekin liep vor hem vast ane.

    95

    Ende Keye volhden vaste naer.

    Die dach was scone ende claer,

    Die vogle songen in dat wout

    Ende optie eerde menechfout.

    Ende een lettel vore middach

    100

    Keye doe ene rivire sach

    Die wide was ende bodemloes,

    Daer hi over moeste altoes,

    Oft hi gedoen conde niet bat.

    Die hont en sochte geen gewat

    105

    Ende vloech over alse een vogel.

    Keye kerde ombe den togel

    Ende reet weder thusward.

    Dat hondekijn swam onvervard

    Weder over dwater wijt.

    110

    Tuscen hen tween was een strijt.

    Doe hi sach dat dede keer

    Doe werd Keyen therte seer,

    Welc sine onscout mochte sijn.

    Doe pensdi dat hi thondekin

    115

    Met sinen swaerde soude slaen

    Ende secgen dat hem ware ontgaen.

    Al was Keye een deel verbolgen

    Hine condet niet achtervolgen.

    Als hi sijn ors nam metten sporen

    120

    Liep dat hondekijn ember voren.

    Dit soe herdi alden dach

    Onthier ende hi die borch sach

    Daer Artur sijn hof hilt.

    Doe liet hi in sinen scilt

    125

    Sijn hoeft jamberlike hangen.

    Her Walewein quam daer gegangen

    Grotelike houdende sijn spot.

    Keye sprac: “Soe hulpe mi God,

    In was henen niet verre

    130

    Doe quam mi an, des benic erre,

    Ene siecheit harde groet.

    Doe moestic keren dor di noet.

    In dorste vorder varen niet,

    In wiste wat mi was gesciet.”

    135

    Nu latic van Keyen bliven

    Ende sal u van Lancelote scriven.

    II. [Hoe Lanceloet den witten voet gewan]

    Ons telt vort die aventure

    Dat Lancelot ter selver ure

    Int hof was onlange comen.

    140

    Doe hi dese mare heeft vernomen

    Sprac hi al onverbolgen:

    “Bi mire trouwen, ic wille volgen

    Desen hondekine, sonder waen.”

    Sinen knape riep hi saen

    145

    Ende dede sine wapine bringen daer naren,

    Ende haeste hem als die wilde varen

    Bejagen prijs ende lof,

    Ende ruemde Arturs hof.

    Hi was vro ende blide.

    150

    Nu waest in dien tide

    Dat coren bloide op dat velt.

    Hi reet singende sinen telt,

    Niet te sere no niet te sachte.

    Sijn sin ende sine gedachte

    155

    Wisten niet waer dat hi soude,

    Maer waer dat hondekin woude

    Lopen, dien volgede hi [mede],

    Dat horic secgen, [daer ter stede].

    Hine hilt wech [no strate daer]:

    160

    Hi reet met gr [oten gere naer].

    Hine hilt en g[ene raste mede]

    Onthier ende h[i vernam die stede]

    Daer hi quam op [ene riviere].

    Doe sach hi dat [die hont sciere]

    165

    In water spranc opp [enbare]:

    Doe volgede Lanceloet [sonder sparen]

    Ende gaf den orsse to[gels gnoech].

    Genindelike hi in sloe [ch],

    Ende reet over dwater [metter spoet].

    170

    Doe soe beette Lanceloet

    Neder in dat grone [gras]

    Ende beide dat hi dr [oge was]

    Hi ende sijn ors oec beide.

    Doe verleidi sijn gereide

    175

    Ende sat op al onvervard,

    Ende voer henen ten foreeste [ward].

    Die wech was langer dan min [tale],

    Des mogedi mi geloven wal [e].

    Dus reet hi vort ende vernam

    180

    Int foreest, daer hi gereden quam.

    Eer hi int wiket conde comen

    Hebbene die lione vernomen.

    Met crachte hebben sine bestaen.

    Genindelijke werdi hem saen

    185

    Optie lione met sinen swerde,

    Want hi haers sere begerde.

    Seven lione waren daer doe:

    Hord, ic mach u secgen hoe,

    Wildi die redene daer af horen:

    190

    Een riddere hadde geweest te voren,

    Dire drie hadde geslegen doet.

    Hi werde hem als dijs hadde noet,

    Nochtan moesti tachterst sterven

    Ende sijns lives derven.

    195

    In segt over waer niet vort,

    Maer also alsict hebbe gehort

    Soe darict u vertellen wel.

    Lanceloet, die riddere snel,

    Sloech mengen slach optie lione,

    200

    Die hem wreet waren ende cone,

    Ende die hem niet en vermeden.

    Onder hen quam hi daer gereden,

    Sere slaende ende met nide.

    Doe ontfinc hi in wederside

    205

    Drie wonden groet ende wijt.

    Doe werd hem in nerst die strijt.

    Doe ginc hi hem met cracht weren.

    Hi sach wel hine const ontberen

    Langer niet te sire eren.

    210

    Hi was die nie conste keren

    No vlien, daer hijs hadde noet.

    Mettien sloech hire drie doet.

    Die andere waren hem wreet

    Ende daden hem pine ende leet,

    215

    Ende leverden hem wiges gnoech

    Onthier ende hise alle versloech.

    Doe si doet inden sande lagen

    Began hi sine wonden clagen.

    Doch dancti Gode sere das

    220

    [Dat hi] levende bleven was

    [Jegen lio] ne harde wreet

    [Daer hi lan] c vore street.

    [Hadde hi ni] et so starc gewesen,

    [Hine hads nie] t mogen genesen

    [Hi ginc daer sij] n part stoet

    225

    [Ende sette i] n den stegereep den voet.

    [Al was] hi gewont ende moede,

    [Hig] incker op met groten spoede

    [E] nde reet daerna int foreest.

    230

    [S] ijn ongemac was hem meest.

    [H] i horde vanden vogle di lude

    [D] en roeke vanden soeten crude,

    Dies daer vele was int wout

    Maketde sine herte bout.

    235

    Hi reet weder ende vort.

    Menege stemme heft hi gehort

    Van voglen, die hem wel bequamen,

    Ende sijns leets en deel benamen.

    Hier ende ginder nam hi goem,

    240

    Ende onder enen groffels boem

    Hi den hert doe licgen sach.

    Nu hort wies Lanceloet doe plach:

    Hi nam dat ors metten sporen.

    Die hert saget ende liep voren,

    245

    Ende Lanceloet volgede hem naer,

    Al was hi moede ende swaer.

    Dat hondekijn liet nagaen;

    Eer hijt wiste hattene gevaen.

    Ende doent den hert hadde gevelt

    250

    Reet hi harder dan den telt,

    Ende beette neder op dat gras.

    Des wits voets hi girech was,

    Ende snetene af met sinen swerde.

    Doe viel hi neder an die eerde:

    255

    Hine conste doe gestaen niet.

    Mettien hi enen riddere siet

    Comen op een ors groet.

    Doe so bat heme Lanceloet

    Dat hi tote hem daer quame

    260

    Ende hi den witten voet name,

    Ende hi hem gelove daer op trouwe

    Dat hine vore der joncfrouwe,

    Ende hi hare oec secgen soude

    Dat hi lage inden woude

    265

    Gewont wonderlike onsochte.

    Hi soude comen so hi irst mochte;

    Ende si nembermer man ne name

    Vor dat hi tote hare quame.

    “Segt hare dat si wel doe

    270

    Altoes, beide spade ende vroe.

    Ic heb mi gepient so sere

    Om die doget ende om die ere

    Die ic van hare hebbe gehort.”

    Mettien stac hi die hant vort

    275

    Ende gaf den riddere den voet.

    Hem hadde geweest alse goet

    Haddine hem gegeven niet.

    Dinc die sal sijn ende met gesciet

    Die moet ember ten inde comen.

    280

    Alsi den voet heeft genomen

    Nam hi sijn swaerd ende Lancelote sloech

    Dat hijt qualike verdroech.

    Hi dede ene dorperlike daet,

    – Hads gemogen wesen raet! –

    285

    Ende bejagede lettel ere.

    Hi vantene gewont ende wonden mere,

    Ende loende hem met quade goet,

    Alsmen heden dages doet

    Ende heft gedaen menechwarf.

    290

    God, die nie en verstarf,

    Mote alle die bose scrinken,

    So dat si hen moten bedinken,

    Ende alle haer quaetheit laten,

    Ende werken bi rechter maten!

    295

    Die riddere, die fel was harde sere,

    Doe hi gewont hadde den here,

    Soe dat hem dochte dat hi daerbi

    Sterven soude, doe voer hi

    Aldaer doe woende die coninginne.

    300

    Hi was van herten ende van sinne

    Utermaten ende sere vroe

    Dat hem comen was alsoe;

    Hi waende doe wel here wesen.

    Maer eer die rime werd gelesen

    305

    Soe sal hi ondervinden wel

    Oft hem iet beteren sal sijn spel.

    Wat hulpet dat ict lanc makede?

    Alse die riddere der borch nakede,

    Ende hi daer vore gereden quam,

    310

    Een garsoen sijn ors nam

    Ende leidet daermens wale plach.

    Hoe blide hi was doe hi dit sach!

    Selve ginc hi in die zale,

    Daer hi was ontfangen wale

    315

    Van ridderen ende van joncfrouwen,

    Diemen daer menege mochte scouwen.

    Selve die joncfrouwe quam vort gegaen,

    Dine wel daer wilde ontfaen

    Om dat hi hare vremde was.

    320

    In enen boegaerd op dat gras

    Ginc si doe entie riddere mede.

    Nu hort wat hi doe dede.

    −“Joncfrouwe,” seithi, “gi hebt gesworen

    Vor hen allen die tuwen rike horen

    325

    Dat gi nembermer nemet man

    En si die u gebringen can

    Vanden herte den witten voet.

    Nu sietene hier ende doet

    Al uwen wille nu daer bi.

    330

    Ic wanne quite ende vri

    Met minen swerde optie lyone,

    Die mi fel waren ende cone.

    Te rechte hebbic u gewonnen.

    Alle die gene dies mi veronnen

    335

    Moten hebben quade aventure,

    So sere es hi mi worden te sure!”

    Doen dit die joncfrouwe verstoet

    Si nam orlof ende opstoet,

    Ende seide si wils hebben raet.

    340

    Mettien si in die camere gaet.

    −“Ellindech wijf! wats mi gesciet!

    Nu ne an mi God der eren niet.

    Wat eest dat men mi doet verstaen!

    Wat hebbic arm wijf mesdaen

    345

    Jegen Gode onsen here?”

    Si weende utermatene sere

    Ende clagede doe haer ongeval.

    −“Here, es dit mine bede al,

    Die ic oit bat spade ende vroe,

    350

    Dat mi Got sinde toe

    Daer ic vrolijc met leitde minen tijt?

    Ic wane in die werelt wijt

    En es nu so leeliken niet.

    Wats mi arme nu gesciet

    355

    Hine scient van gere groter daet,

    Hi es so leelijc ende oec quaet!

    Het doet mi ongeval, en trouwen.”

    Mettien vernament die joncfrouwen

    Ende quamen tot hare gegaen,

    360

    Doe sise wenende sagen, saen.

    Si spraken doe alle an hare

    Wat si hadde en wat har ware?

    Si seide: “Gi selet weten wel.

    Sagedi nu genen riddere fel,

    365

    Dien ic soe wel dede ontfaen?

    Mi donct het es alsoe vergaen:

    Hi heeft hier bracht den witten voet.

    Ic bidde u dat gi wel doet

    Ende mi gevet goeden raet.

    370

    Gi moget wel sien hoet mi staet.”

    Ene joncfrouwe, die stont bi hare,

    Si seide: “Joncfrouwe, nu nemet ware,

    Onse raet en can gehelpen niet.

    Het ware goet datmen siet

    375

    Ende men sinde om uwe man,

    Ende dat si u geraden dan;

    Dat donct mi alre best gedaen.”

    Die joncfrouwe seide doe saen:

    “Ic wille sinden dan alte hant

    380

    Om al mine ridders in min lant,

    Dat si comen haestelike

    Alle die horen te minen rike;

    Daer ware sere hars te doene.”

    Daer quam doe menech ridder coene

    385

    Ende oec menech jongelinc

    Eer die sonne onderginc

    Ende des ander dages vele vroe.

    Ic horde secgen dat quamen doe

    . LX. hondert niet min een,

    390

    Die van hare hilden leen.

    Daer quamen oec drie coninge gecroende

    Eer die sonne den dach verscoende,

    Ende met hen so menech man,

    Dat icse niet genomen ne can.

    395

    Si beetten ende gingen in die zale.

    Die joncfrouwe ontfincse wale.

    Doe deetse die coninginne saen

    Int vrijthof te gadere gaen.

    Met hen die gene die si wouden,

    400

    Ende die si waende dat haer souden

    Geraden dbeste dat si consten,

    Ende die haer alles goeds onsten,

    Ende die si oec getroude wel

    Deet sire gaen, ende nieman el.

    405

    Met hen ginc si inden boegaert.

    Die coninge spraken te harrewaerd:

    Wat si gebode, ende wat si woude?

    Si seide dat sijt hen secgen soude.

    “Hier es comen nu tote mi

    410

    Een riddere, in weet wie hi si,

    Ende heeft hier bracht den witten voet,

    Het heefter menech riddere goet

    Sijn lijf daer ombe verloren.

    Hi heft mi geleit te voren

    415

    Dat hine met stride gewonnen heft.

    Eest waer dat hi mi segt,

    Sone gewinnic nembermere

    Noch bliscap noch oec ere;

    Hi es soe leelijc ende oec quaet.

    420

    Hier op willic hebben raet.

    Al ware hi te manne gename,

    Godweet, het ware onbetame

    Dat hi u alre here soude sijn.”

    Doe antwerde haer daer een coninc fijn:

    425

    “Joncfrouwe, u tale hebwi vernomen.

    Men doe ons hare den ridder comen,

    Ende alse wi horen sine tale

    Soe selewi u geraden wale.”

    Doe riepmen den riddere ende hi quam.

    430

    Ende done die joncfrouwe vernam,

    Begonste si te weenne sere

    Ende seide: “Willecome, here!”

    Hi antwerde hare doe met sinne.

    Ay hoe serech stont di coninginne!

    435

    Dat sine daer nie gesach

    Dat was haerre herten en swear slach.

    Daer stont een coninc, die wel onste

    Sire vrouwen, ende hi begonste

    Den riddere saen te vragene doe

    440

    Op wat saken ende hoe

    Hi te hove ware comen.

    Alst die riddere hevet venromen

    Hi seide: “Here, in onse lant

    Es menegen riddere wel becant,

    445

    Ende daer loept oec die niemare

    Dat dese joncfrouwe alsulc ware,

    Dat si niet huwen ne mochte,

    En ware an dien die haer brochte

    Vanden hert den witten voet.

    450

    Mijn vader es een ridder goet

    Ende hiet mi dat ic varen soude

    Den hert jagen inden woude.

    Des benic nu te hovede comen:

    Den hert hebbic sinen ganc benomen

    455

    Ende hebbe hier sinen voet brocht,

    Dien menech riddere heft becocht.

    Trecht daer af willic daer bi,

    Want hi te sure es worden mi.”

    Doe die coninc dit verstoet,

    460

    Pensde hi in sinen moet,

    Dat wel waer mochte wesen.

    Hi seide: “Joncfrouwe, hort na desen:

    Onse raet ende onse macht

    Dats datmen verste .xiiij. nacht;

    465

    In canre niet beters toe gesien.

    Hier binnen so mach vele gescien.”

    Den riddere doe evele behagede

    Datmen den verst so lange dagede.

    Hi wiste wel dat hem quaet ware,

    470

    Ende was daeromme te meer in vare.

    Die verste die moeste sijn alsoe.

    Dies was die joncfrouwe blide ende vroe.

    Sine liet geen hof scieden niet.

    Dat si wilde ende dat si hiet

    475

    Dat was scire daer gedaen.

    Nu latic dese tale hier staen,

    Ende late dese heren dus daer bliven.

    Ende sal van Waleweine scriven.

    III. Hoe Walewein Lancelote bescudde en enen camp voor hem vacht

    Daventure doet ons cont,

    480

    Dat Walewein ter selver stont

    Sere dochte dat Lanceloet

    Ware nu in groter noet,

    Om dat hi daer af niet vernam,

    Noch en gene boetscap quam.

    485

    Hi was te Kardole binnen

    Met Arturs wive, der coninginnen,

    Ende die coninc hine was daer niet.

    Mettien hi enen knape siet.

    Tote hem riep hine doe saen.

    490

    Hi hietene om sijn ors gaen.

    (Dit was eens mergens vroe).

    Men brachte hem sijn ors doe.

    Hi sat doe op onvervaert,

    Maer hine wiste waerwart

    495

    Dat was dat hi varen soude,

    Maer alset selve God woude

    Reet hi onthier ende hi vernam

    Dat hi vorden foreeste quam.

    Daer sach hi licgen anden sande

    500

    Beide die voete ende die hande

    Vanden ridders dire bleven doet.

    Doe waendi dat ware Lanceloet.

    Hi viel neder doe opt gras

    Van rouwen die hi hadde das.

    505

    Hi dreef dat alre meeste seer

    Dat man sal maken nembermeer,

    Noch nie maketde daer te voren,

    Omdat hi waende hebben verloren

    Lancelote den riddere snel.

    510

    Sident vergout hijt hem wel.

    Doen sat hi weder op sijn paert

    Ende reet ten foreestewaerd

    Om daer te siene hoet daer stoet.

    Doe sach hi sinen geselle goet

    515

    Nederliggen daer int gras.

    Here God, hoe blide hi doe was!

    Hi beette ende weende sere

    Ende seide: “Lanceloet, geselle, here,

    Segt, wi hevet u dit gedaen?”

    520

    Alse Lanceloet dit hevet verstaen:

    “Soe segt mi wie sidi dan?”

    Walewein antwerde hem daer an:

    “Here, Walewein es min name,

    Dien herde leet es uwe mesquame.”

    525

    Doen her Lanceloet dat hoerde

    Nu hort wat hi doe antworde:

    “Walewein, live geselle goet,

    Ic hadde gewonnen den witten voet

    Optie felle lione met crachte,

    530

    Die mi gewont hebben onsachte,

    Alse gi hier nu scouwen moget;

    Doe quam hier en ridder sonder doget,

    Dies ic wel doe werd geware.

    Ic bat hem dat hi quame hare.

    535

    Hi deet doe ende quam te mi.

    Ic seide doe: “Edel riddere vri,

    Ic bidde u, dat gi wel doet,

    Ende voret desen witten voet

    Aldaer die joncfrouwe nu si.”

    540

    Doe hine hadde sloech hi mi

    Ende stac mede in minen lichame

    Met sinen swaerde te mire mesquame.”

    Ende doe Walewein horde die sake

    Nam hine met groten [on [gemake

    545

    Ende setten vor hem op sijn gereide.

    Uten woude voren si beide.

    Doe hadde Walewein verhort

    Secgen dat daer ene port

    Over enen groten berch stoet,

    550

    Daer een ersatere woende vroet.

    Doe voerdi Lancelote aldare,

    Ende bat hem dat hijs name ware,

    Ende hine genase haestelike.

    Dadijt, hi souden maken rike.

    555

    Ende Walewein wiesde den ersatere mere

    Ene const, die daertoe halp wel sere.

    Ende hi sciet doe van Lancelote

    Ende voer met hasten herde grote,

    Daer die brullocht wesen soude.

    560

    Lettel wiste ieman wat hi woude

    Doen hi daer inder borch quam.

    Lettelgoet ieman ware nam

    Wie hi was, oft wat hi wilde;

    Daer was so menech ridder milde.

    565

    Maer eer dat quam die avont

    Soe waest menegen riddere cont.

    Ende het was op dien dach comen,

    Dattie riddere soude hebben genomen

    Tenen wive die joncfrouwe.

    570

    Dies was int hof doe groten rouwe

    Van allen den genen die daer waren,

    Dat so verre was gevaren.

    Daer was een caplaen gereet:

    Die joncfrouwe quam, al wast haer leet,

    575

    Om den riddere sijn belof te doen.

    Mettien quam der Walewein die coene

    Ende vrachde daer doe oppenbare

    Wat manne dattie gene ware

    Die de joncfrouwe hebben soude?

    580

    Die ridders vrachden wat hi woude?

    −“Wat ic wille?...” Doe sprac di quade

    “Ic hebse gewonnen met rechter dade.”

    −“Wonstuse?” −“Jaic,” seit hi, “en trouwen

    −“Du liges: dat sal di noch berouwen!

    585

    Dune ontfars mi in die helle

    Ic sal wreken minen geselle,

    Die di op trouwe ende op goet

    Gaf te vorne den witten voet;

    Ende du daets dijns selfs onnere,

    590

    Want min geselle was gewont sere,

    Ende du wondetsene meer daertoe.

    Dies biedic hier den hanscoe,

    Eest dattune daers ontfaen.”

    Doe antwerde die riddere saen:

    595

    “Du liges vulike alse een quaet.

    In wiste noit van sulker daet

    Alse gi mi hier tiet an.

    Alse gijs berouwenesse hebt dan

    Dan saelt wesen alte spade.”

    600

    Mettien so werd di camp gestade.

    Echt soe sprac die riddere doe

    Te Waleweine, ic segt u hoe:

    “In weet wat gi hebt vernomen,

    Maer gi sijt an ene sotheit comen

    605

    Dat gi mi beroept, secgic u,

    Van selker dinc alse gi sprect nu;

    Soe hoe sore mede es gesciet,

    Ic ne waers hier sculdech niet

    Redene te houdene jegen u.

    610

    Het es so verre comen nu,

    Dattie camp wesen moet.

    Ic weet mi selve nu so goet,

    Ende van deser dinc so claer,

    Ic ontsie u niet een haer.”

    615

    Walewein die sprac sine doget:

    “Riddere, ontsiet mi, oft gi moget!

    Dat wetic wel, dat gi mi niet

    Van enen cleinen hare ontsiet;

    Maer God weet, ic ontsie u min.

    620

    In weet oft doet min domme sin.

    Hebdi doget, gi sultse vinden.

    Ic soude mi node onderwinden

    So hoger dinc, ic segt u twi:

    En es om geen spel, dat donct mi,

    625

    Hets om dlijf ende om die ere.

    In hadde hier nembermere

    U met so hoger dinc beseit,

    In hadde wel die waerheit

    Geweten, ende oec bi welker sake.”

    630

    Dus bleef daer harre tweer sprake.

    Des was die joncfrouwe harde vroe

    Ende alle die daer waren doe,

    Ende mede die haer waren hout.

    Ende Walewein, die riddere stout,

    635

    Dede hem wapenen daer te hant.

    Sine coisen hi doe bant.

    Sinen halsberch scuddi ane,

    Die hem wel sat, na minen wane.

    Den wapenroc hire boven doet.

    640

    Men brachte hem den helm goet,

    Die wel jegen slage mochte,

    So wat so menne gerochte,

    Jegen steke ende jegen slagen.

    Hine wilde des camps niet verdagen,

    645

    Want doe hi al gewapent was

    Dedi bringen in dat gras

    Sijn ors, dat scone was ende groet.

    Hi seinde hem daer te deser noet.

    Wat hulpt dat icker vele af seide?

    650

    Wel geatsemert warense beide:

    Daertoe waren si beide goet.

    Si daden een rikelijc gemoet,

    Ende si hen daer soe onderstaken,

    Dat harre beider scachte braken.

    655

    Si vingen doe beide ten swerde,

    Want elkerlijc anderen geerde.

    Met nide si di swaerde verdrogen

    Ende grote slage daer met slogen,

    Manlijc op anderen mengen slach,

    660

    Dat hem wonderde wie dat sach.

    Si vochten dus lange ende sere.

    Die joncfrouwe sprac: “God onse here

    Moete Waleweine nu gestarken!”

    Men mochte daer sien die sparken

    665

    Die ut haren helmen spranc.

    Si maecten daer groet geclanc.

    Daer ne was en geen verdrach,

    Si slogen menegen swaren slach.

    Wat hulpet dat ict lanc maecte?

    670

    Walewein sloech doe ende geraecte

    Den riddere dat hi hem clovede

    Den helm ende al metten hovede,

    Dat hem tswaerd dorewoet

    Ten scouderen eert wederstoet.

    675

    Daer was een gecrijs groet:

    Hi viel neder ende was doet.

    Men bantene an eens perts start,

    Men sleiptene (hi waes wel waerd)!

    Men sleiptene vord ende weder

    680

    Te berge op, te dale neder.

    Aldus moten si alle bederven

    Die hen loesheiden bewerven!

    Ic daert wel nemen op min trowe,

    Dat nu blide was die joncfrouwe

    685

    Ende alle die met hare waren.

    Walewein seide doe: “Ic wille varen”

    – Besien wat sijn geselle dade.

    Die joncfrouwe seide: “Het is te spade.

    Ne ware, ward u bequame,

    690

    Ic wiste nu gerne sinen name.”

    Doe sprac weder die riddere snel:

    “Joncfrouwe, men magen nomen wel.

    Hi es die beste riddere die leeft

    Ende die werelt binnen heft,

    695

    Ende die scoenste oec daer mede.”

    Die joncfrouwe sprac: “Al mine bede

    Ne hebbic dan niet verloren,

    Die ic hebbe gebeden hier voren.”

    −“Joncfrouwe, hi hetet Lanceloet.

    700

    In sach noit sinen genoet

    Van te doene grote daet.

    Ic wiste gerne hoet met hem staet.”

    Die joncfrouwe antwerde hem des:

    “Ic secgu, riddere, wat nu es:

    705

    Gi sult doen uwes selfs ere

    Ende met mi bliven tramere;

    Ende margen alse di sonne opgaet,

    Oft u so int herte staet,

    So vaert daer u geselle si.”

    710

    Doen sprac die riddere vri:

    “Joncfrouwe, ic sal doen u gebot.”

    −“Here,” seit si, “dat lone u Got.”

    Doe was Walewein hovescelike

    Ontfaen van menegen ridder rike.

    715

    Al die gene di waren dare

    Namen sijns do grote ware.

    Alset opten etentijt quam

    Die joncfrouwe Waleweine metter hant nam

    Ende dedene sitten neven hare.

    720

    Si nam sijns daer gode ware.

    Ende die daer dienden in di zale

    Plagen sijns daer harde wale.

    Doe dat eten was gedaen

    Ende die riddere opgestaen

    725

    Maecten si bliscap ende spel,

    Want hen allen voget wel.

    Nu hort wat die joncfrouwe doet.

    −“Walewein,” seitsi, “riddere goet,

    Ic weet wel gine wilt letten niet.

    730

    Alse gi uwen geselle siet

    Quedten mi, des biddic u.

    Ic bevele u te Gode nu:

    In weet wanneer ic u mer sie;

    Ic biddu, dat u goet gescie,

    735

    Dat gi met uwen geselle weset

    Onthier ende hi wel geneset,

    Ende gi met hem comet hier.”

    Doe sprac Walewein, die ridder fier:

    “Joncfrouwe, dat salic doen al,

    740

    Geeft mi God geluc ende geval.”

    Doen dese tale was gedaen

    Ginc si in hare camere saen,

    Ende doen gingen die knapen

    Waleweine saen een bedde maken

    745

    Dat rikelijc was ende scone.

    Al hadde hi gedragen crone,

    Tote Akers inden selven dage,

    So mochte hire wel, sonder sage,

    Op hebben gelegen harde wel.

    750

    Een knape starc ende snel

    Brachte enen cuelc sidijn

    Ende orcussen purperijn.

    Een ander brachte daer gedregen

    Twe slapelakene niedwegen,

    755

    Wit gevouden ende cleene,

    Daer noit man oec ne geene

    So goet met ogen ne sach,

    Alse daer Walewein doe op lach.

    Doe si op dat bedde waren gespreet,

    760

    Brachte ene joncfrouwe daer gereet

    Een covertuer bespringet met goude,

    Die hi over hem hebben soude.

    Die al die werelt ware dorgaen

    Hine hadde negene so gedaen

    765

    Vonden, bedi si was so goet.

    Tgesticte datter ane stoet

    Ne coste niet so lichtelike,

    Men priset vor een conincrike.

    Doe dat bedde was gereet

    770

    Een knape om Walweine geet,

    Dine slapen dede comen.

    Doe hi dat bedde hadde vernomen

    Soe rikelike ende soe goet,

    Doe seide hi in sinen moet,

    775

    Dat hi noit daer ne quam

    Daer hi so goet enech vernam.

    Hi dede na dat hem was bewant

    Ende ginc slapen altehant.

    Ende des marge [ns] herde vroe

    780

    Stont hi op ende nam orlof doe.

    Ende sat met haesten op sijn paert

    Ende voer te sinen geselle waerd.

    Doe hi quam daer hine liet

    En was hi wel genesen niet.

    785

    Al waest hem te doene swaer

    Hi moeste na hem beiden daer

    Onthier ende dat hem dochte

    Dat hi wapine dragen mochte,

    Oft noet ware ende te doene.

    790

    Doe dede Walewein die coene

    Jegen den ersatere alsoe,

    Dat hijs blide was ende vroe,

    Ende hietse beide ter selver stont

    Varen ende keren gesont.

    795

    Si saten op so dat si vernamen

    Dat si beide ter borch quamen.

    Men werd hens geware saen.

    Die joncfrouwe quam jegen hem gegaen

    Ende hietse wellecome wesen.

    800

    −“Vrient,” seit si, “sidi genesen?”

    −“Jaic, joncfrouwe, sonder wanc,

    Des moet God hebben danc.”

    Walewein sprac: “Joncfrouwe goet,

    Wat donct u best watmen doet?

    805

    Mijn geselle es comen nu,

    Die hier gewonnen hevet u,

    Dat hem worden es te sure;

    Maer hine wilt op dese ure

    Niet gehuwen, dat si u cont.

    810

    Hi willet u versten toter stont

    Dat hi weder comet hier

    Met sinen magen alse ridder fier;

    Maer hi wilt dat gi dus blieft,

    Ende dat gijs geen ongedout en drieft,

    815

    Al eest dat hi u dus laet.”

    Die joncfrouwe, die haer wel gemaect

    Antwerde: “Here, lude ende stille

    Benic gereet te sinen wille:

    Ic sal beiden, hoe dat oec si

    820

    Alse lange alse sijn wile si.

    Ende oec salic na sinen rade

    Werken beide vroech ende spade.”

    Dit behagede Lancelote wel,

    Want hi in nereste no in spel,

    825

    Noch oec om lief, no om leet.

    Noch om gene dinc die hem overgeet,

    Noch om al die werelt oec mede

    En haddise niet genomen ter stede,

    Ende omder coninginnen wille,

    830

    Die hi minde lude ende stille;

    Dit was hem die meeste sake.

    Men dede die heren welte gemake.

    Daer was bliscap ende spel groet.

    Die coninginne ende oec Lanceloet

    835

    Saten te gadere ende spraken daer.

    Hi bequam hare wel vorwaer.

    Si wilde, hebbic vernomen,

    Dattie brullocht ware volcomen;

    Maer si scaemde hare, dat secgic u,

    840

    Dat sine eyschen soude nu.

    Dus bleven si twe dage daer,

    Ende des derdes dages daernaer

    Namen si orlof beide te samen

    Ende reden so verre, dat si quamen

    845

    Te Arturs hove te Karmeloet,

    Daer doen bliscap was wel groet

    Omdat si beide comen waren.

    Si telden hoe si hadden gevaren

    Den coninc ende der coninginnen.

    850

    Des waren si blide in haren sinne

    Dat hen dus was vergaen.

     

    Nu latic hier af die tale staen,

    Ende sal u vertellen, alsict vernam,

    Hoe Torec irst ter werelt quam,

    855

    Ende hoe hi daerna quam te hove

    Ende werd een riddere van grote love.

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Le texte seul est utilisable sous licence Licence OpenEdition Books. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.

    Voir plus de livres
    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Récits arthuriens latins du xiiie siècle

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Martine Furno, Claudine Marc et al. (trad.)

    2007

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Ásdís R. Magnúsdottir (éd.) Ásdís R. Magnúsdottir (trad.)

    2002

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    Version castillane

    Juan Vivas Vincent Serverat et Philippe Walter (trad.)

    2006

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Roman moyen-anglais du xive siècle

    Anne Berthelot (éd.) Anne Berthelot (trad.)

    2013

    La pourpre et la glèbe

    La pourpre et la glèbe

    Rhétorique des états de la société dans l'Espagne médiévale

    Vincent Serverat

    1997

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Irene Freire Nunes (dir.)

    2008

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Philippe Walter (dir.)

    1996

    Le devin maudit

    Le devin maudit

    Merlin, Lailoken, Suibhne — Textes et études

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Nathalie Stalmans, Philippe Walter et al. (trad.)

    1999

    La Chanson de Walther

    La Chanson de Walther

    Waltharii poesis

    Sophie Albert, Silvère Menegaldo et Francine Mora (dir.)

    2009

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Poèmes, ballades et saynètes

    Jonathan Fruoco (éd.)

    2017

    Le Roman de Moriaen

    Le Roman de Moriaen

    Baukje Finet-van der Schaaf (dir.) Baukje Finet-van der Schaaf (trad.)

    2009

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Roman allemand du xiiie siècle de Wirnt de Grafenberg

    Wirnt de Grafenberg Claude Lecouteux et Véronique Lévy (trad.)

    2001

    Voir plus de livres
    1 / 12
    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Arthur, Gauvain et Mériadoc

    Récits arthuriens latins du xiiie siècle

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Martine Furno, Claudine Marc et al. (trad.)

    2007

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Quatre sagas légendaires d'Islande

    Ásdís R. Magnúsdottir (éd.) Ásdís R. Magnúsdottir (trad.)

    2002

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    La Quête du Saint Graal et la mort d'Arthur

    Version castillane

    Juan Vivas Vincent Serverat et Philippe Walter (trad.)

    2006

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Histoire d'Arthur et de Merlin

    Roman moyen-anglais du xive siècle

    Anne Berthelot (éd.) Anne Berthelot (trad.)

    2013

    La pourpre et la glèbe

    La pourpre et la glèbe

    Rhétorique des états de la société dans l'Espagne médiévale

    Vincent Serverat

    1997

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Récits mythiques du Moyen Âge portugais

    Irene Freire Nunes (dir.)

    2008

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Saint Antoine entre mythe et légende

    Philippe Walter (dir.)

    1996

    Le devin maudit

    Le devin maudit

    Merlin, Lailoken, Suibhne — Textes et études

    Philippe Walter (dir.) Jean-Charles Berthet, Nathalie Stalmans, Philippe Walter et al. (trad.)

    1999

    La Chanson de Walther

    La Chanson de Walther

    Waltharii poesis

    Sophie Albert, Silvère Menegaldo et Francine Mora (dir.)

    2009

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Les Faits et Gestes de Robin des Bois

    Poèmes, ballades et saynètes

    Jonathan Fruoco (éd.)

    2017

    Le Roman de Moriaen

    Le Roman de Moriaen

    Baukje Finet-van der Schaaf (dir.) Baukje Finet-van der Schaaf (trad.)

    2009

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Wigalois, le chevalier à la roue

    Roman allemand du xiiie siècle de Wirnt de Grafenberg

    Wirnt de Grafenberg Claude Lecouteux et Véronique Lévy (trad.)

    2001

    Accès ouvert

    Accès ouvert freemium

    ePub

    PDF

    PDF du chapitre

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque

    Acheter

    Édition imprimée

    • amazon.fr
    • decitre.fr
    • mollat.com
    • leslibraires.fr
    • placedeslibraires.fr
    ePub / PDF

    Récits arthuriens en moyen néerlandais

    X Facebook Email

    Récits arthuriens en moyen néerlandais

    Ce livre est diffusé en accès ouvert freemium. L’accès à la lecture en ligne est disponible. L’accès aux versions PDF et ePub est réservé aux bibliothèques l’ayant acquis. Vous pouvez vous connecter à votre bibliothèque à l’adresse suivante : https://freemium.openedition.org/oebooks

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque Acheter ce livre aux formats PDF et ePub

    Si vous avez des questions, vous pouvez nous écrire à access[at]openedition.org

    Récits arthuriens en moyen néerlandais

    Vérifiez si votre bibliothèque a déjà acquis ce livre : authentifiez-vous à OpenEdition Freemium for Books.

    Vous pouvez suggérer à votre bibliothèque d’acquérir un ou plusieurs livres publiés sur OpenEdition Books. N’hésitez pas à lui indiquer nos coordonnées : access[at]openedition.org

    Vous pouvez également nous indiquer, à l’aide du formulaire suivant, les coordonnées de votre bibliothèque afin que nous la contactions pour lui suggérer l’achat de ce livre. Les champs suivis de (*) sont obligatoires.

    Veuillez, s’il vous plaît, remplir tous les champs.

    La syntaxe de l’email est incorrecte.

    Référence numérique du chapitre

    Format

    Finet-van der Schaaf, B. (éd.). (2012). Lanceloet en het hert met de witte voet. In Récits arthuriens en moyen néerlandais. Grenoble: UGA Éditions. https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.20082
    Finet-van der Schaaf, Baukje, éd. « Lanceloet en het hert met de witte voet ». In Récits arthuriens en moyen néerlandais. Grenoble: UGA Éditions, 2012. doi:10.4000/books.ugaeditions.20082.
    Finet-van der Schaaf, Baukje, éditeur. « Lanceloet en het hert met de witte voet ». Récits arthuriens en moyen néerlandais, UGA Éditions, 2012, https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.20082.

    Référence numérique du livre

    Format

    Finet-van der Schaaf, B. (éd. et trad.). (2012). Récits arthuriens en moyen néerlandais (B. Finet-van der Schaaf, éd. et trad.). Grenoble: UGA Éditions. https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.20022
    Finet-van der Schaaf, Baukje, éd. Récits arthuriens en moyen néerlandais. Traduit par Baukje Finet-van der Schaaf. Grenoble: UGA Éditions, 2012. doi:10.4000/books.ugaeditions.20022.
    Finet-van der Schaaf, Baukje, éditeur. Récits arthuriens en moyen néerlandais. Traduit par Baukje Finet-van der Schaaf, UGA Éditions, 2012, https://doi.org/10.4000/books.ugaeditions.20022.
    Compatible avec Zotero Zotero

    1 / 3

    UGA Éditions

    UGA Éditions

    • Mentions légales
    • Plan du site
    • Se connecter

    Suivez-nous

    • LinkedIn
    • X
    • Flux RSS

    URL : https://www.uga-editions.com

    Email : uga-editions@univ-grenoble-alpes.fr

    OpenEdition
    • Candidater à OpenEdition Books
    • Connaître le programme OpenEdition Freemium
    • Commander des livres
    • S’abonner à la lettre d’OpenEdition
    • CGU d’OpenEdition Books
    • Accessibilité : partiellement conforme
    • Données personnelles
    • Gestion des cookies
    • Système de signalement