• Contenu principal
  • Menu
OpenEdition Books
  • Accueil
  • Catalogue de 16095 livres
  • Éditeurs
  • Auteurs
  • Facebook
  • X
  • Partager
    • Facebook

    • X

    • Accueil
    • Catalogue de 16095 livres
    • Éditeurs
    • Auteurs
  • Ressources numériques en sciences humaines et sociales

    • OpenEdition
  • Nos plateformes

    • OpenEdition Books
    • OpenEdition Journals
    • Hypothèses
    • Calenda
  • Bibliothèques

    • OpenEdition Freemium
  • Suivez-nous

  • Lettre d’information
OpenEdition Search

Redirection vers OpenEdition Search.

À quel endroit ?
  • Presses universitaires de Perpignan
  • ›
  • Études
  • ›
  • Jordi Pere Cerdà
  • ›
  • Resums
  • ›
  • Resumits
  • Presses universitaires de Perpignan
  • Presses universitaires de Perpignan
    Presses universitaires de Perpignan
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Liens vers le livre
    Informations sur la couverture
    Table des matières
    Formats de lecture

    Plan

    Plan détaillé Texte intégral Xavier Luna BatlleKàroly MorvayMiquela VallsAnna MontanéJean-Louis BlanchonAndreu BalentMarie GrauPere VerdaguerPere VerdaguerFelip GardyMarie-Claire ZimmermannJean-Baptiste ParaVíctor BatalléJep GouzyVicenç LlorcaAmador Calvo i RamonTeresa DalmauMontserrat Prudon MoralJoan Peytaví DeixonaPierre ChevalierMaria Llombart I HuescaAndré BalentJaume QueraltCristina BadosaAlbert Moncusí FerréJordi GabarróJacint CarreraGermaine RibéAlain Laguarda

    Jordi Pere Cerdà

    Ce livre est recensé par

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Resumits

    p. 498-507

    Texte intégral Xavier Luna Batlle Las Contalles de Cerdanya de Jordi Pere Cerdà dins la tradicion de contaralhas catalanas Kàroly Morvay La fraseologia de las Contalles de Cerdanya de Jordi Pere Cerdà Miquela Valls Lengas en contacte dins la pròsa narrativa de creacion pròpria de Jordi Pere Cerdà Anna MontanéMetre en scèna Quatre dones i el sol, tota una experiéncia Jean-Louis Blanchon Sus L’incendi. Istòria e ficcion Andreu BalentJordi Pere Cerdà e lo remembre de la societat cerdana del sègle XIX Marie Grau L’òbra de Jordi Pere Cerdà, estat dels luòcs Pere VerdaguerJordi Pere Cerdà : proteïcPere VerdaguerCerdà : lo roman La cita e un genre fantastic a dechifrarFelip Gardy Robert Lafont poeta cerdan  Marie-Claire ZimmermannPoèma e païsatge dins l’òbra de Jordi Pere Cerdà : l’invencion d’un estilJean-Baptiste ParaLo poèma, lo sacrificiVíctor BatalléLa longa ombra femenina dins la poesia de Jordi Pere CerdàJep Gouzy Una vision –qualques visions- de la femna – de las femnas – dins la poesia de Jordi Pere Cerdà Vicenç LlorcaPer una estetica del revelh (a prepaus de Dietari de l’alba)Amador Calvo i RamonLas incidéncias entre mond del defòra e del dedins dins Tota llengua fa foc. Orografia e objèctes naturals d’una votz poetica fluctuantaTeresa Dalmau L’adobament impossible de Teresa dels Valentons Montserrat Prudon Moral L’espiar del poèta : Jordi Pere Cerdà e las arts plasticas Joan Peytaví DeixonaCerdà conflentes, las rasics d’Antoine CayrolPierre Chevalier La metamorfòsi de las annadas quaranta per un jove Cerdà : los limits de la Resistència dins una resiténcia als... limits de l’Estat Maria Llombart I HuescaJordi Pere Cerdà e La TramontaneAndré BalentAntoni Cayrol (Jordi Pere Cerdà) e Andreu Marty : engatjament comunista e identitat catalana (1939-1956)Jaume Queralt Jordi Pere Cerdà en 15 binòms, 2 datas e 1 tèxt (de Kafka) Cristina BadosaCant alt de Jordi Pere Cerdà. Cronica d’una experiéncia literària e politicaAlbert Moncusí FerréLa ratlla dins l’òbra de Jordi Pere Cerdà : una preséncia ligada al fach umanJordi Gabarró Passos estrets per terres altes : una frontièra universala Jacint CarreraRatlla e Limes : lo motiu de la frontièra organizator de l’imaginari dins Passos estrets per terres altesGermaine RibéCallastres. Per delà de las frontièras, lo territòri de l’Autre Alain LaguardaJordi Pere Cerdà : l’autra frontièra, entre desèrt e oasi

    Texte intégral

    Xavier Luna Batlle

    Las Contalles de Cerdanya de Jordi Pere Cerdà dins la tradicion de contaralhas catalanas

    1Dins aquesta comunicacion, nos prepausam tres objectius entreligats : a) definir brèvament las caracteristicas de la tradicion de recuèlh de las contaralhas de la literatura orala catalana dempuèi las Contarelles (1885) d’Antoni M. Alcover fins al 1961, data de publicacion de las Contalles de Cerdanya, a l’ostal d’edicion Barcino de Barcelona, b) situar las Contalles dins aquesta tradicion, c) analizar las particularitats lingüisticas, e especialament dialectalas, d’aquesta òbra de Jordi Pere Cerdà dins lo contèxte de la literatura orala catalana.

    Kàroly Morvay

    La fraseologia de las Contalles de Cerdanya de Jordi Pere Cerdà

    2Segon qualques especialistas, las unitats fraseologicas constituísson un fenomèn central de la lenga e la coneissença de la fraseologia significa lo nivèl mai naut de mestria d’un idiòma. En coneissent la realitat sociolingüística de la Catalonha Nòrd, pensi qu’òm pòt pas pèrdre mai de temps per ensajar de recuperar la fraseologia rosselhonesa. Caldriá començar lèu a amassar lo material escampilhat dins las publicacions, e completar la lista ambe fòrmas non enregistradas qu’òm pòt reculhir encara dins l’usatge oral o escrich. A partir d’aqueste material, poiriam començar a analizar las particularitats de la fraseologia rosselhonesa, e n’examinar las multiplas coïncidéncias amb d’autras fòrmas dialectalas del catalan e d’autras lengas europèas, en particular las lengas vesinas. Convençut que la recèrca de la varianta rosselhonesa pòt fornir de donadas plan interessantas per una fraseologia catalana generala, ai començat d’i trabalhar dos ans a. Voldriái dins aquesta comunicacion far qualques brèus comentaris sus lo ric material fraseologic del libre Contalles de Cerdanya de Jordi Pere Cerdà, e presentar mon projècte d’un Petit Diccionari Fraseològic Cerdanià.

    Miquela Valls

    Lengas en contacte dins la pròsa narrativa de creacion pròpria de Jordi Pere Cerdà

    3Col·locació de personatges en un jardí tancat, 1984, Cant alt, 1988, Passos estrets per terres altes, 1998, mòstran la granda libertat lexicala del narrator Jordi Pere Cerdà. Òm lo vei a l’encòp immergit dins lo parlar septentrional, tributari dels idiòmas vesins, neologista, amb un respècte dels processes lingüístics e una fantasià capabla d’inventar de mots ambe la meteissa innocéncia. Un banh regenerator per lo lector, associat a la creacion verbala e doncas literària.

    Anna Montané

    Metre en scèna Quatre dones i el sol, tota una experiéncia

    4En 1991, la tropa de teatre d’amators Grup Teatral Bellver decidís de metre en scèna Quatre dones i el sol de Jordi Pere Cerdà. Lo projècte suscita qualques discussions dins l’equipa car l’experiéncia sembla riscada, a causa de l’experiéncia anteriora del Grup e los gosts supausats de son public. L’escaduda de la representacion en divèrses vilatges de Cerdanha pròva que, al despièch de far referéncia a un monde rural ancian, los tèmas de la pèça son encara d’actualitat. L’Anna Muntaner, que jogava lo ròtle de Vicenta dins Quatre dones, conta aquela experiència collectiva e apòrta son testimoniatge personal. La subtila compreneson que Jordi Pere Cerdà a de la societat cerdana e de la plaça que daissa a las femnas permet a l’actritz una identificacion que val gaireben d’instrospeccion.

    Jean-Louis Blanchon

    Sus L’incendi. Istòria e ficcion

    5La novèla « L’incendi » del recuèlh Col·locació de personatges en un jardí tancat, a coma tela de fons un eveniment dramatic que tots los cerdans n’an servat lo remembre : l’incendi de l’ostal Vigué de Puigcerdà, lo 8 de febrièr de 1956. L’objècte de la comunicacion es de confrontar los traches istorics marcants de la frontièra cerdana, la memòria dels testimònis e la ficcion elaborada per Jordi Pere Cerdà. L’escrivan, amb sos mejans pròpris, presenta d’un biais remirable la vertat prigonda d’una epòca. A sabut restituïr la solidaritat que la frontièra a pas pogut jamai copar e retrobam clarament l’umanitat e la luciditat del poèta cerdan.

    Andreu Balent

    Jordi Pere Cerdà e lo remembre de la societat cerdana del sègle XIX 

    6Dins Passos estrets per terres altes, Jordi Pere Cerdà creèt eròis inspirats per personatges reals dels sègles XVIII o XIX, un d’eles es la figura mitificada d’un notable cerdan del sègle XIX. Son nom "Quervígol" evòca Quers e Vigo, familha influenta originària d’aqueste vesinat de la val de Queròl. Quins son los ligams entre Quervígol e los Vigo de l’oligarquia paisana, los quals acumulèron foncions politicas localas e comarcalas, abans e aprèp de 1789 ? Quervígol aperteniá a l’oligarquia comarcala. A d’aujòls partisants dels cadells, al sègle XVII, e ligats al partit dels Fois dempuèi lo sègle XIV. Militar de carrièra, liberal, òme de cultura, participèt a las guèrras napoleonencas au nom de la Granda Revolucion. Es viguièr d’Andòrra per tradicion multiseculara. Evòca las luchas dels bandits nyerros e cadells del sègle XVII. Si cap Vigo foguèt viguièr per eretatge familial, ni militar, B. Vigo (1836-1886), cònsol de Sallagosa e conselhièr de la circonscripcion de Prada, foguèt nomenat viguièr de França a Andòrra en 1882 per resòldre una crisi politica, e al sègle XX, J. Vigo, de Sallagosa, veterinari e oficial apreciat de Jordi Pere Cerdà per son ajuda on la Resisténcia. De mai, los Corretger del roman, per bastir una fabrica a Salhagosa, aprenon l’organizacion industriala a Lion. De fach, fòrça cerdans del sègle XIX ensajèron d’enriquir-se ambe los afars e l’industria, en emigrant a Barcelona, Tolosa, Bordèu, Marselha o Lion, coma uns filhs d’A. Vigo (1803-1861), los quals temptèron de far fortuna a Lion. L’autor s’inspira doncas de personatges e fachs mai o mens reculats, dejà mitificats per la tradicion orala que reculhiguèt de jove, O confirma lo subjècte de l’ostal paisan ric ambe los Quervígol, grands proprietaris de la val de Querol, coma los Vigo, de Is quals li parlava sa mairegrand, meravilhada. Jordi Pere Cerdà, ambe una imaginacion subtila e la poesia de la lenga mairala, restituís una societat e una epòca, en s’inspirant a l’encòp de la tradicion orala cerdana e de la coneissença istorica qu’aqueriguèt.

    Marie Grau

    L’òbra de Jordi Pere Cerdà, estat dels luòcs

    7Estent que l’òbra es una colleccion que se’n pòt faire l’inventari, l’estat dels luòcs de l’òbra es un espaci que podèm alandar. La comunicacion comprén doás parts : un ensag de bibliografia e, per tot comentari, tres percors de visita de l’òbra cerdaniana. Lo primièr concernís l’environament social, material e uman que l’òbra i es inserida. Lo segond es relatiu als genres. Lo tresen es cronologic. Pas un d’eles se vòl exaustiu. Se tracta subretot de metre al lume de tèxts desconeguts de JPC, demorats inedits o escampilhats, e de mostrar sas relacions amb los tèxtes canònics.

    Pere Verdaguer

    Jordi Pere Cerdà : proteïc

    8Deguèssem definir d’un sol mot Jordi Pere Cerdà, l’òme e l’escrivan, l’òme coma escrivan, pensariam al qualificatiu proteic, es a dire de la natura de la matèria viva, coma lo vegetal o l’animal. E li aplicariam aqueste qualificatiu a totes los nivèls: a l’òme davant lo problèma de la formacion intellectuala, davant lo problèma d’una situacion sociolingüistica desfavorabla, davant de la question de la lenga a utilizar, davant la causida o l’adopcion d’un estil, e fins en matèria de construccion d’una òbra. Nos liurarem al jòc d’o demostrar, en sabent çaquelà que se tracta sonque d’un jòc, qu’un òme e una òbra se redusisson pas a un mot, per tanplan causit que siá.

    Pere Verdaguer

    Cerdà : lo roman La cita e un genre fantastic a dechifrar

    9Dins un primièr nivèl de lectura, « La cita » (.Col·locació de persontages en un jardí tancat) es un roman brèu qu’aparten al genre fantastic. Nos conta la manièra, fantastica, que mena una persona a la foliá. Sa particularitat es que lo fantastic apareis aicí en plen jorn e jos lo solelh, e afècta un individú aparentament plen de santat, de qui coneissèm pauc a pauc tota la trajectòria vitala, un individú curiós de l’istòria de son país, un èstre qu’es estat manifèstament traumatizat quand encara èra un adolescent, per la guèrra, l’ocupacion alemanda i la Resistència, un òme incomprés per sa femna. Alavetz, òm se pòt demandar si la foliá es pas, per el, una mena de demission, o de suicidi. Vaquí doncas coma de l’istòria d’un òme fatigat un autor genial pòt fargar una òbra fantastica, que pòt far los delicis d’un psicanalista e que literàriament en tot cas pren dimensions considerablas, crèa tota una mitologia e quitament una cosmogonia. De mai, revelha las anticas terrors nascudas de l’ignorància, e revelha tanben las vièlhas culpabilitats sus las qualas la religion crestiana tanben a cregut dever s’apiejar. Las batalhadas que Jòrdi entén son tot aquò a l’encòp, çò qu’un Unamuno apelariá lo sentiment tràgic de la vida.

    Felip Gardy

    Robert Lafont poeta cerdan 

    10En 1962, Robert Lafont publica a las edicions de la revista Action poétique un poèma dedicat a Jordi Pere Cerdà, escrich en 1959, Pausa cerdana. Aqueu poèma es a l’encòp un omenatge au poeta Cerdà e una meditacion activa sus çò que se pòt sonar lo mite poètic de l’escrivan de Sallagosa : la Cerdanha. Se sap qu’a aqueu moment Lafont es a s’interrogar coma critic sus lo rapòrt au paisatge, a l’entorn de la nocion de "geopoetica", de quauqueis escrivans màgers dei literaturas catalana e occitana (Mistral, Verdaguer). Se pausa tanben la question, coma poèta occitan, de la plaça de l’escrivan entre la contemplacion d’un luòc, la causida d’una lenga, e l’emergéncia d’una paraula poètica. L’exemple de Cerdà, companh deis escrivans occitans sortits de la guerra (Lafònt, Lesfargas especialament) e poèta catalan "rosselhonés" a se destriar poderosament de la tradicion literària catalana de son luòc amb una escritura nòva bastida a l’entorn de sa Cerdanha natala, es l’incarnacion en actes de çò que Lafont sòna "geopoetica". Se pòt ansin legir Pausa cerdana coma l’abotiment de tot un movement : dètz ans, quasiment, d’escambis e de lecturas mutualas entre Cerdà e d’escrivans occitans en quèsta de renovelament. S’i pòt trobar tanben una temptativa pron originala de "critica poetica" : a travèrs l’òbra de Cerdà (especialament lei poemas de La guatlla i la garba e de Tota llengua fa foc), Lafont, contemplant lo paisatge cerdan, a l’encòp paisatge real e paisatge de mots bastit per lo poèta de Sallagosa, interròga l’emergéncia de la paraula poètica, dins un dialòg amb lo poeta catalan. Poèma eminentament lafontian, Pausa cerdana es tanben una lectura, de l’interior, de l’emergéncia d’una paraula poètica, la de Jordi Pere Cerdà.

    Marie-Claire Zimmermann

    Poèma e païsatge dins l’òbra de Jordi Pere Cerdà : l’invencion d’un estil

    11L’òbra poetica de Jordi Pere Cerdà nais dins un espaci particular, la Cerdanya. Plan lèu, desempuèi los primièrs recuèlhs, en mai de crear amb toponims (Puigmal, Carlit), images e ritmes, diverses paisatges de la montanha cerdana, l’escritura arriba a celebrar la matèria, es a dire los elements de l’univers, de manièra mai generala, a travèrs una meditacion sus lo temps, lo qual residís dins la continuïtat de las sasons emai tanben dins l’eternitat infinida de la tèrra, inseparabla de l’òme. A l’encòp anonime e omnipresent, lo ieu es solidari de totas las creaturas; son expression, dotada d’una fòrta tension lírica, fa de la Cerdanya un mite, lo lòc de las originas, una patria poetica, coma la reinvéntan tots los grands escrivans. Mas lo cant poètic se pòt pas limitar a evocar las beutats d’un lòc e sas costumas, tot çò qu’auriá pogut alimentar la nostalgia de l’enfància, constituir una mena d’idealizacion de l’espaci rural o esboçar l’image d’un paradís. Quand Jordi Pere Cerdà publica La guatlla i la garba, lo poèta es dintrat dejà dins l’Istòria, car a participat a la Resistència pendent la Segonda Guèrra Mondiala, e, sens parlar jamai de son accion personala (que coneissèm tots), fa allusion a un combat collectiu a travèrs l’usatge de la primièra persona del plural. Lo païsatge d’ivèrn, per exemple, ven lo lòc ont los òmes se pòden remembrar lors luchas e prepausar d’autres lengatges a fin d’inventar un futur. En mai d’un ensemble de visions puntualas e sensitivas, la Cerdanya es tanben l’espaci d’un « pastor andalós» – un exiliat–, un mondo doncas dobèrt ont l’òm ditz la fraternitat e l’amor en meteis temps que lo solelh de prima, lo fulham dels arbres, tot aiçò sens que Jordi Pere Cerdà adòpte lo ton didactic de qualques poètas de las annadas 1950 e 1960. L’òbra es pura poesia : los mots de la lenga catalana parlada en Cerdanya, mas reinventada per un grand escrivan. Un poèta d’una tala envergadura aviá pressentit, desempuèi lo començament, que l’òme deu viatjar, primièr per l’imaginacion : la mar es un image, un mot que simboliza l’aluènhament, totjorn necessari per l’amplificacion de la creacion artistica. Los vents tanben designan lo movement, la comunicacion ambe d’autres lòcs e d’autres òmes. Tots los elements dels paisatges inicials se mantenon, mas figuran dins unes filats poetics de mai en mai rics e denses ; los espacis venon mai complexes, lo temps cosmic o uman engendra una meditacion encara mai prigonda. Lo vèrs es l’instrument essencial de la diccion : brèu dins las estròfas simetricas o long e liure, repartit sus tot l’espaci de la pagina blanca, perque Jordi Pere Cerdà, en mai de conéisser la mai nauta tradicion poetica catalana e europèa, es tanben un òme d’uèi, un poèta totalament contemporanèu.

    Jean-Baptiste Para

    Lo poèma, lo sacrifici

    12A partir d’una relectura de l’òbra poetica de Jordi Pere Cerdà, aqueste tèxt ensaja de mostrar una dimension immemoriala del gèste poetic dins l’escrivan catalan, que nos remanda a la Grècia antica e a l’Índia vedica, mas tanben a Dante e als Formalistas russes : se tracta aicí d’explorar lo ligam entre la poesia e lo sacrifici, los dos operant coma conjuracion de l’entropia.

    Víctor Batallé

    La longa ombra femenina dins la poesia de Jordi Pere Cerdà

    13Aguèsse estat bodista auriá seguit Kannon, la deessa de la misericòrdia ; coma bon cresent en la vida, a cercat la fecondacion simpla e inabastabla dels elements femenins per crear son univèrs poetic. Dempuèi lo Dietari de l’alba, en passant per Cerdaneses, duscas al darrièr poèma de Cantorer « Pedra carnera », Jordi Pere Cerdà a teissut un omenatge a çò qu’an de contentament femenin lo desir, l’agonia, la santat, la jòia e l’envolopa dels mots per ne descobrir lo pas e sas pesadas. Mon prepaus es de marcar las suggestions que qualques unas de sas poesias, que consideri capitalas, daissan entreveire de la significacion de sos sentiments cap al femenin, eternal, circular, caotic e vehement envèrs el e envèrs nosautres, sos lectors.

    Jep Gouzy

    Una vision –qualques visions- de la femna – de las femnas – dins la poesia de Jordi Pere Cerdà

    14Lo títol un pauc ambigú de la comunicacion indica que l’òbra poetica de Jordi Pere Cerdà presenta pas una vision d’una femna qu’òm voldriá globala, gaireben teorica si podèm utilizar lo tèrme. Non. La poesia de Jordi Pere Cerdà es plena de visions diferentas de femnas diferentas, femnas qu’an totjorn agut una relacion dirècta amb l’autor e sa vida. La femna de son òbra poètica, coma la de tota son òbra, teatrala particularament, s’intègra dins lo mond ont viu Cerdà e que revindica. La femna es presenta dins la vida sociala ont a un ròtle precís, dins la vida quotidiana facha de presència, sovent sonque preséncia, mas tanben la femna es aicí quand cal qu’i siá e dona son ajuda quand pensa que la cal donar. E son esperit d’analisi, sa sensibilitat fan que, sovent, l’ajuda arriba quand es mai necessària. La femna, plan segur, es amor e, dins aqueste sens, emplena la vida del poèta que semena aquesta vision de l’amor dins tota son òbra poetica e pas sonque, coma òm ditz sovent, dins lo magnífic Dietari de l’alba. Tota la poesia del nòstre poèta es un cant a la femna que sembla aver tots los poders, com a ditz un poèma de Dietari de l’alba : « Arrestas lo temps d’una paraula... / Arrèstas lo solelh d’una paraula... / Arrestas lo jorn d’una paraula...».

    Vicenç Llorca

    Per una estetica del revelh (a prepaus de Dietari de l’alba)

    15Dins lo Dietari de l’alba culminan los tres axes de la poesia de Jordi Pere Cerdà : lo lirisme de l’alba, l’espaci simbolic de Cerdanha, la paraula poetica creatritz de l’òme. L’organizacion del jornal intime nos mena, al fial dels mots, a un estat preconscient ont l’erotisme unís los aimadors als elements e los fa feconds, a l’aveniment cosmic de la vida : naissença e mort, dòl e esperança, per desbocar, purificats per l’aiga, dins lo sens mitic de la naissença, a l’utopia del revelh.

    Amador Calvo i Ramon

    Las incidéncias entre mond del defòra e del dedins dins Tota llengua fa foc. Orografia e objèctes naturals d’una votz poetica fluctuanta

    16Tota llengua fa foc de Jordi Pere Cerdà es un peregrinatge o un viatge iniciatic cap a l’alteritat de l’objècte natural coma revelator del ieu. Aquel encaminament es al meteis temps una reflexion sus l’escritura, escritura que caup la caracterizacion que melhor definís la vida, valent a dire, lo moviment. Es pr’aquò que la poesia de Cerdà es una poesia en expansion, una poesia que « fa foc » tanplan dels mites universals, dels simbòls biblics coma dels arquetips de l’inconscient uman coma motor de recèrca essenciala de çò qu’ès autre. Podèm percebre doás constantas cineticas dins son escritura : cap a l’infiniment grand e l’infiniment pichon. Expansion e estrechiment prenon la forma nodulara de l’arbre, arbre analòg de l’òme, que se torna trapar al centre de sa vision filosofica e que structura son mond poetic e sa cosmogonia. Mas l’escomesa qu’enfàcia Cerdà caup dins la dificultat de desbrinar la natura vertadièra d’un mond desmultiplicat, totjorn en metamorfòsi, e de defugir l’engana tentadora d’un defòra que diluís son esséncia. Remmenbrar ven per el un acte de resisténcia, d’enrasigament, e lo sovenir, una cremacion votiva virtual faita de materials lingüístics que creman plan, perque noirisson pas un foguièr sens vida o una autar desèrt: son l’expression de la calor vitala que difusís aquel recuèlh.

    Teresa Dalmau

    L’adobament impossible de Teresa dels Valentons

    17Cenchar e fixar lo personatge de Teresa permet d’intrar d’un biais dins la complexitat de Passos estrets per terres altes o de se balhar d’amiras per l’amolonament de « sostres », dels nivèls que compausan lo raconte. L’espaci de las autas tèrras es de segur geografic e istoric, mai subretot mental. La comunicacion a per tòca de metre al lum aquel espaci mental que se dessenha amb e tras lo personatge de Teresa e de presar son extension pels ressons del tèxt e de l’òbra.

    Montserrat Prudon Moral

    L’espiar del poèta : Jordi Pere Cerdà e las arts plasticas

    18Quin que siá lo mejan utilizat, lo creator ensaja de tradusir sa vision del monde. Çò que vòl pas dire reprodusir o copiar. Lo poèta s’adreiça als mots, lo pintre o l’escultor a la matèria gràcias al trach o la color. Qu’arriba quand los dos espiars se rencontran ? Apareis alavetz çò que comunament òm apèla critica d’art, a de mens que se tracte de quicòm de plan diferent. Es çò qu’aquesta reflexion se prepausa de mostrar.

    Joan Peytaví Deixona

    Cerdà conflentes, las rasics d’Antoine Cayrol

    19Jordi Pere Cerdà parla pauc de sas originas. Aquò correspon d’un biais al sieu òrt secrèt mas aquò remanda tanben a la siá manca d’informacions sus sa pròpia familha. Tradicion de la sofraita de comunicacion entre las generacions d’abans e qualque pudor, plan segur qu’explican aquel biais de tractar aquel tèma. Mas pr’aquò parlan eles, los archius, e la genealogia recapta l’istòria dels Cayrol, Clerc, Bigorra o Moner, etc. que fan de Cerdà un conflentin e mai que mai un fontpedrosat de soca. Son ascendéncia revèrta tanben una part de l’istòria demografica del vilatge, aquò que porgís l’òme a l’ora d’escriure e de descriure son canton.

    Pierre Chevalier

    La metamorfòsi de las annadas quaranta per un jove Cerdà : los limits de la Resistència dins una resiténcia als... limits de l’Estat

    20Antoni Cayrol bota en plaça un filat de passatge dins una Cerdanya pauc poblada que vivoteja entre son trin jaune, son aire san provesidor de toristas o curistas e... sa tradicionala activitat contrabandièra. Si la vida politica a pas una granda significacion, sa posicion frontalièra provoca lo desplegament de mai de cent gendarmas, als quals s’i ajustan, a la fin 42, gardafrontièras, tropas de la Wehrmacht e soldats de las SS. Sens contacte explicit ambe los filats de passatge creats pels presonièrs de guèrra evasits, Antoni Cayrol organiza un filat amb son amic Maurice Briant, cerdan dempuèi pauc de temps, e Josep Mas, un emplegat de son paire, militant comunista espanhòl. Menan sens relambi los candidats al passatge cap a Espanha a partir de la Llagona, via la Perxa, lo mas Patiràs e lo pas dels Lladres. Mai tard, los passatges concerniràn puslèu agents de ligason de la Resisténcia e del corrièr. L’activitat se desvolopa e necessita la creacion d’un maquis per lotjar los passaires d’en primièr dins lo bòsc de Llo per acabar dins las Garrotxes. Dins aquesta organizacion eficaça, lo jove A. Cayrol entra en oposicion a Pétain-Laval per tradicion familiala e pensada personala, identifica los ligams del regim de Vichy ambe lo fascime alemand e, enfin, regèta la dreita clericala confortada per la victòria franquista e que domina la Cerdanya. Mas, aquesta Resisténcia cerdana demòra especifica : s’incorporarà pas explicitament a una estructura nacionala, s’exercirà totjorn a la dessabuda e sens lo sostén de la comunitat locala en demorant duscas a la fin l’acte de qualques individús e, per çò que concernís la pròpria istòria d’Antoni Cayrol, constituirà una virada, en li permetent de clarificar son doble engatjament polític e personal, al Partit Comunista Francés e amb la catalanitat.

    Maria Llombart I Huesca

    Jordi Pere Cerdà e La Tramontane

    21Las annadas quaranta e cinquanta son marcadas per tota una seria de cambiaments al sen de la societat nòrd-catalana. A causa de la situacion de feblesa del catalan, las publicacions dins aquesta lenga son gaireben inexistentas, e encara mai lo pes de lor influéncia. Dins aqueste encastre de pèrdia d’identitat, La Tramontane, revista mesadièra creada a la fin de la Primièra Guèrra Mondiala per Charles Bauby, arribarà a s’implantar e a emplenar una part del void existent. Amb la participacion de sos collaborators, la revista consacrarà sas paginas a desvolopar un projècte de salvagarda culturala adaptat a la realitat sociala de son territòri. A partir de 1943, l’escrivan Jordi Pere Cerdà s’integrarà a la còla de collaborators e participarà a aqueste projècte. L’objectiu d’aquesta intervencion es l’analisi de las relacions entre Jordi Pere Cerdà e La Tramontane a partir de las annadas quaranta e duscas a la disparicion de la revista. D’en primièr, examinarem las basas d’aqueste projècte d’afirmacion catalana, puèi analizarem la collaboracion de Jordi Pere Cerdà a fin de valorizar son apòrt a la revista.

    André Balent

    Antoni Cayrol (Jordi Pere Cerdà) e Andreu Marty : engatjament comunista e identitat catalana (1939-1956)

    22La comunicacion analisa los ligams entre Antoni Cayrol e Andreu Marty, insomés de la flòta francesa de la mar Negra en 1919, responsable de primièr plan del P. C. francés e del movement comunista internacional, e principal organizator de las Brigadas Internacionalas durant la Guèrra Civila Espanhòla. Los rapròchan lors originas (paires sortits del meteis vilatge del Conflent) e las simpatias dels pairegrand e paire per la Comuna de París (1871). La cosina d’A. Cayrol, Georgette Clerc, membre del P. C., serà la secretària d’A. Marty dins las Brigadas Internacionalas en Espanha. Ela se trucarà a son temperament autoritari, mas aquesta experiéncia empacharà pas A. Cayrol, qu’aderirà tanben al P. C., de gardar relacions amicalas amb l’insomés de la Mar Negra, en trobant en el un ardent defensor de la cultura catalana. A. Marty serà l’iniciator de la lei Deixonne en favor de las lengas regionalas dins l’ensenhament public, mentre qu’A. Cayrol vendrà lo famós poèta e escrivan catalan Jordi Pere Cerdà. Aquestes ligams trobaràn lor melhora expression dins lo poèma dedicat per Cerdà a A. Marty, e retrobat dins los archius d’aqueste. Aqueste poèma de laus a Stalin escapa pas a la lei del genre, mas es remarcable son lirisme dins l’evocacion de las racinas catalanas de l’eròi comunista. Es doncas la catalanitat qu’a raprochat dos òmes çaquelà de generacions, de caractèrs e de sensibilitats tan diferents.

    Jaume Queralt

    Jordi Pere Cerdà en 15 binòms, 2 datas e 1 tèxt (de Kafka)

    23J. Queralt s’es prepausat de relevar totes los tralhs de la preséncia de Jordi Pere Cerdà sus la scena nòrd-catalana despuèi mai de 40 ans. Los apariments e las oposicions d’aquels binòms dessenhan a l’encòp un retrait (de còps subjectiu) de l’escrivan militant e una descripcion (de còps polemica) de la societat nòrd-catalana. Se nòtan una atencion particulara a l’escritura de Cerdà e a la plaça de son òbra dins la literatura catalana. Tanben a sa posicion en rapòrt del nacionalisme (las doás datas : 1968 e 1998). Enfin, lo tèxt de Kafka dobrís la question mai larga de las literaturas minorizadas.

    Cristina Badosa

    Cant alt de Jordi Pere Cerdà. Cronica d’una experiéncia literària e politica

    24Cant Alt es una referéncia obligatòria e indispensabla per l’estudi de las divergéncias politicas, socialas e culturalas dels países catalans dels dos costats de la frontièra, sas originas e sas consequéncias. La paraula de l’escrivan permet un apròche fin de l’acte creator e una reflexion sus la situacion linguïstica, sus los condicionaments de l’identitat nòrd-catalana, sus las relacions entre Catalonha-Nòrd e Principat. L’estudi d’aquela autobiografia literària es centrada sus tres tèmas : la lenga, lo ròtle de la borgesia dels temps dels segles XVIII e XIX e l’influéncia dels grands centres urbans que son París e Barcelona en Catalonha-Nòrd e dins los autres territòris catalans.

    Albert Moncusí Ferré

    La ratlla dins l’òbra de Jordi Pere Cerdà : una preséncia ligada al fach uman

    25Dempuèi sègles, la Cerdanha es traversada per una "raia" que separa Espanha de França. Una "raia" que se manifèsta dins las experiéncias, las istòrias e los sentiments dels personatges de Jordi Pere Cerdà e dins las circonstàncias que delimitan son existéncia. Una frontièra que passan e traversan, al delà de la qual òm pòt trobar beneficis o dificultats. « Una frontièra es un nis d’espions » ditz per exemple un dels personatges de Passos estrets per terres altes, acostumat a anar e tornar d’una a l’autra part de la "raia". Se tracta d’una linha de partiment que, dins l’evidéncia del paisatge, deven imaginària : « Somiant-te abolida, frontièra illusòria, cortina de pibols, que lo solelh tira e desfa », ditz un vèrs de « Entre Sallagosa i Llívia ». Aquestas e autras visions de la frontièra internacionala, de las consequéncias de sa preséncia e de sa condicion duscas a certan punt imaginària e subjectiva, ligada al fach uman dels cerdans, son presentas dins l’òbra de Jordi Pere Cerdà e seràn l’objècte d’aquesta comunicacion.

    Jordi Gabarró

    Passos estrets per terres altes : una frontièra universala

    26L’objectiu de la comunicacion es d’afirmar que l’òbra de Jordi Pere Cerdà a pas res a veire ambe lo "regionalisme". L’autor utiliza una lenga minoritària considerada, dempuèi París e Madrid, coma "regionalista”, mas son acte de creacion a un sens universal, es un fach permanent de nòstra civilizacion. Lo norvegian Ibsen poirià èstre un bon exemple de la tèsi desvolopada dins aquesta comunicacion. Son teatre, malgrat èstre escrich en una lenga qu’es pas plan espandida, a despassat largament son pichon domeni lingüistic gràcias a la poténcia artística de sas prepausicions.

    Jacint Carrera

    Ratlla e Limes : lo motiu de la frontièra organizator de l’imaginari dins Passos estrets per terres altes

    27La question de la frontièra dins Passos estrets per terres altes se limita pas a la d’un tèma que forniriá un decòr o un rèirefons a la narracion : las frontièras son pas solament geograficas. Los limits son tanben los del còrs, los qu’i a entre las classas socialas, entre los sèxes, entre sòmi e realitat, rason e folià, amor e agression, present e passat, conscient e inconscient. Dins cadun d’aquestes cases, la frontièra pòt èstre brutala, en separar sens ambigüitat de zònas estrangièras las unas de las autras (la ratlla) ; tanben pòt constituir un espaci de transicion, dins lo qual los limits son mai ambigús (lo limes). Mas çò que tanben fa l’originalitat d’aquesta òbra e son excepcionala qualitat, es lo fach que l’escritura pren en carga lo jòc subtil de reconeissença e de transgression dels limits, venent ela meteissa metafòra de la problematica de las frontièras : son tanben los limits dels genres, de las causidas narrativas, tipògraf icas, de las tonalitats que son questionadas. Tot comptat e debatut, Passos estrets per terres altes met en scèna un còsmos, un univèrs organizat dins lo qual "separacion" e "circuladon" s’opausan coma dos principis organizators.

    Germaine Ribé

    Callastres. Per delà de las frontièras, lo territòri de l’Autre

    28La lectura de « Callastres », novèla d’una vintenat de paginas inclusa dins Col·locació de personatges en un jardí tancat, nos dobrís divèrsas pistas cap a l’òbra de Jordi Pere Cerdà. I trobam particularament, dins un abracat sasissent, los tèmas del passament e de l’accession. Passament de la frontièra, fin de l’enfància, despassament d’un mòde de pensada, d’un mòde d’expression, e accession a una autra realitat umana, mentala, artistica... Lo punt òrb e central d’aqueste procès es la reculada esglasiada de l’autor davant la darrièra transgression que li prepausa lo personatge de Ramon, reculada que li dobrís la via (votz) cap al simbolic e cap a la literatura. Car « Callastres» illustra e testimònia cossi e perqué òm va a Callastres, cossi e perqué òm se’n torna e tanben, sens dobte, perqué, vengut adulte, cal tornar partir cap a Callastres de revés mà, « a l’envèrs», per tal de’n tornar una novèla. Es doncas amb un abòrd psicanalitic que vos propausi de visitar Callastres e al delà, benlèu, una part de la tematica literària de Jordi Pere Cerdà.

    Alain Laguarda

    Jordi Pere Cerdà : l’autra frontièra, entre desèrt e oasi

    29A partir de la conneissença de l’òme e de l’òbra, a partir dels tèxtes recents (entrevistas, intervencions dins collòquis), avèm pensat que Jordi Pere Cerdà parlava d’una autra frontièra, diferenta de la frontièra geografica o política. La descobèrta del tèxt de la filosòfa H. Arendt (Del desèrt e dels oasis) nos a permetut certans raprochaments, que prepausam aicí e que mòstran que la pensada e l’accion de Jordi Pere Cerdà illustran la crisi prigonda de la Modernitat. La frontièra de què se tracta aicí es la qu’existís entre la possibilitat de bastir un monde uman comun (a la quala s’estaca, pensam, la vida e l’òbra de Jordi Pere Cerdà) e totas las fòrças que menan a l’intolerància, l’exclusion, lo totalitarisme mai o mens desguisat. Dire que la catalanitat, la difusion de la lenga e de la cultura catalanas podián èstre un lòc d’aquesta crisi seriá estat una banalitat. Caliá mostrar que l’òbra de Jordi Pere Cerdà constituïssiá una responsa a las valors d’obertura, de tolerància, de democracia que garantísson la construccion del monde uman comun (coma contribucion catalana e dels catalans a aqueste projècte universal).

    Précédent Suivant
    Table des matières

    Cette publication numérique est issue d’un traitement automatique par reconnaissance optique de caractères.

    Le texte seul est utilisable sous licence Licence OpenEdition Books. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.

    Voir plus de livres
    Les monarchies espagnole et française au temps de leur affrontement

    Les monarchies espagnole et française au temps de leur affrontement

    Milieu XVIe siècle - 1714. Synthèse et documents

    Jean-Pierre Dedieu, Gilbert Larguier et Jean-Paul Le Flem

    2001

    Figures du passeur

    Figures du passeur

    Paul Carmignani (dir.)

    2002

    Contribution à l’étude de la notion de revenus en droit privé

    Contribution à l’étude de la notion de revenus en droit privé

    Sébastien Robinne

    2003

    Le parler « melandjao » des immigrés de langue espagnole en Roussillon

    Le parler « melandjao » des immigrés de langue espagnole en Roussillon

    Christian Lagarde

    1996

    Le métier de la politique sous la IIIe République

    Le métier de la politique sous la IIIe République

    Yves Billard

    2003

    Le discours sur les « langues d’Espagne »

    Le discours sur les « langues d’Espagne »

    Christian Lagarde (dir.)

    2009

    « Nicolas Le Floch », le Tableau de Paris de Jean-François Parot

    « Nicolas Le Floch », le Tableau de Paris de Jean-François Parot

    Pascale Arizmendi

    2010

    L’écran bleu

    L’écran bleu

    La représentation des ouvriers dans le cinéma français

    Michel Cadé

    2004

    L’avenir des langues anciennes

    L’avenir des langues anciennes

    Repenser les humanités classiques

    Olivier Rimbault

    2011

    La désorganisation

    La désorganisation

    Contribution à l’élaboration d’une théorie de la désorganisation en droit de l’entreprise

    Muriel Texier

    2006

    Le Livre Vert de Pierre de la Jugie

    Le Livre Vert de Pierre de la Jugie

    Une image de la fortune des archevêques de Narbonne au XIVe siècle. Étude d’une seigneurie

    Marie-Laure Jalabert

    2009

    Les territoires du sport entre politiques et pratiques

    Les territoires du sport entre politiques et pratiques

    David Giband et Jean-Marc Holz (dir.)

    2007

    Voir plus de livres
    1 / 12
    Les monarchies espagnole et française au temps de leur affrontement

    Les monarchies espagnole et française au temps de leur affrontement

    Milieu XVIe siècle - 1714. Synthèse et documents

    Jean-Pierre Dedieu, Gilbert Larguier et Jean-Paul Le Flem

    2001

    Figures du passeur

    Figures du passeur

    Paul Carmignani (dir.)

    2002

    Contribution à l’étude de la notion de revenus en droit privé

    Contribution à l’étude de la notion de revenus en droit privé

    Sébastien Robinne

    2003

    Le parler « melandjao » des immigrés de langue espagnole en Roussillon

    Le parler « melandjao » des immigrés de langue espagnole en Roussillon

    Christian Lagarde

    1996

    Le métier de la politique sous la IIIe République

    Le métier de la politique sous la IIIe République

    Yves Billard

    2003

    Le discours sur les « langues d’Espagne »

    Le discours sur les « langues d’Espagne »

    Christian Lagarde (dir.)

    2009

    « Nicolas Le Floch », le Tableau de Paris de Jean-François Parot

    « Nicolas Le Floch », le Tableau de Paris de Jean-François Parot

    Pascale Arizmendi

    2010

    L’écran bleu

    L’écran bleu

    La représentation des ouvriers dans le cinéma français

    Michel Cadé

    2004

    L’avenir des langues anciennes

    L’avenir des langues anciennes

    Repenser les humanités classiques

    Olivier Rimbault

    2011

    La désorganisation

    La désorganisation

    Contribution à l’élaboration d’une théorie de la désorganisation en droit de l’entreprise

    Muriel Texier

    2006

    Le Livre Vert de Pierre de la Jugie

    Le Livre Vert de Pierre de la Jugie

    Une image de la fortune des archevêques de Narbonne au XIVe siècle. Étude d’une seigneurie

    Marie-Laure Jalabert

    2009

    Les territoires du sport entre politiques et pratiques

    Les territoires du sport entre politiques et pratiques

    David Giband et Jean-Marc Holz (dir.)

    2007

    Accès ouvert

    Accès ouvert freemium

    ePub

    PDF

    PDF du chapitre

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque

    Acheter

    Édition imprimée

    Presses universitaires de Perpignan
    • amazon.fr
    • decitre.fr
    • mollat.com
    • leslibraires.fr
    • lcdpu.fr
    ePub / PDF

    Jordi Pere Cerdà

    X Facebook Email

    Jordi Pere Cerdà

    Ce livre est diffusé en accès ouvert freemium. L’accès à la lecture en ligne est disponible. L’accès aux versions PDF et ePub est réservé aux bibliothèques l’ayant acquis. Vous pouvez vous connecter à votre bibliothèque à l’adresse suivante : https://freemium.openedition.org/oebooks

    Suggérer l’acquisition à votre bibliothèque Acheter ce livre aux formats PDF et ePub

    Si vous avez des questions, vous pouvez nous écrire à access[at]openedition.org

    Jordi Pere Cerdà

    Vérifiez si votre bibliothèque a déjà acquis ce livre : authentifiez-vous à OpenEdition Freemium for Books.

    Vous pouvez suggérer à votre bibliothèque d’acquérir un ou plusieurs livres publiés sur OpenEdition Books. N’hésitez pas à lui indiquer nos coordonnées : access[at]openedition.org

    Vous pouvez également nous indiquer, à l’aide du formulaire suivant, les coordonnées de votre bibliothèque afin que nous la contactions pour lui suggérer l’achat de ce livre. Les champs suivis de (*) sont obligatoires.

    Veuillez, s’il vous plaît, remplir tous les champs.

    La syntaxe de l’email est incorrecte.

    Référence numérique du chapitre

    Format

    Carrera, C., Dalmau, T., Grau, M., & Valls, M. (éds.). (2004). Resumits. In Jordi Pere Cerdà. Perpignan: Presses universitaires de Perpignan. https://doi.org/10.4000/books.pupvd.9783
    Carrera, Cinto, Teresa Dalmau, Marie Grau, et Miquela Valls, éd. « Resumits ». In Jordi Pere Cerdà. Perpignan: Presses universitaires de Perpignan, 2004. doi:10.4000/books.pupvd.9783.
    Carrera, Cinto, et al., éditeurs. « Resumits ». Jordi Pere Cerdà, Presses universitaires de Perpignan, 2004, https://doi.org/10.4000/books.pupvd.9783.

    Référence numérique du livre

    Format

    Carrera, C., Dalmau, T., Grau, M., & Valls, M. (éds.). (2004). Jordi Pere Cerdà. Perpignan: Presses universitaires de Perpignan, Abadia de Montserrat. https://doi.org/10.4000/books.pupvd.9398
    Carrera, Cinto, Teresa Dalmau, Marie Grau, et Miquela Valls, éd. Jordi Pere Cerdà. Perpignan: Presses universitaires de Perpignan, Abadia de Montserrat, 2004. doi:10.4000/books.pupvd.9398.
    Carrera, Cinto, et al., éditeurs. Jordi Pere Cerdà. Presses universitaires de Perpignan, Abadia de Montserrat, 2004, https://doi.org/10.4000/books.pupvd.9398.
    Compatible avec Zotero Zotero

    1 / 3

    Presses universitaires de Perpignan

    Presses universitaires de Perpignan

    • Mentions légales
    • Plan du site
    • Se connecter

    Suivez-nous

    • Flux RSS

    URL : http://pup.univ-perp.fr

    Email : pup@univ-perp.fr

    Adresse :

    Service général de l’université de Perpignan Via Domitia

    BU Sciences

    52 avenue Paul Alduy

    66860

    Perpignan

    France

    OpenEdition
    • Candidater à OpenEdition Books
    • Connaître le programme OpenEdition Freemium
    • Commander des livres
    • S’abonner à la lettre d’OpenEdition
    • CGU d’OpenEdition Books
    • Accessibilité : partiellement conforme
    • Données personnelles
    • Gestion des cookies
    • Système de signalement