Version classiqueVersion mobile
OpenEdition Books

İstanbul’un Kalbinde Belirsiz Bir Mekân

 | 
Franck Dorso

Surların keşfine soyunmak

Texte intégral

  • 1 İstanbul’daki pek çok şehir planlama uzmanı hâlihazırda bu kavram üzerine çalışmaktadır; bunlardan (...)

1İstanbul’daki II. Theodosius kara surlarının keşfine kalkışırken aklımdaki soru şuydu: akış kuramlarının “birleşik kentleşme”1 ile ilişki içinde incelediği “küreselleşme”, yersizleştirme, mekânsızlaştırma gibi günümüz fenomenleri karşısında, kentsel ortamdaki geleneksel alan ve sınır mefhumlarına ne oldu?

2Nüfusu on milyondan fazla olan, karmaşık kentleşme süreçlerinden geçmiş ve hızlı bir toplumsal değişimle karşı karşıya bulunan bir megapolde surlar, bu soruları ele almak için en uygun araç gibi görünmekteydi.

3V. yüzyılda inşa edilmiş olan kara surları, 1950’lere kadar tarihi kent ile dışarıdaki doğa arasında gerçek bir sınır rolü oynadı. Bu yer –yahut bu yapı,– bugün İstanbul’un kentsel alanı içinde boğulmuş vaziyette, ancak boyutları itibariyle kent içinde hâlâ belirli bir ağırlığa sahip. Halen bir sınır mı? Veya daha genel bir soruyla, II. Theodosius’un kara surlarının bugünün İstanbulu’ndaki işlevi nedir?

4Yedikule’ye, Mevlanakapı’ya ve Ayvansaray’a, Adana Çiganlarıyla birlikte surların içine veya Merkezefendi’deki Süryani mezarlıklarının gölgesine aklımızda bu sorularla gittik. Zira surlara karakteristiğini veren, orada sürüp gitmekte olan yaşamdır aynı zamanda. Şark romantizmi yapmak değil derdimiz, ancak; II. Theodosius surlarının insanlar tarafından kullanımı, kentin, ekonominin, hatta Türk toplumunun çatışmalarını ve kırılma hatlarını ortaya koyar. İlerleyen sayfalar, bu “dış-mekân”ın ya da “şehrin dışında bırakılmış mekân”ın keşfini ortaya sermektedir.

Notes

1 İstanbul’daki pek çok şehir planlama uzmanı hâlihazırda bu kavram üzerine çalışmaktadır; bunlardan biri de Mimar Sinan Üniversitesi’nden Prof. M. Çubuk’tur.

© Institut français d’études anatoliennes, 2019

Conditions d’utilisation : http://www.openedition.org/6540

Lire

Open access

Acheter