1Bu çalışmada Evliyâ Çelebi’nin bugünkü Yunanistan sınırları içinde kalan bölgelere yaptığı yolculuklarda izlediği güzergâhlar toplu olarak verilmeye çalışıldı.1 Çalışmanın amacı, gergek, bazen de tartışmalı, hatta kurmaca güzergâhların sistematik dökümünü yaparak, yer adlarını “güncelleştirerek” ve gereken açıklamaları ekleyerek okura tanıdık bir coğrafyada kaybolmadan Evliyâ’yı izlemesine yardımcı olmak, ayrıca okurun, 17. yüzyılda Güney Makedonya, Rumeli, Epir, Tesalya, Mora, Girit ve Rodos’taki Osmanlı toplumunun gündelik yaşamına ve yerel tarih araştırmalarına kaynak olabilecek bilgilerden yararlanmasını kolaylaştırmaktır. Çalışmanın ilham kaynağı ise tabii ki Stefanos Yerasimos’un Les Voyageurs Dans L’Empire Ottoman kitabıdır.

2“Elli bir yıl seyâhat içre on sekiz pâdişâhlık yerlerde” dolaşan Evliyâ şimdiki Yunanistan topraklarında ve sularında dört kez yolculuk yapar. Birinci yolculuğu 1645 yılındadır. 1645’in baharında “Serdar-ı mu’azzam” Yusuf Paşa’nın baş müezzini olarak Girit seferine katıldığını ve donanmayla birlikte Gelibolu, Milos, Atina, Nafplion, Monemvasia, Koroni ve Mothoni rotası üzerinden Girit’e vardığını anlatır. Hanya’nın fethinde (Ağustos 1645) hazır bulunur ve donanmayla geri döner. Bu gidiş-dönüş sırasında geçtiği yerleri “murâd u merâmımız üzere temâşa” (2/79) edemediğinden yakınır2 ve uğradığı limanları, adaları tasvir etmez, sadece adlarını belirtmekle, bazen de “kapudan paşa hâssıdır”, “limân-ı kebîrdir” türünden kısa bilgilerle yetinir. Birinci (1/120) ve beşinci (5/171) ciltte sözünü bile, tartışmalı olan bu ilk yolculuğun rotası Seyahatnâme’nin ikinci cildinde, 78.-83. sayfalar arasında yer alır.3

3Evliyâ Yunanistan’a ikinci seyahatini 1661 yılında yapar. 1660’ta, Bosna Eyaleti’nden Rumeli beylerbeyliğine tayin edilen Melek Ahmed Paşa’yla birlikte Sofya’ya gittikten sonra4 30 Nisan 1661’de “on kadılık yerde[n] zahîre-bahâ” vergisini toplamak için elli yiğitle birlikte yola çıkar ve bugün Yunanistan toprakları içinde kalan Batı Makedonya’nın köy ve kasabalarını dolaşır. Florina ve Kesriye’yi ayrıntılarıyla tasvir eder, “cümle halkı topkeşân Yörükleridir” dediği Cum’abâzârı, Karayek İçi, Eğribucak ve Sarıgöl kazalarının toplam altmış dokuz köγünü siralar5 (5/312–5/314). Cum’abâzârı köylerinden kısaca bahsederken, Eğribucak kazasındaki Memi Beğ Sultan tekkesinin öνgü dolu uzun bir tasvirini yapar. Diğerleri hakkında ise hiç bilgi vermez. Seyyahımız 26 Mayıs Kadir gecesini bu tekkede geçirdikten sonra (5/314) güneye yönelir, “Küçük Bursa” dediği Serfiçe (Servia) kazâsına gider. Kaleyi, varoşu, şehirde gelişmiş olan ipekçiliği anlatır. Ardından kuzeye döner ve yeniden Nalbantköy (Perdikkas), Manastır (Bitola) üzerinden Erdel’e (Transilvanya) doğru yoluna devam eder (5/314). Yörük nüfusla ilgili ilginç anlatımlar da içeren bu Kuzeybatı Yunanistan güzergâhı Seyahatnâme’nin beşinci cildinde, 310.-315. sayfalar arasında yer alır.

4Sekizinci ciltte yer alan üçüncü seyahatte Evliyâ günümüz Yunanistan’ını bir uçtan bir uca kat eder. Batı Trakya, Makedonya, Tesalya, Mora, Girit, Epir, İyon ve Ege Adaları’nı kapsayan bu uzun yolculuk Evliyâ’nın “Girid gazâsına” gönüllü olarak gitmeye karar vermesiyle başlar. 11 Mayıs 1667’de6 uzun bir Orta Avrupa yolculuğundan İstanbul’a dönen Evliyâ 26 Aralık 1667’de7 üç hizmetkârı ve üç kadîm dostuyla yeniden yola çıkar. Bir süre Edime’de kalır, Kaymakam Paşa’dan “gazâya” katılma izni alır ve 28 Şubat 1668’de8 kentten ayrılır. İzin isterken her ne kadar “Allâh içün olsun beni bu Girid gazâsından alıkoma. Henüz sadrıa’zam İstife [Thiva] şehrinde imiş yetişeyim” (8/31) dese de Dimetoka, Feres, Kavala, Serres ve Selanik’i ayrıntılı anlatacak kadar gezer. Yenişehir’de (Larisa) bir ay kaldığını yazar (8/90), “dâr-ı İremezât” Atina’yı keşfeder ve Gördüs’e (Korinthos) varır. Dostluk kurduğu Zekeriya Efendi’nin çiftliklerinde “acîb zevk u sefâlar” eder. “Âdem deryâsı ve kal’alar vâdisi” dediği Mora’nın kalelerini dolaşir, Mani’nin en güney ucuna kadar iner. Ufak tefek arbedelere katılıp karşılığında ihsân alır (8/134, 8/136), eline geçen fazla kölelerin satışıyla ilgilenir (8/134)9 ve ancak yedi ay sonra, 22 Eylül 1668’de10 Kapudan Kaplan Paşa’nın emrindeki bir baştardaya binerek Nafplion’dan Girit’te hareket eder. Hanya ve Resmo’yu tasvir eder. Kandiye’nin kuçatımasına katılır. Tarihe “Lağım Savaşi” olarak geçecek olan bu korkunç kuşatmanın insani boyutlarına da değinir ve savaşın vahşetini “Hâsıl-ı kelâm kal’a-i Kandiye hâki kan ile tahmîr olup âdem kanı değil âdem cânı ırmak gibi aktdı” cümlesiyle özetler (8/186). Kale teslim olup Venediklerle anlaşma imzalandıktan sonra (16 Eylül 1669) Kandiye’de bir süre daha kalır. Ayrıntılı anlatımlarıyla Osmanlı idaresinin şehre “acele ile” yerleşmesini belgeler. Tımar, zeamet ve kasabalarının tahriri için adanın tamamımı dolaşır, “Altı yüz altmış mîl Girid cezîresi seyâhati kâmil üç ayda tekmil” olduktan sonra (8/236-8/248) 27 Mayıs 1670’te11 Kandiye limanından hareketle Mora’ya geçer ve Serdar Alî Paşa’nın “Manya gazâsı”na bu kez görevli olarak katılır (8/254). Bu görev çerçevesinde “imansızlar ve amansızlar diyarı” Mani’yi yeniden dolaşır, yöre ve halkla ilgili bilgiler verir, Manyalıları lakonik bir şekilde tanımlar: “Freng’i dutup bize bey’eder [satar], bizi dutup, Freng’e fürûht eder [satar]” (8/266).12

5Zarnata Kalesi’nin aman ile alınmasından sonra Ali Paşa’dan, İstanbul’a gidecek olan fetihnameyi, kale anahtarlarını ayrıca sancak beylerine Kelafa Kalesi’nin yeniden inşası için yardım etmelerine ilişkin fermanları –ve üç yüz altın ile bir at– alarak “Âsitâne-i sa’âdet tarafına” yola koyulur. İnebahtı, Karlıeli (Etoloakarnania), Aya Mavra (Lefkada) ve Yanya Sancağı’ndan, bugünkü Arnavutluk ve Makedonya Cumhuriyeti üzerinden 28 Aralık 1670 Pazar günü13 “sihhat ü selâmetle [...] beş atımızla üç memlûkumuzla ve altı aded refikân-ı hüddâmlarımızla [...] belde-i Tayyibe ve mahrûse-i Konstantiniyye ya’nî İslâmbol’a” döner (8/351). Yaklaşık üç yıl (34 ay) süren bu yolculuk sekizinci cildin neredeyse tümünü oluşturur ve 31. ile 296. sayfalar arasında ayrıca 303., 332. ve 339. sayfalarda yer alır.

6Evliyâ Çelebi Yunanistan’a dördüncü ziyaretini hacca giderken gerçekleştirir. 21 Mayıs 1671’de Mekke’ye gitmek için yola çıkar14 ve o zamana kadar Anadolu’nun görmediği batı bölgelerini, Ege ve Akdeniz kıyılarını gormek için yolu uzatır. Çeşme’den Sakız’a, Bodrum’dan İstanköy’e oradan da Sönbeki’ye ve Rodos’a geçer. Üç adayı dolaşır, “Beni âdem bu şehrin [Sakız] vaz’-ı beyânında âciz ü kâsırdır” (9/67) ve “El-hâsıl cemî’i adalar bî-hâsıldır ammâ bu İstanköy cezîresi cemî’i adaların Mısır’ıdır” (9/115) diyecek kadar zenginliklerine, bağ ve bahçelerine hayran kalır. Bu bölüm Seyahatnâme’nin dokuzuncu cildinde, 59.-66. ve 112.-134. sayfalar arasında yer alır.

7Seyahatnâme’nin Yunanistan’la ilgili bölümleri bazı tarihçi ve çevirmenlerin “güvenilmez”, “hayali” yargılarına rağmen çeşitli dönemlerde Yunancaya çevrildi. Ancak yapılan çalışmaların hiçbiri yukarıda belirtilen yolculukların tümünü kapsamadığı gibi, ele alınan bölümlerin çoğu gerektiği gibi değerlendirilmedi. Özellikle 1930’lu yıllarda, Osmanlıca bilen ve 1928 tarihli baskıdan yararlanan, fakat eserin bütününe ve “ruhuna” yabancı olan çevirmenlerin çalışmaları yetersiz kaldı veya yanlış çeviriler yapıldı. Kaya Sultan’ın “erkek” sanılması bu konuda verilebilecek en çarpıcı ve anlamlı örnektir.15Seyahatnâme’nin Yunanca çevirileri arasında en ciddi çalışma Dēmētriadēs’in beşinci ve sekizinci ciltlerde yer alan Makedonya ile ilgili bölümleri kapsayan kitabıdır.16 Ayrıca Fousara’nın Evia ve Mpirēs’in Atika bölgesiyle ilgili çalışmaları da dikkate değerdir.

Güzergâhların dökümünde izlenen yol

8Evliyâ Çelebi’nin Yunanistan yolculuğunda adını belirttiği tüm menzil ve yerleşimlerin, tüm yapıların; cami, tekke, medrese, mektep, kilise, manastır, bedesten, kervansaray, hamam ve toplumsal yaşamın önemli bir unsuru olan kahvehanelerin cilt ve sayfa numaraları belirtilerek ve Seyahatnâme’nin imlası korunarak bir dökümü yapıldı. Ziyaret yerleri, Vardar Yenicesi’ndeki Evrenosoğulları ziyaretgâhları haricinde, döküme dâhil edilmedi.

9Yer adlarının uğradıkları değişikliklerin serüveni köşeli ayraç içinde gösterildi.17 Güzergâhın haritalarda ve özellikle Google Earth’te izlenebilmesi için uluslararası çağdaş Yunanca imla esas alındı. Erasmus imlası sadece Yunanca kitap ve yazar adlarında kullanıldı.

10Evliyâ’nın kale, yerleşim, kurum ve sivil yapılarla ilgili ayrıntılı tasvirleri at (ayrıntılı tasvir) harfleriyle işaretlendi. Ayrıca okurun Evliyâ Çelebi’nin diller, lehçeler, gıda maddeleri ve kıyafetler hakkında naklettiği bilgilere kolaylıkla ulaşılmasını sağlamak için seyyahımızın dil, lehçe konusunda yazdıkları d (dil özellikleri), yiyecek-içeceklerle ilgili yazdıkları g (gıda) ve halkın kıyafetleriyle ilgili olanlar ise k (kıyafet özellikleri) harfleriyle gösterildi.

11Evliyâ’nın çeşitli konulardaki kısa açıklamaları, bildirdiği tarihler, boş bıraktığı ya da yanlış kaydettiği tarihler, “etimoloji sevdasıyla” çarpıttiğı yer adları, kalelerin banileri hakkında anlattığı efsaneler, yanlış ya da kurmaca güzergâhlar notlarda belirtildi, gerektiği zaman düzeltmeler ve açıklamalar eklendi. Metinde tasvir edilen ya da sadece adı geçen mimari eserlerden halen ayakta kalanların akıbetleriyle ilgili bilgiler verilmeye çalışıldı. Ayrıca Seyahatnâme ile Âşık Mehmed’in Menâzirü’l-Avâlim’i arasındaki benzerlikler bir ölçüde tespit edildi ve ilgili sayfalara göndermeler yapıldı.

12Son olarak bütün bu açıklama, düzeltme, karşılaştırma ve göndermelerin Evliyâ Çelebi’nin güvenilirliğini irdelemek için yapılmadığını vurgulamak isterim. Aksine amacımız metni şeffaflaştırarak günümüz okurları için işlevsel hale getirmek ve Evliyâ’nın “klasik” bir coğrafyacı, bir tarihçi olmadığını, deneyimlerini, yolculuklarında görüp, duyduklarını başka kaynaklardan yararlanarak zenginleştirip olağanüstü üslubuyla nakleden meraklı, zeki bir seyyah, sevgili Stefan’ın değişiyle “tarihlerde ve kroniklerde bulunamayan ilk etnografık unsurları bize taşıyan kişi”18 olduğunu anımsatmaktır.

Şekil 1

Rotalar, Güzergâhlar

I– 1645 Girit Rotası (2. kitap 78. –83. sayfalar arası)

Girit’e gidiş rotası

13[30 Nisan 1645]19
Donanma-yı hümayun ile İstanbul’dan hareket
Menzil-i kal’a-i Gelibolu (2/78)
Kal’a-i Bozcaada
Cezîre-i (...)20
Cezîre-i (...) (...)
Cezîre-i İstendil [İstendin, Tinos]21
Cezîre-i Değirmenlik [Milos] (2/79)
Temâşâlık Burnu [Sounion/Sunio]
Kal’a-i Atina
Kal’a-i Termiş [Kastro Ermionidas, Thermisia]
Kal’a-i limân-ı Anapoli [Anabolu, Nauplion/Nafplio]
Kal’a-i Benefşe [Monemvasia]
Cezîre-i Çukalar [Çuha, Kythira/Kithira]

14Kal’a-i Koron [Koroni]
Kal’a-i Modon [Methoni]
Cezîre-i Berak22
Anavarin [Navarin, Navarino, Pylos/Pilos]

• Kale

15[22 Haziran 1645]23
Girit’e varış

16Cezîre-i İkrît [Girit, Kriti]

• Kal’a-i Todori [Agioi Theodori/Agii Theodori]

• Nazarta Limanı [Lazareta]

• Kal’a-i Hanya (2/80)

Girit’ten dönüş rotası

17[21 Ekim 1645]24
Donanma-yı hümâyûn ile Girit’ten hareket
Cezîre-i Çukalar [Kythira] (2/82)
Manya Burnu [Cape Maleas, Matapas, Akra Tainaro]
Kelli Kal’ası [Porto Kayio kalesi]25
Kapuspata26 [Porto Caillo, Porto Kayio]
Menekşe [Benefşe, Monemvasia]
Cezîre-i İstendil [İstendin, Tinos] (2/83)
Kal’a-i Sakız [Hios/Chios]
Kal’a-i İlimni [Limnos]
Kal’a-i Midilli [Mytilini]
Kal’a-i Bozca
Kal’a-i Gelibolu
Kızıl Adalar

18[20 Kasım 1645]27
İstanbul, Sarayburnu’na varış (2/83).

II– Nisan-Mayıs 1661, Batı Makedonya güzergahı (5. kitap 310. –315. sayfalar arası)

Sofya’dan on kadıdık yere zahîre-bahâya gitdiğimiz konakları bildirir

1930 Nisan 166128
Sofya’dan hareket (5/306)
Κöprülü [Veles, Makedonya Cumhuriyeti]
Pirlepe [Prilep, Makedonya Cumhuriyeti]
Manastır [Bitola, Makedonya Cumhuriyeti]
Kasaba-i Filorina [Florina] (5/310) g
Cümle altı mahalledir.

• Çârşû içre (...) câmi’i29

• (...) câmi’i

• Üç aded dârü’t-tedrîs-i âlimân

• Bir aded tekye-i Halvetî

• Yedi aded mu’allimhâne-i sıbyân30

• İki aded hammâm

• İki hân

20Gölikesri [Kesriye, Kostur, Kastoriap]31 g d

• Kale32

• Sultân Mehemmed câmi’i

• Sultân Süleymân câmi’i

21Varoş
Yirmi mahalledir. On altısı Rûm kefereleri ve biri Yahûdî mahallesidir.

• Kadı câmi’i, kal’adan taşra

• Mahalle mesâcidleri

• Bir mekteb

• İki kesîf hammâm

• Yetmiş aded kenîse [kilise]33

22Buhayre-i Gölikesri [Limni Kastorias]34 (5/311)

• Kâsım Baba tekyesi35

23Menzil-i kal’a-i Gölikesri

Kal’a-i Gölikesri’den Gölikesri kazâsına ve Karayek İçi kurâlarına ve Cum’abazârı kazâsına gitdiğimiz kurâları beyân eder.

24[Cum’abazârı ya da Cum’aâbat kazâsı]36
Karye-i Liçista [Litsista, Polykarpos, Polykarpi]
Karye-i Zagorec [Zagoritsani, Vassileias/Vasilias]
Karye-i Gülısıran37 [Kilisıran, Kleissoura/Klisura]
Karye-i Büyük Pelahor [Palihor, Megalo Paliohori, Paleochori]

25Kasaba-i Sağîr Na’lband [Nalbantköy, Nalmpankioi, Perdikkas]
Yüz elli hâneli [...] serbest ze’âmet[dir].

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

• Bir hân

26Karye-i Kılar [Kailar, Kailaria, Ptolemaida]38
İki yüz hâneli [...] müselmân köyü.

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

• Bir hân

27Karye-i Kulfal Obası (5/312)
Karye-i Silpova [Salipova, Soulpovo, Ardassa]
Hasanköy [Hasankioi, Asvestopetra]
Karye-i Pokravenik [Pokrevenik, Pikrivenitsa, Amygdalies]
Karye-i Kurucaova39 [Gourtzova, Livera]
Karye-i Temirhânlı [Demirciler, Demirtziler, Sideras]
Karye-i Tarakçılar [Taraktsilar, Ktenas]
Karye-i Özbekîler
Karayek İçi kazâsı40
Karye-i Temirhânlı41
Karye-i Hamza Fakılı
Karye-i Gerçekler
Karye-i Bezciler
Karye-i Devlethânlı
Karye-i Hacı Fakılu
Karye-i Dedeler [Ntenteler, Teteler, Skiti]
Karye-i Şahinler [Sahinlar, Xirolimni/Ksirolimni]
Karye-i Çukur Anbâr [Tsioukour Ampar, Geraki]
Karye-i Süleler
Karye-i Daragonişte [Dragodaniçe, Dravoudanitsa, Solinari, Metamorfosi]
Karye-i Kayalı Oba [Kalliompasi, Kalamia]
Karye-i Dikli [Dieli, Deinli, Lygeri/Ligeri]
Karye-i Devasiler
Karye-i İmadlu [Ahmetlu, Küçük Ahmetli, Kioutsouk Matli, Skafidi, Nea Nikopoli]42
Karye-i Koca Ahmadlu [Ahmetli, Koca Matli, Vateron]
Karye-i İncilu
Karye-i Menteşelü [Mentisli, Moschoula/Moshula]43
Karye-i Himmetlü
Karye-i Karaağaç [Mavrodendri]
Karye-i İshâklu [İsaklar, Agios Charalambos]
Karye-i Karagözlü
Karye-i Kullalar
Karye-i Erdoğmuşlar [Ertomous, Pontokomi]
Karye-i Karabunar [Mavropigi]
Karye-i Durgutlar [Douroutlar, Proastion]
Karye-i Solinar
Karye-i Eynel Obası [İğneli?]
Karye-i Kurdlar [Kutlar, Pentavrysos]
Karye-i Tirepişte [Terepişte, Trepista, Agios Christoforos]
Karye-i Gıranova
Karye-i Evrene [Evrenesli, Anatoliko]44
Karye-i Tirebne [Trebino, Kardia]
Karye-i Firankofça [Frangofça, Fragkots, Ermakia]
Karye-i İn Obası [İneova, Akrini]45
Karye-i Sindellü [Sindel, Sandali]46
Karye-i Evreşe
Karye-i Haydarlu [Haidarli, Klitos]
Karye-i Baraklu [Baraklı, Exochi/Eksohi]
Karye-i Cillu
Karye-i Temürhânlu [Timurhânlu?]
Karye-i Celili [Cerelli?]
Karye-i Gemiciler
Karye-i Nâ’iblü
Karye-i Logoniçe
Karye-i Radoniş [Raduneş, Radounitsa, Kryovrysi/Kriovrisi]
Karye-i Büyük Hasançı
Karye-i Negoçan [Negkotsani, Niki]47
Kasaba-i Na’lband [Nalbantköy, Nalbankioi, Perdika, Perdikkas]
Eğribucak kazâsi48 (5/313)
Karye-i Beğcili [Biceli, Mpitzeli, Kouvouklia/Kuvuklia]
Karye-i Keçili [Keçiler, Kitsiler, Vathylakkos/Vathilakos]
Karye-i Çârşenbebâzârı
Karye-i Adilli

28Karye-i Eğribucak

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

• Bir hân

2926 Mayıs 166149
Âsitâne-i Memi Beğ Sultân Baba [Bektaşi tekkesi]50 (5/313) at Menzil-i kazâ-i Sarıgöl51 (5/314)
[Karye-i] Sarıgöl k

• Bir câmi’i

• Bir küçük hammâm

• Bir hân

30Serfice [Serfiçe, Servia] d

• Kale52

31Aşağı şehir Serfice
Cümle altı mahalle müslimîn ve sekiz mahalle-i kefere-i Rum ve bir mahalle-i Yahûdiler’dir.

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i53 (5/315)

• Tabahâne câmi’i

• Dedeler câmi’i

• Mumcu Ağa câmi’i

• Altı aded mahalle mesâcidi

• Bir tekye-i Halvetî

• İki aded mekteb-i puserân

• Bir hammâm, Memi Ağa sarayı önünde

• Bir hân

32Menzil-i kasaba-i Nal’band [Nalbantköy, Nalbankioi, Perdikkas]

III– 1668-1670, Batı Trakya, Makedonya, Tesalya, Eğriboz, Mora, Girit, Rumeli, Yanya güzergâhı, İyon ve Ege Adaları rotası (8. kitap 31.-296. sayfalar ile 303., 332. ve 339. sayfalar)

[Edirne’den Selanik’e] (8/31-8/76)

3328 Şubat 166854
Edirne’den hareket (8/31)

34Karye-i Emirli [Kavyli/Kavili]

• Bir cami

• Bir hân

• Bir hammâm

35Menzil-i karye-i Ece Sultân [Ece köy, Lepti]

• Türbe

36Karye-i Kapuçu [Kapuçi, Thyrea/Thirea]
Kal’a-i Dimoduka [Dimetoka, Didymotichon]55 (8/31) at g

• Kale56

37Aşağı varoş-ı ma’mûre (8/32)
Cümle on iki mahallâtdır.

• Yıldırım Bâyezîd Hân câmi’i [Çelebi Mehmet Camisi]57

• Nasûh Beğ mescidi

• Kurd Beğ mescidi

• Bâzârlı Beğ mescidi ya’nî Alaca mescid

• Ankâ’ül-vâsi’ mescidi58

• Oruç Paşa mescidi

• Kapucu mescidi

• Tatarlar mescidi

• Harâccı mescidi

• Zencîrli mescid [Zincirli mescid]

• Cırcır mescidi [Çırçır Mahallesi mescidi]

• Abdâl Cindî mescidi59

• Gâzî Ferhâd Beğ mescidi, köprü başında

• Bâyezîd Hân medresesi60

• —Oruç Paşa medresesi

• Beş aded tekye-i dervîşân

• Beş aded mekteb-i sıbyân

• Yıldırım Bâyezîd Hân imâreti

• Nasûh Beğ imâreti

• Nasûh Beğ hânı

• İki aded kârbânsarây [kervansaray]

• Köprübaşı hammâmı

• Fısıldı hammâmı61

• Ulu [Çelebi Mehmed] cami önündekı hammâm (8/33)

38Karye-i Karayenli [Karaveli, Karabeyli, Amorio]
Karye-i Hisârcık [Hisar Beyli, Kissario]
Karye-i Saltık [Saltikoi, Saltiki, Lavara]
Karye-i Mandıra [Mandra]
Karye-i Sofîli [Sofulu, Souflion/Sufli]
Karye-i Karabınar [Kornofolia]
Menzil-i karye-i Vukûf [Vakf-ı Sandal, Ukuf, Lykofi, Lykofos/Likofos]
Karye-i Yelkenci [Lyra/Lira]
Karye-i Koyuneri [Koyunyeri, Provatonas]

39Kala-i atîk Ferecik [Ferrai/Feres] (8/33)
Cümlesi yedi mahalledir. Müslim mahallâtları şehrin güzîde yerindedir. Kefere mahalleleri kenârdadır.

• Süleymân Beşe ibn Orhân câmi’i62

• Sultân Mûsâ Çelebi ibn Yıldırım Bâyezîd Hân câmi’i63

• İbrâhîm Ağa câmi’i

• Şeyh Sinân mescidi

• Sadreddîn mescidi [Sadrüddin mescidi]

• Bâzâryeri mescidi

• İki aded medrese-i âlimân

• Beş aded mekteb-i sıbyân

• İki aded tekyegâh-ı dervîşân

• Beş aded hân64 (8/34)

• Ekmekçizâde Ahmed Paşa hammâmı

40Kal’a-i harâbâbâd Kara Güvercinlik [Derbenti, Abas/Avas]65
Menzil-i karye-i Karakayalı

41Kasaba-i Şabcılar [Şaphane, Sabcı, Sapes]

• Bir cami

• İki hân

42Ferecik
Karye-i Şahinli [Şahinler, Anthia]

43Menzili tekye-i âsitâne-i Nefes Sultân [Bektaşi tekkesi]66 (8/34) at

• İmâret, Ekmekçizâde Ahmed Paşa hayrâtı (8/35)

44Der-beyân-ı yenâbî’-i germâb [Traianoupolis, Ilıca, Litsa, Loutros]
Koru-yı pâdişâhî
Kal’a-i atîk Marile [Maronia]67

45Mekri [Megri, Makri]68 (8/35)

• Kale

• Yıldırım Hân câmi’i (8/36)

46Mekri şehri
Elli hâne Müselmânları var ve yüz elli hânesi kefere-i menhûs hâneleridir. g

• Bir câmi’i

• Bir mahalle mescidi

• Bir tekye mescidi

• Bir medrese

• Bir mekteb

• Beş aded hân

• Bir hammâm

47Karanlık Dere
Menzil-i karye-i Mûsâ Çelebi [Musa köy, Musakion, Komaros]
Karye-i Köpekler [Köpekkōy, Mesti]

48Gümülcine [Komotini] (8/37) d

• Kale

• Kale içinde mihmânsarây [misafirhâne]

49Varoş-ı şehr-i Gümülcine (8/38)

50Cümle on altı aded mahallâtdır.

• Eski câmi’i çârşû içinde69

• Yeni câmi’i70

• Yeni mahalle câmi’i

• Çulha câmi’i

• Hacı Bevvâbîn câmi’i

• Cebehâne mescidi

• Gâzî Evrenos mescidi

• Tekye mescidi

• Beş aded dâru’t-tedrîs-i muhaddisân

• Yedi yerde mekteb-i sıbyân

• Gâzî Evrenos tekyesi

• Gâzî Evrenos imâreti71

• Eski hammâm, Gâzî Evrenos’undur

• Yeni hammâm, Yeni câmi’i sâhibi Ahmed Efendi’nindir

• On yedi aded hân72 (8/39)

51Kal’a-i Buri [Antik Anastasioupolis]73 (8/42)
Kal’a-i Kavala [Kavala]
Kasaba-i Vaşlak [Vasilaki]

52Kasaba-i Orfan [Orfanio]

• Bir câmi’i

• Mesâcidler

• Ηammâmlar

• Ηânlar ve mihmânsarâyları

• Medrese

• Tekyegâhlar

• Mekteb-i sıbyânlar

53Kasaba-i Küçük Beşik [Mikra Mpesikia, Mikra Volvi] (8/43)

• Câmi’i

• Mescidler

• Medrese

• Mekteb

• Ηânlar

54Kasaba-i Büyük Beşik [Megala Mpesikia, Megali Volvi]

• câmi’i

• Mescid

• Medrese

• Mekteb

• —Tekye-i dervîşan

• Hân

• Kârbânsarây

55Buhayre-i Beşik [Limni Volvi]
Germâb Kasaba-i Beşik [Loutra Volvis]

56Kasaba-i Yenibâzâr [Pazarouda, Apollonia]74 (8/43)

• Bir câmi’i, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir mescid, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir dâru’t-tedrîsi âlimân, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir mekteb-i sıbyân, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir tekye-i dervîşân, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir hammâm, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir hân-ı tüccârân, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

• Bir imâret-i it’âm, Sokulu Mehmed Paşa vakfı

57Kasaba-i Sidirkapsi [Sidirokapsa/Sidirokausion]75 (8/44)

• (...) câmi’i

• (...) (...) (...) mesâcidler

• Medrese

• Mektep

• Tekye

• Mükellef hânlar

• İki hammâm

58Nâhiye-i Aynaroz [Agion Oros]76 (8/45) g

• Aya Ladra kenîsesi [Moni Megistis Lavras]

• Ton Ayveru deyri [Moni Iviron]

• Kutlumuş deyri [Moni Koutloumousiou]

• Pandoradol deyri [Moni Pandokratoros]

• Portariçse deyri

• Iskarapoz deyri [Moni Xeropotamou]

59Kasaba-i Lankada [Langadas] (8/46)
Buhayre-i Lankada [Limni Langada, Limni Agiou Vasiliou, Limni Koroneias]77
Germâbhâ-yı Lankada [Loutra Langadas]

60Avrethisâr [Gynekokastro]78
Re’âyâsı Rûm, Bulgar ve Sırfdır.

• Kale

61Varoş-i Avrethisâr

• Çârçû içre (...) câmi’i

• Medrese

• Mekteb-i sıbyân

• Tekye-i dervîşan

• Hân-ı tüccârân

• Hammâm

• Kârbân-ı mihmânsarây

62Kasaba-i Toksanboz [Doxompos, Myrkinos]79 (8/47)
Re’âyâsı cümle kefereler olduğundan ma’mûr kilisesi ve mahbûbe Rûm ve Bulgar kızları var.

• Câmi’i

• Hân

• Ηammâm

• Ma’mûr kenîse

63Buhayre-i Toksanboz

64Kasaba-i Doyran [Doirani]80

• Gölbaşı karyesinde câmi’i

• Gölbaşı karyesinde mescid ve tekye

• Gölbaşı karyesinde imâret81

65Buhayre-i Toyran [Limni Doiranis]82 g
Menzil-i kenâr-ı buhayre-i Ayvasil [Agios Vasilios] (8/48)
Menzil-i kasaba-i Orfan [Orfanio]
Menzil-i kal’a-i Kavala
Menzil-i kasaba-i Köse Şa’bân (8/49)83
Menzil-i kal’a-i Gümülcine [Komotini]
Menzil-i karye-i Akbınar
Karye-i Eşekcili [Thamna]
Karye-i Sindelli [Sendeli, Dymi/Dimi]
Karye-i Keçiler [Kebeciler, Rizoma]84
Karye-i Çibilli [Cebelli, Tsepelli, Mischos]
Karye-i Ahıryanlı
Karye-i Müselmânlı [Müslim-i Kebir, Büyük Müsellim, Mega Pisto]
Menzil-i Misinehisâr [Antik Mosynoupolis/Mosinupolis]
Karye-i Keztencili
Su sığırlığı köyü [Su siğirı, Susagir, Susurkoi, Sostis]
Karye-i Babalı
Yassı köy [Yassı Ören, İasmos]
Kal’a-i Buri [Antik Anastasioupolis]
Buhayre-i Buri [Buru, Limni Vistonida]

66Karye-i Kızılca [Kılıtza/Kızıltza kioy, Polyssito/Polisito]

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

• Bir hân

67Karasu Yenicesi [Yenice Karasu, Genissaia/Genisea]
Cümle dörd mahalledir.

• Ekmekçizâde Ahmed Paşa câmi’i, çârşû içre (8/50)

• (...) câmi’i

• Mahalle mesâcidleri

• Bir aded medrese

• Üç aded mekteb-i sıbyân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâm, Koca Mustafâ Paşa hayrâtı

• Bir aded dâru’z-ziyâfe-i imâret, Koca Mustafâ Paşa hayrâtı

• Sağîr ü kebir on bir aded hân

• Bir kârbânsarây, Etmekçizâde Ahmed Paşa hayrâtı

68Evsâf-ı kasaba-i (...) [İskeçe, Xanthi/Ksanthi]85

• Bir câmi’i

• Üç mescid

• Bir hamâm

• Bir medrese

• İki hân

• İki tekye

69Menzil-i kasaba-i Ahmedâbâd86

• Bir câmi’i

• İki aded nev-binâ kiremitli hân

70Menzil-i kasaba-i Sarı Şa’bân [Sarı Saban, Chrysoupolis/Hrisupolis]

• câmi’i

• İki hân

• Bir hammâm

• Bir medrese

• Bir tekye

71Kavala [Kavala]87 (8/50) at

• Kale (8/51)

• Alaca câmi’i, Orta hisârda (8/52)

• Beğ câmi’i, Orta hisârda

• Sûhte câmi’i, Orta hisârda

• Kenîse mescidi

• İç kal’a mescidi

• Bir tekye

72Aşağı kala-i Kavala (8/52)
Cümle beş aded mahalledir.

• İbrâhîm Paşa câmi’i88

• İbrâhîm Paşa İmâreti

• İbrâhîm Paşa medresesi

• İbrâhîm Paşa mekteb-i sıbyânı

• İbrâhîm Paşa tekyesi

• İbrâhîm Paşa hânı

• İbrâhîm Paşa hammâmı

• İbrâhîm Paşa bezzâzistânı

• İbrâhîm Paşa sebîlhânesi

• Su kemeri

• Kal’a-i Demirkapu

73Kasaba-i Vaşlak [Vasilaki] (8/53)
İki yüz kiremit örtülü bağlı bâğçeli ma’mûr evli şîrîn kasabacıkdır.

• Bir küçük hân

• Bir hammâm

74Kasaba-i Praveşte [Pravista, Pravi, Elepheroupolis/Elefterupolis]89
Cümle üç yüz aded bağlı bâğçeli ve kayağân [kayrak] taşı örtülü ma’mûr evlerdir.

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Dörd aded hâncuğaz

• Bir kesîf hammâmcık

75Kasaba-i Rahova90
Cümle yüz aded hânelerdir.

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Bir hammâm

• İki hân

76Kasaba-i sağîr Bereketli [Mpereketli, Daton] g
Ne kadar hâne olduğu ma’lûmum değildir.

• câmi’i

• Mesâcidler

• Κüçücük hânlar

• Bir hammâm

77Kal’a-i Filibecik [Filippi harabeleri]91 at

• Kale

78Karye-i Poyran [Boriani, Agios Athanasios]

79Kasaba-i Doksad [Doxaato/Doksato] (8/54) g

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Bir hammâm

• İki hân

80Karye-i Çatalca [Choristi/Horisti]
Evsâf-ı kasaba-i (...) (...)

81Kal’a-i Dırama [Drama]92 (8/54) d k

• Kale

• Beğ câmi’i93

82Varoş-ı şehr-i Drama

83Cümle yedi aded mahalledir.

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, Eski câmi’i94

• Monla câmi’i

• Ak Mehemmed Ağa câmi’i

• Büyük tekye câmi’i

• Küçük tekye câmi’i

• Yedi aded mahalle mescidi

• İki medrese-i âlimân

• Üç mekteb-i sıbyân

• İki aded tekye-i dervîşân

• On aded küçük hân

• Bir hammâm

• Dere üstünde köprü

• Sâ’at kulesi

• Eski câmi’ önünde havz [havuz]

• Mesîregâh at

84Karye-i Oyalıgur (8/55)
Karye-i Raçan [Gratsiani, Agiochorion/Agiohori]
Karye-i Aysırat [Alistrati]
Karye-i İsfelinoz [Sfelinos]

85Zihne [Zihna, Palaia Zichni/Palea Zihni]95 (8/56)

• Kale

86Varoş-ı şehr-i Zihne

87İki aded mahalle-i bülendedir.

• Eski câmi’i, Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i

• Bir aded mahalle mescidi

• Bir medrese

• Bir aded mekteb-i tıflân

• Bir aded tekye-i dervîşân

• Bir küçük hammâm, Eski câmi’i önünde

• İki aded hân-ı tüccârân

88Karye-i Poyra [Porna, Gazoros]
Sarımsaklı köyü [Pendapoli]
Karye-i Topolyani [Chrysos/Hrisos]

89Siroz [Serez, Serres]96 (8/56) at d k

• Kale (8/57)

• İç kalede viran kenîse

90Aşağı varoş-ı hisâr-ı Siroz [Orta kale]

• Rum kenîsesi

• Yahûdî kenîsesi

• Ermenî kenîsesi

• Latin kenîsesi

91Varoş-i şehr-i azîm Siroz
Cümle kırk aded mahallât-ı mesâkinât. Amma on mahallesi [...] kal’ada kefere ve Yahûdî mahalleleridir. [...] Ekseriyyâ re’âyâları Rûm, Bulgar ve Çıtak ve Yörük kavmidir.

• Eski câmi’i, aşağı çârşû içinde97

• Zeynî Kadi câmi’i

• Mesîregâh câmi’-i Ahmed Paşa98at

• Makremeli câmi’i (8/58)

• Alaca câmi’i

• Selçuk Sultân câmi’i99

• Türbe-i Pür-envâr câmi’i

• Koca Mustafâ Paşa câmi’i100

• Kara Ahmed câmi’i

• Kara Hasan câmi’i

• Abdîzâde câmi’i

• Ali Beğ câmi’i

• Ahmed Paşa [Mehmed Bey] medresesi

• Medrese-i Selçuk Sultân

• Ahmed Paşa [Mehmed Bey] mektebi

• Koca Mustafâ Paşa mektebi

• Selçuk Sultân mektebi

• Saçlı Emir Sultân tekyesi [Halveti tekkesi]

• Mustafâ Paşa tekyesi

• Yedi yüz on aded çeşme

• Kaya Balı sebîli

• Selçuk Sultân sebili101

• Bezzâzistân102 (8/59)

• Eski hammâm, Hayreddîn Paşa’nındır

• Debbâğlar hammâmı

• Ak hammâm

• Alaca hammâm

• Şeyh Efendi hammâmı

• On yedi aded hân-ı hâcegân

• Ahmed Paşa cisri musanna

• Dâru’z-ziyâfe-i fakîrân (1,5 satır boş)

• Kenîse-i bitrîkân-ı râhibân103

9214 Mart 1668 [Ramazan Bayramı] (8/61)104
Yaylağ-ı azîm şehri Siroz

93Kal’a-i Timurhisâr [Demirhisar, Sidirokastro] (8/62) g

• Kale

94Varoş-ı Demirhisâr (8/63)
Cümle bin altı yüz aded tahtânî ve kârgîr [...] kırmızı kiremit ile mestûr hâne-i ma’mûrelerdir.

• (...) câmi’i

• (...) medrese

• (...) mekteb

95Germâbhâ-yı Demirhisâr
Menzil-i şehr-i Serez/Siroz
Karye-i Dimitriç [Dimitritsi]
Karye-i Başköy [Kephalochori]
Menzil-i karye-i Kabayani
Buhayre-i Yaycılar [Pikrolimni Kilkis]
Menzil-i karye-i Yaycılar [Yatçilar, Ksilokeratia]105
Karye-i Güveze [Güvezne, Giouvesna, Assiros]106
Karye-i Voyvadalı
Karye-i Ekino
Karye-i Linbet [Lembet, Stavroupoli]

96Şehr-i Selânik âbâdân [Thessaloniki]107 (8/63) at d g k

• Kaleler (8/65) at

97Kelemerye kal’ası [Kalamarya] (8/67)
Varoş-ı iskele
Liman-ı azîm Selânik (8/68)
Şehr-i Selânik-i âbâdân

98Kirk sekiz aded mahalle-i ehl-i îmândır. Ve cümle on altı aded kefere-i fecere mahallatlarıdır (Ermeni ve Rûm ve Freng ve Sırf ve Bulgar ve Latin) ve cümle elli altı Yahûdî mahallâtları vardır. Cümle hâneleri otuz üç bin altmış aded [dir].

• Câmi’i Ayasofya Kebîr108 at

• Eski câmi’i109 (8/69)

• Temâşâhâ-yı câmi’i Sultân Hortaç110 at

• Câmi’i Cezerî Kâsım Paşa [Kasımıyye câmi’i]111 at

• Alaca İmâret câmi’i112 (8/70)

• Süleyman Paşa câmi’i, kavaflar içinde

• Hamza Beğ câmi’i113

• Sinân Paşa câmi’i

• Sakiye câmi’i

• İki Lüleli câmi’i

• İki Şerefeli câmi’i

• Akça câmi’i

• Kara Ali Beğ câmi’i

• Topai câmi’i

• Eski Sarây câmi’i

• Seyfullâh câmi’i

• Dâvûd Paşa câmi’i

• Burmalı câmi’i

• Yüz elli aded mahalle mescidi (8/71)

• Mevlevîhâne-i Celâleddîn-i Rûmî tekyesi, Yenikapu haricinde114at

• Mevlevihâne imâreti115

• Küçük hammâm, Yedikule’de116

• Kadı’asker hammâmı, mahkeme kurbunda

• Ayasofya hammâmı

• Halîl Ağa hammâmı, Çufudlar mahallesi içinde117

• Yeni hammâm118

• Tahtalkal’a ya da Buğluca hammâmı

• Kulle hammâmı

• Beğ hammâmı119 (8/71) at

• Sulu hân120 (8/72).

• Sultân Bâyezîd-i Velî hân

• Ekmekçizâde Ahmet Paşa çeşmesi121

• Şeyh Hortaç çeşmesi

• Sultân Bâyezîd-i Velî çeşmesi

• Çarsû-yı bezzâzistân122at

• Tahtalkal’a bâzârı

• Mısır çârşûsu

• Yigirmi aded bozahâne

• On yedi aded kahvehâne

• Üç yüz kırk aded meyhâne123

• On altı aded imârât-i dâru’z ziyâfe[t] (8/73)

• Bîmâristân

[Selanik’ten Atina’ya] (8/76-8/124)

99Vardar Yenicesi [Yenice-i Vardar, Genitsa, Giannitsa]124 (8/76) at d

• Kale (8/76)

100Şehr-i Yenice
Cümle on yedi aded mahallât[dır]. Ve cümle bin beş yüz kiremit ortülü bağu bâğçeli [...] hânedânlardır.

• İskender Beğ câmi’i, çârşû içinde125 (8/77)

• Badralı câmi’i

• İsa Beğ câmi’i126

• Receb Çelebi câmi’i

• Ahmed Beğ câmi’i127

• Evrenos Gâzî mescidi128

• Şeyh İlâhî mescidi129

• Bir aded medrese-i âlimân

• Yürekli Alî Beğ130 mektebi

• Receb Çelebi mektebi

• İsa Beğ mektebi

• Şeyh İlâhî tekyesi [Nakşibendi]

• Receb Çelebi imâreti

• Şeyh İlâhî medresesi imâreti

• Gâzî Evrenos türbesi imâreti131

• Yedi yüz kırk aded çârsı, bâzâr ve bedesten dükkânı

• On adet bezzâzistân

• Gâzî Evrenos Beğ hammâmı

• Ahmed Beğ hammâmı

• Şeyh İlâhî hammâmı at

• Dokuz aded hân

• Bir aded kârbânsarây, Gâzî Evrenos Beğ hayrâtı at

• Yirmi iki aded âb-ı hayât çeşmesi132

101Buhayre-i Vardar Yenicesi [Limni Giannitson]133 (8/78)

• Ziyâret-i Gâzî Evrenos

• Ziyâret-i İki Yürekli Ali Beğ134 8/79)

• Ziyâret-i Gâzî İsa Beğ

• Ziyâretgâh-ı Hazret-ı eş-Şeyh İlâhi

102Karye-i Eskici [Eskiçe, Paleo Paleo, Pontochori]
Karye-i Kadı [Kadı köy, Trifulčevo, Trifylli/Trifili]
Karye-i Hisârbeği [Asar Bey, Droseron]
Karye-i Yegoniçe: bkz. 8/81, Karye-i Yegorniçe
Karye-i Sindelli [Sindel, Sandali]135

103Vodina [Vodena, Edessa]136d g

• Kale137

104Şehir
Cümlesi on iki mahalledir. Tokuzu müselmân ve üçü kefereler mahallesi[dir], ammâ asla Yahûdî yoktur ammâ Rûm keferesi gâyet çokdur. Ve şehir cümle bin altmış aded [...] kırmızı kiremit örtülü evlerdir.

• Sultân (...) Hân câmi’i, tarz-ı kadîm’138 (8/80)

• [Kadı] Husrev Efendi câmi’i

• Nûreddîn Efendi câmi’i

• Yenicâmi’i

• Hasan Ağa câmi’i

• Tekye mahallesi câmi’i

• Öteyaka câmi’i

• Yene mahalle câmi’i

• Zafer Ağa câmi’i

• On bir aded mahalle mescidi

• Bir aded medrese-i sûhtevât

• Dört aded mekteb-i necîb ü reşîdân

• İki aded tekye-i dervîşan

• Bir aded hammâm

• On aded sağîr ü kebîr hân-ı müsâfirîn

• Husrev Efendi imâreti

• Yedi aded kenîse

105Karye-i Pokrevenik/Pokravenik [Pikrivenitsa, Amygdalies] (8/81)
Karye-i Kopna [Kopanovo, Kopanos]
Kasaba-i Avusdos [Ağustos, Naoussa/Nausa]
Karye-i Delimano
Karye-i Hoparan [Horopan, Stenimachos]
Karye-i Yegorniçe [Javornica, Giavornitsa, Nea Kouklena, Trilofo]
Karye-i Turkohor [Turkohori, Patris], Patrida
Karye-i Kravata [Krevatas]

106Karaferye [Veria]139at g k

• Kale

107Cümle on altı aded müselmân mahallesidir. Ve cümle on beş aded kefere-i Rûm ve Sırf ve Bulgar ve Latin’dir ve cümle İki cemâ’at-i Yahûdîdir.

• Murad Hân Gâzî-i Evvel câmi’i, çârşû içinde140 (8/82)

• Mûsâ Çelebi câmi’i

• Kazancı câmi’i141

• Müftî câmi’i

• Mahmud Efendi câmi’i142

• Emîr Çelebi câmi’i

• Çelebi Sinân Beğ câmi’i143

• Dokuz aded mahalle mescidi

• Üç aded medrese-i âlimân

• On aded mekteb-i sıbyân

• Beş aded hân

• Tuzcu Sinân’ın çifte hammâmı144

• Tabahâne hammâmı

• Hızır Beğ hammâmı

• Çâşnigîr hammâmı

• Çâşnigîr Beğ imâreti

• [Tuzcu] Sinân Beğ imâreti

• Mehemmed Beğ145 imâreti

• Bezzâzistân, Çelebi [Tuzcu] Sinân Beğ vakfıdır

108Karye-i Lözviçe [Lozitsa, Kato Louzitsa, Tripotamos] (8/84)
Karye-i Peşker
Karye-i Rûmihat
Karye-i Öziçe
Karye-i İnobası [İnetelova, Agia Anna, Avliana, Avgi]146
Eğribucak kazâsı147
Karye-i Evrenli [Evrenesli, Anatoliko]148
Menzil-i tekye-i Memi Baba Sultân [Bektaşi tekkesi]149
Çehârşenbebâzârı kazası [Sarıgöl]150
Kalâ-i kadîm Serfice [Serfiçe, Servia]151
Kirk Yiğit nâm geçid [Glikovo, Sarandaporo]
Karye-i Çiftlik (8/85)

109Alasonya [Elassona]152 d

• Kale

• Kale içinde kenîse

110Şehr-i Alasonya
Cümle yedi mahalledir. Nısfı kefere ve nısfı müselmândır. Ve cümle altı yüz elli beş hânedanlar[dır].

• Muharrem Paşa câmi’i153

• İmâret câmi’i, çârsû içinde [Çârşû câmi’i]

• Tekye câmi’i

• Gazanfer Ağa oğlu câmi’i

• Bir aded medrese-i âlimân

• Bir aded mekteb-i sıbyân-ı püserân

• Bir aded tekye-i dervîşân, Tekye câmi’i derler

• Bir aded imâret, Çârşû câmi’i hareminde

• Bir aded hân-ı azîm, Çârşû câmi’i kurbunda

• Bir aded küçük hammâm, Muharrem Paşa hayrâtı

• Bir cisr-i ra’na, İlimboz [Olymhos, Elassonitis] nehri üzre

111Karye-i Karadere [Ligaria/Lygaria] (8/86)
Karye-i Karacaevren
Karye-i Kavaklar [Kazaklar, Ampelonas]
Karye-i Beğ katarı

112Kasaba-i Tırnovi [Tirnavos]
Cümle üç bin beşyüz aded kefere-i Rûm hâne var. Ancak bir mahalle-i müslimîn var.

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

• Bir mescid

• On bir aded sağîr ü kebîr hân

• On altı aded kenîse (8/87)

113Yenişehr-i azîm [Yenişehir-i Fener, Larisa] at d g k
Cümle dörd bin aded [...] kiremit örtülü ma’mûr evlerdir.

• Hasan Beğ câmi’i, cisir başında154

• Ömer Beğ câmi’i at

• El-Hacı Bayrâm câmi’i

• Bayrak câmi’i155

• Azîz Efendi câmi’i (8/88)

• Akçeli câmi’i

• Türbe câmi’i

• Burmalı câmi’i

• Şeyh câmi’i

• Ömer Ağa câmi’i

• Muharrem Paşa câmi’i

• Eski câmi’i

• Sâ’at câmi’i156

• Mevlevihâne câmi’i

• Hacı Bekir câmi’i

• Dâru’l-kurrâ câmi’i

• Çömlekçiler câmi’i

• Murâd Ağa câmi’i

• Ahmed Efendi câmi’i

• Çelebi câmi’i

• Fatıma Hâtûn câmi’i

• Süleymân Paşa medresesi

• Üç yerde dâru’l-kurrâ

• Üç yerde dâru’l-hadîs

• Yigirmi iki yerde mekteb-i sıbyân

• On yerde tekye-i dervîşân

• Mevlevihâne, cisir başında nehr-i Köstem’in [Pineios] kenârında

• Mevlevihâne imâreti

• Pirî Paşa hammâmı, Bayrak câmi’i kurbunda157

• Eski hammâm, çifte hammâm-ı azîmdir

• Kâbil Ağa hammâmı

• Bezzâzistân158

• —Yigirmi bir aded hân

• Hasan Beğ Gâzî cisri, nehr-i Kösdem [Pinios] üzre

Yenişehir’den Kesendire ve Koloz câniblerine gitdiğimiz konakları beyân eder159

114Kasaba-i Ermiye [Almyros/Almiros] (8/90) d

• (...) câmi’i

• (...) aded medrese-i sûhtegân

• (...) mekteb-ı sıbyân

115Liman-ı azîm Yoros ya’nî kal’a-i kadîm Koloz [Volos]

• Kale

116Varoş-ı kal’a-i Koloz
.......... 3 satır boş..............
Kal’a-i Aleksandire, ya’nî Şehr-i atîk Kesendire [Kasandra]
Velesin kazası [Velestino] (8/91)
........ 5 satır boş
Kasaba-i Çatalca [Farsala]
.... 9 satır boş

117Tırhala [Trikala] at d

• Kale at

• Bir câmi’i

• Bir serâmed sâ’at kullesi

118Aşağı Şehr-i Tırhala
Cümle on altı mahalle-i Müslim ve sekiz aded mahalle-i keferedir, ammâ aslâ Yahûdî mahallesi yokdur.

• Osmân Şâh câmi’i160 (8/92) at

• Mustafâ Paşa câmi’i (8/93)

• Gâzî Durhân Beğ câmi’i

• Lala Paşa câmi’i

• Akça câmi’i

• Alaca câmi’i, İskender Beğ hayrâtıdır.

• [Gâzî] Ömer Beğ câmi’i

• Alî Çavuş mescidi161

• Zâviye-i Ca’fer Efendi

• Altı aded medrese-i tâlibân-ı âlimândır162

• Tekye-i Ca’fer Efendi

• Zâviye-i Alî Çavuş163

• Sekiz aded mekteb-i sıbyân-ı püserân

• Osmân Şâh hammâmı, çiftedir164

• [Gâzî] Durhân Beğ hammâmı

• Ömer Beğ hammâmı

• Beş aded hân

• Üç aded imâret165

• Lala Paşa cisri, on beş hurde gözlü cisr166

• Osmân Şâh cisri, Sekiz göz nâmıyla ma’rûf

• Bin bir aded çeşme-i aynı’l hayât

119Kal’a-i bâlâ cebel-i Kalabakkaya [Kalampaka/Kalabaka]167 (8/94) at
Karye-i Kalabağ [Kalampaka] (8/95)
Manastır-ı Kalabak [Meteora] (8/96) at

120Kal’a-i Fener-âbâdân [Fanari]

• Kale

• Mehemmed Hân câmi’i

121Aşağı varoş (8/97)
Beş aded mahalle ve beş aded mihrâbdır.

• Hamza Beğ câmi’i

• Evliyâ Hâtûn câmi’i

• İki aded küçük hân

• Bir küçücük hammâmcık

• Bir aded medresecik

• Bir aded mekteb

• Bir aded tekye

122Karye-i Loksad [Loxada]

123Kasaba-i Kardiçse [Karditsa] d k
Cümle dokuz mihrâbdır ve cümle dokuz mahalledir.

• Kâsım Çavuş câmi’i, çârşû içinde

• Sekiz aded mahalle mesâcidleri

• Bir aded medrese

• Bir aded mekteb-i sıbyân

• Bir aded tekye-i dervîşân

• Üç aded hân-ı tüccâran

• Bir küçük hammâm

124Kasaba-i Maşkolor Panayırı [Mascholouri/Masholuri]

125Kasaba-i Cum’a (8/99)
Yedi aded mahalle ve kamusu yedi mihrâblı küçük kasabacıkdır.

• Ömer Beğ câmi’i

• Ali Çavuş câmi’i

• Beş aded mahalle buk’aları

• Bir aded medrese-i âlimân

• Bir hammâm

• İki aded mekteb-i sıbyân

• Üç aded hânkâh-ı dervîşân [tekke]

• İki aded hân-ı tüccârân

126Kal’a-i Dimoko [Domokos] g
Cümle kâfirî ve müselmânları ancak yüz kadar kiremit örtülü evlerdir.

• Kale

• Bir cami

• İki hân

127İzdin [Zituni, Zeitun, Lamia] d g k

• Kale168

• Bir camii, aşağı kal’ada, tarz-ı kadîmdir

128Aşağı şehr-i İzdin (8/100)
Cümle on üç aded mahalle-i müslimîndir [...] Ve cümle sekiz aded mahallât-ı keferâtdir ammâ Yahûdî ve Freng yokdur. Lâkin Rûm ve Bulgar ve Ermeni ve Latin kefereleri çokdur.

• Hasan Beğ câmi’i’169

• Ebü’l-feth Sultân Mehemmed câmi’i [Fatih Câmii]

• İmâret câmi’i

• Üç mahalle mescidi

• Üç aded medrese

• Altı aded mekteb-i tiflân

• İki aded hân

• Bir aded hammâm, Mehemmed Paşa hayrâtı

• Bir aded imâret

• Ve beş yerde taş cisr-i ibret-eserler170

129Kasaba-i Badracık [Patracık, Nea Patra, Ypati/İpati] (8/101)
Cümlesi sekiz yüz aded [...] bağlı ve bâğçeli [...] hâne-i zîbâlardır.

• Çârşû içinde (...) câmi’i

• (...) câmi’i

• Mahallât mesâcidleri

• Bir medrese

• Bir mekteb

• Bir tekye

• Bir hammâm

• Bir hân

130Beyân-ı germâb-ı nâf-i İzdin [Thermopyles/Thermopiles]

131Kal’a-i Mudunuç [Mudoniç, Mendenitsa]

• Kale171

• Bir küçük câmi’i

132Şehr-i Mudunuç
Yüz aded müselmân evleri ve yüz elli kadar kefere evleri vardır.

• Bir köhne câmi’i

• Bir hân

• Bir hammâm

• Âsitâne-i Veliyγullâh [Bektaşi tekkesi] (8/103) at

• Matbah-ı imâret-i dâru’z-ziyâfe [tekke imâreti] (8/104)

133Kasaba-i Esedli ya’nî Esedâbâd [Chaeronea, Cheronia]172
Cümle yüz aded kiremit örtülü ma’mûr kasabacıkdır.

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Bir medrese

• Bir mekteb

• Bir tekye

• İki hân

134Livadiye [Livadia] d g k

• Kale173at

• Bir câmi’i

135Şehr-i Livad[i]ye (8/105)
Cümle yedi aded müselmân mahallesidir.[...] Ve altı adet mahalle-ikeferedir. Ekseriyyâ Rum ve Latin ve Ermenî keferelerdir.

• Gâzî Ömer Beğ câmi’i, çârşû içinde, tarz-ı kadîm174

• Bali Beğ câmi’i

• Tabahâne câmi’i, Süleymâniyye câmi’i derler

• Mustafâ Voyvoda câmi’i

• Muslihiddîn Efendi câmi’i

• Üç aded mahalle mezkitleri

• Üç aded medrese-i sûhtegân

• Üç aded mekteb-i dâru’t-ta’lîm-i gilmân

• Üç aded tekye-i erbâb-ı tarîk-i zâhidân

• Bir aded vekâle-i bâzergân, Tabahâne dibinde

• Bir aded küçük hammâm

• Üç aded yerde cisr-i memer-i nâs

• Mükellef kahvehâneler (8/106)

136İstife [Thiva]175g

• Kale

137Şehir
Cümle altı aded müselmân mahallesi. Ve on yedi aded Rûm [...] Ve bir aded Yahûdî mahallesidir.

• Ya’kûb Beğ câmi’i176

• Kâsım Beğ câmi’i

• Dervîş Yazıcı câmi’i

• Ahmed Paşa câmi’i, Ağribozlu Köse Alî Paşa karındaşı, çârşû içinde

• Altı aded mahalle mescidi

• Dörd aded medrese-i âlimân

• Sarıkabak mektebi

• Üç aded hânkâh

• Bir aded hammâm177 (8/107)

• İki aded hân

• Su kemerleri

138Ağriboz [Eğriboz, Evia]178 at g k

139— Kale (8/108) at

140Bu kal’a-i Ağriboz içinde cümlesi on bir aded müselmâm mahallesidir. [...] Ve yukaru kapu semtinde beş aded kefere-i Rûm mahallesi ve bir aded Yahûdî mahallesi vardır (8/109).

• Otuz ocaklı bir hân-ı mu’azzam

• Ebü’l-feth Sultân Mehemmed câmi’i179 (8/109)

• Dâvûd Beğ câmi’i

• Emirzâde câmi’i180

• Filzâde câmi’i

• Karlızâde câmi’i

• Osmân Ağa mescidi

• Turhân Beğ mescidi

• Hasan Beğ mescidi

• Κüçük İlyâs mescidi

• Mûsâ Ağa mescidi

• Beş aded küçük kefere kenîseleri

• Bir aded sinago [sinagog] nâm kenîse

• Alî Paşa mektebi

• Tekye181

• Bir küçük {Sultan} hammâmı

141Varoş-ı Ağriboz
İki bin aded kiremitli [...] ve gül-i gülistânlı sarây-i müzeyyenelerdir.

• Mustafâ Beğ câmi’i

• Koca Memi Paşa câmi’i

• Tokuz aded mahalle mesâcidleri182 (8/110)

• İki aded medrese-i tâlibân

• Beş aded mekteb-i sıbyân183

• Dörd aded tekye-i dervîşân

• Eski hammâm, Dâvûd Beğ hayrâtı

• Yeni hammâm, Mustafâ Beğ hayrâtı

• İki aded hân-ı tüccârân

142Limaneyn-i azîm Ağriboz (8/111) at
Karye-i Filaboz [Filya, Fylla/Filla]
Kal’a-i Fila
Kal’a-i harâb (...)184
Karye-i Padra [Marmari]

143Kızılhisâr [Castello Rosso, Kokkinokastro, Karystos/Karistos]185 k

• Kale

144Varoş-ı Kızılhisâr

• Câmi’i

• Bir medrese

• Bir mekteb-i sıbyân

• Bir tekye

• Bir hân-ı tüccârân

• Bir hammâm

145Menzil-i karye-i Yopnoz (8/112)
Kal’a-i Ağriboz
Karye-i Iskımnoz [Sykamino]

146Menzil-i karye-i Ropoz [Oropos]

• Bir kenîse

147Karye-i Mahonya

148Menzil-i kasaba-i Kifse [Kifisia]186 (8/113) g
Üç yüz aded [...] hâne-i müzeyenli kasabadır kim nısfı müselmân ve nısfı kefere re’âyâlıdır.

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Bir medrese-i sûhtevât

• Bir mekteb

• Bir tekye

• Bir hammâm

• Bir mükellef hân

• Her dağ başında birer dâne küçük kilise

149Şehr-i azîmi atîk [...] Atina187at d g k

• Kale [Akropolis] (8/114) at

• Kal’a içre bir câmi’i188at

• Bir mescid (8/117)

• Hüseyi Efendi tekyesi [Halveti tekkesi]189

150Varoş-i Atina
Müslim ve gayri Müslim cümle yedi bin aded [...] kâgîr binâ metin evlerdir. [...] Ve cümle üç mahalle-i müselmândır. Ve cümle üç aded câmi’lerdir [...] mezkûr iç kal’a câmi’iyle dörd mihrâbdır.

• (...) Beğ câmi’i190

• Hacı Ali câmi’i191

• Eski câmi’i192

• Yedi aded mahalle mesâcidleri

• Bir aded medrese-i âlimân

• Üç aded mekteb-i sıbyân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Beğ hammâmı193

• Hacı Ali hammâmı194

• Âbid Efendi hammâmı195

• İki aded hân-ı tüccârân

• Üç yüz aded sağrı ü kebîr kenîse (8/118)

• Sarây-ı Belkis [Olymposlu Zeus Tapınağı]196

• Iskala kapusu sarayı [Hadrianus Kitaplığı]

• Uzun kenîse [Hephaestus Tapınağı/Theseion]

• Binâ-yı temâşâgâh-ı acâ’ibât197

151Ejder limanı [Porto Leone, Pire limanı, Pireas] (8/119) at

• Hân-ı azîm

152Kûh-i Mecnûn, Deli Dağ [Ymittos] (8/120) at g

• Manastır-ı acâ’ibât Koçbaşı [Moni Kessarianis]198 g

• Bin bir aded sağîr ü kebîr kenîseler ve manastırlar

153Deyr-ı râhibân-ı Mendel [Moni Pendelis] (8/121)
Sâfî mermeristân bir kûh-ı azîm [Pendeli mermer ocağı]
Menzil-i Mesoya, Hâlâ kazası [Mesogia, Chalandri/Halandri]199
Derzî [Terzi] limanı [Porto Rafti/Limani Markopoulou]200
Bibercik adası [Makronisos]

154Karye-i Temâşâlık [Sounion]

• Belkîs Ana’nın tahtgâhı [Poseidon Tapınağı] (8/122)

155Memleha-i [tuzla] azîm [Anavyssos]
Eski liman, Porto Veko [Porto Vekio/Vecchio, Paleo Faliro]201

156Cezîre-i Külür202 [Koulouri, Salamina]

• San Nikola kenîsesi

157Menzil-i Şehr-i azîm Atina
Ejder limanı, Porto Liyo [Porto Leone, Pireas] (8/124)

158Cezîre-i hisâri Egene [Egina]203

• Bir câmi’i

• Beş aded kenîse

• Viran Burgos kal’acık

159Cezîre-i Κülür

• Harâb kale

160Cezîre-i (...) (8/125)204
.... 8 satır boş
Şehr-i azîm Atina, Ejder limanı

Atina’dan Mora vilâyetine gitdiğimiz menâzilleri beyân eder (8/125 –8/170)

161Karye-i Haşa [Hasia, Fili/Fyli] (8/125)
Hudûd-i vilâyet-i Mora, kal’a-i Meğara [Meğara]

162Karye-i Kunduri [Koumintri]205

• İki manastır

163Kal’a-i Gördüs [Korinthos] at d g k

• Kale [Akrokorinthos]206 at

• Bir kenîse

• Ebü’l-feth Sultan Mehemmed câmi’i, tarz-ı kadîm[dir] (8/126)

• Beğzâde câmi’i

• Ahmed Paşa câmi’i

• Fethiyye câmi’i207

• İki aded mahalle mescidi

• Bir kahvehâne

• İki aded çeşme

164Varoş-ı Gördüs (8/127)

165Beş aded mahalledir. [...] Ve cümle re’âyâsı Urûm ve Arnavud’dur.

• Mehemmed Çavuş câmi’i, çârşû içinde208

• Zorba (...) câmi’i

• —Tekye câmi’i

• Dörd aded dâru’t-tedrîs-i müessirân

• Yedi aded mekteb-i püserân

• Üç aded tekye-i dervîşân

• İki aded hân-ı tüccârân209

• Bir hammâm

166Voha [Vocha/Voha]210
Gördüs [Korinthos] (8/128)

Gördüs’den kalkup cezîre-i Mora’yı temâşâ etdiğimiz bildirir (8/128– 8/169)

167Karye-i Diminoz [Diminio]211
Menzil-i karye-i Fileroz [Tholero, Thalero]

168Kal’a-i köhne Kalavrata [Kalavryta] (8/129) g

• Kale

• Bir câmi’i

169Varoş-ı Kalavrata
Dörd yüz aded kiremitli [...] âbâdân hânelerdir. Ve hamusu yedi aded mahallelerdir.

• (...) mahallât zâviyesi

• (...) aded mehteb

• (...) aded medrese-i âlimân

• (...) aded tekye-i dervişân

• Kâh işler kâhîce işlemez bir aded hammâm

• İki aded hân

170Kasaba-i Vostiçse [Vostitsa, Egio] g

• Bir aded hâncuğaz

• Bir aded hammâmcık

171Tekye-i Alî Baba [Bektaşi tekkesi] at

172Kal’a-i Mora Kastel’i [Kastelli tou Moria, Kastro tou Rio] at

• Kale212

• Bir câmi’i

• Bir hammâm

173Kal’a-i Balibadira/Ballıbadra [Balya Badra, Palia Patra, Patra] (8/130) d g

• Kale213

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, iç kal’ada

• Bir küçük hammâmcık, Bâyezîd-i Velî hammâmı

174Şehr-i Ballıbadra (8/131)
Cümle üç bin (...) yüz aded [...] hânedânlardır. [...] Cümle re’âyâları Urûm keferesi ve Arnavud kefereleridir. [...] Yahûdî dahi çokdur. Freng kalyonları için dîdebânlar Yahûdîlerdir.

• Εbü’l-feth Sultân Mehemmed Hân-ı Gâzî câmi’i, çârşû başında214

• Peri Kethudâ câmi’i

• Şeyh Efendi câmi’i

• İbrahîm Çavuş câmi’i

• Debbâğhâne câmi’i

• Ula mahallesi mescidi

• Dörd aded medrese-i tâlibân

• Beş aded mekteb-i ebced-hân-ı tıflân

• Dörd aded tekye, Şeyh Efendi tekyesi

• Tabahâne’de Ahmed Efendi hammâmı

• Perî Kethudâ hammâmı

• İki aded hân-ı erbâb-ı tüccârân215

175Liman-ı Ballibarda (8/132)
Karye-i Mustafâ Paşa (8/133)
Karye-i Mertire
Kal’a-i Larinçe [Clarence, Glarentza, Kyllini]

176Kal’a-i Holumiç [Chlemoutsi/Hlemuçi]216 (8/134)

• Kale

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, kal’a içre

177Varoş-ı Holumiç
Cezîre ve kala-i İzakilse [Zakynthos] (8/135) at
Cezîre ve kala-i Kefalonya [Kefallonia]
Cezîre-i Küçük Kefalonya [Ithaki]217 (8/136)

178Şehr-i Gaston [Gastouni] (8/137) d g k
Cümle dörd aded mahallât ve iki yüz aded [...] evlerdir. Re’âyâları Rûm kefereleri[dir].

• Eski câmi’i

• Yeni câmi’i

• (...) aded mahalle mesâcidleri

• Bir aded medrese

• İki aded mekteb

• Bir hân

• Bir hammâm

• Şeyh Mehemmed Kâdirî hânkâhı at

• Şeyh (...) tekyesi [Halvetî tekkesi]218

• Halvetî tekkesi imâreti

179Kal’a-i Pazgan [Paleopyrgos Bartholomiou?] (8/138)
Karye-i Beğ çiftliği
Kal’a-i Pondikoz [Pontikokastro Katakolou]
Karye-i (...)

180Kal’a-i Fener, kazâ-yı Fânûs-ı Mora [Fanari (Andritsenas)]
Cümle iki yüz aded hâneli[dir].

• Bir câmi’i

• Bir zâviye

• Bir hammâm

• Bir mekteb

• Bir sûhte medresesi

• Bir tekye

181Karye-i Sıçaka

182Karye-i Ardamiça [Andranitsa, Andritsena]

• —Bir câmi’i

183Karye-i Zursa [Zurça, Zourtsa, Nea Figalia]

• Bir câmi’

184Zemîn-i Manya219 ya’nî kal’a-i Arkadya [Arkadia, Kyparissia] (8/139) g

• Kale220at

• Sultân Süleymân câmi’i

185Varoş-ı [Arkadya] müzeyyen
Cümle dörd yüz aded [...] kal’a misâl hânedânlardır.

• Bir aded câmi’i

• (...) aded mahalle mesâcidleri

• Bir aded medrese-i sûhtevât

• İki aded ebced-hân-ı tıflân

• Bir aded hânkâh

• Bir aded kâh işler kâh işlemez hammâm

186Cezîre-i Berak [Barak/Burak Reis Adası, Nisida Proti]221 (8/140)

187Kal’a-i Anavarin-i atîk [Palio Navarino, Paleokastro Pylou] at

• Kale222

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, aşağı kal’ada

188Limanı azîm A[na]varin [Navarino, Pylos] (8/141)

189Kal’a-i Anavarin-i cedîd [Niokastro, Kastro Pylou] at

• Kale223

190Aşağı taşra kal’a [Anavarin]
Cümle altı yüz aded [...] hânedân-ı ma’mûrlardır.

• Sultân Murâd Hân-ı Sâlis ibn Selîm Hân câmi’i (8/142)

• Ferhâd Ağa câmi’i

• Bir medrese-i âlimân

• Bir aded mekteb-i sıbyân, Sultân Murâd-ı Sâlis hayrâtı

• Bir aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hân

• Bir aded hammâm, Cığala Paşa’nın

191Liman-ı azîm Avarin [Anavarin]
Taşra varoş [Anavarin] (8/143)
İki yüz aded evlerdir, ammâ ekseriyyâ Rûm keferesi hâneleri olup Ermenî ve Yahûdî yokdur.

• Bir mahalle mescidi

• Bir hân-ı müsâfirîn

192Moton [Modon, Methoni] at g

• Kale224

• İç hisâr (8/144)

• Sultân Murâd Hân-ı Sâlis câmi’i

193Kal’a-i kebîr

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i225 (8/145)

• Tekye mahallesi mescidi

• Şeyh Efendi mahallesi mescidi

• Ağa mahallesi mescidi

• Uryânî mescidi

• Çârşû mescidi

• Medrese-i Bâyezîd Hân

• Dörd aded dâru’t-ta’lîm-i ebcedhân-ı püserân

• Azîz Efendi tekyesi

• Sultân Bâyezîd imâreti

• Şeyh tekyesi imâreti

• Bir aded hammâm

194Liman-ı vâsi’-i buhayrât
Cezîre-i Sipanca [Sapienza]226
Taşra varoş-i mahallât [Moton] (8/146)
Ekseriyyâ keferelerin menhûs hâneleridir. Aslâ müselmân hâneleri yokdur.

• Elli aded dükkân-ı ehl-i harâbat ya’nî meyhâne

• Vîrân hammâm, kâhce işler

195Karye-i Kokinapoli [Kokkinokampos, Kokkino] (8/147)

196Koron [Koroni] at d g
Cümle altı yüz aded [...] kâfirî binâ ra’nâlardır.

• Kale (8/148)

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, iç hisârda227

197Şehr-i Koron (8/150)
Cümle altı aded mahallât-ı müslimât u kâfîrâtdır. Ve cümle altı yüz binâ-yı âlîler[dir].

• Bir câmi’i

• Üç aded mahalle buk’aları

• Bir aded medrese-i tâlib-i ilmi

• İki aded mekteb-i sıbyân-ı ebced-hân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâm

• Bir aded hân-ı kârbân

198Kal’a-i Kastel (8/151)
Karye-i ma’mûr Nisi [Messini]

199Kalamatya [Kalamata]228at g k

• Kale

• Sultân Mehemmed Hân-ı Râbı câmi’i

200Taşra varoş
Cümle sekiz yüz aded bağlı bostânlı müzeyyen varoştur. [...] Halkı Rûmdur, müselmânı gâyet azdır.

• Bir küçük câmi-i, kâr-ı kadîm

• Hânlar

• Ηammâmlar

• Tokuz aded kenîse

201Nişiköy sahrâsı [Messinia]

202Andrusa [Androussa/Andrusa]229 (8/152)

• Kale

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i

203Varoş
Cümle yüz aded hâneleri olup [...] bâğ u bâğçeli ra’nâlardır. Lâkin ekserî Rûm keferesi evleridir.

• Şeyh (...) Efendi câmi’i230

• Bir medrese-i fakîhân

• Bir aded mekteb-i sıbyân

• Bir aded tekye-i dervîşân, kim cami’ sahibi Aziz Efendi binâsıdır

204Londar yaylağı [Leondari]

205Karitina [Karitena (Gortyna)]

• Kale231

• Bâyezîd Hân mescidi

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, aşağı kal’ada

206Aşağı varoş
Cümle sekiz yüz aded [...] hânelerdir

• Mahkeme kurbunda (...) câmi’i232

• Bir medrese-i sûhtegân

• Bir aded mekteb-i sıbyân

• Bir medrese-i sûhtegân

• Bir aded tekye-i dervîşân

• Bir aded vîrân hammâm

• Bir aded virân hân

• Bir göz cisr-i azîm

• Altı göz kantara-i musanna’i nehr-i (...) üzre233

207Karye-i Ca’fer Ağa (8/153)

208Londar [Leondari]

• Kale

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i234

• Bir medrese

• Bir tekye

• Bir mekteb

• Bir hân

• Bir küçük hammâm

209Lonkanik [Longanikos]

• Kale

210Varoş-i Lonkanik
Cehennem dereceleri-misâl uçurum yerde cümle beş yüz aded binâlı [yerdir]. Cümle beş mahalle[dir].

• Bir aded câmi’i

• On bir aded kenîse (8/154)

211Karye-i Aya Vaş
Karye-i Kokitse [Kotitsa/Kokiça]
Karye-i Agoryan [Agoriani]
Karye-i Alorozi

212Vilâyet-i Misehor ya’nî kal’a-i Mizistre [Myzithras, Mystras]235 at d g

• Kale at

• Sultân Mehemmed Hân câmi’i, iç hisârda

213İmâret-i aşağı hisar (8/155)

• Fethiyye câmi’i

• Çârsû câmi’i

• Zâl câmi’i

• Kurd Çelebi câmi’i236

• Bir aded medrese-i sûhtevât

• İki aded meteb-i ciğer-kûşe-i necîb ü reşîdân

• Bir aded hânkâh-ı pîr-i tarîk-i meczûbân

• Bir aded hammâm

• Bir aded hân-ı erbâb-ı tüccârân

• Bir aded hân-ı kârbânsarây-ı müsâfırân

• Yedi aded kenîse-i manastır237

214Varoş-i Misehor
Cümle on aded müselmân mahalâtlarıdır. Ve cümle beş cemâ’at-i Yahûdîlerdir. Ve cümle on bir mahalle-i Rûm kefereleridir.

• Altı aded mihrâbdır

• Dörd aded mescid

• Bir aded medrese-i sûhtegân

• İki aded mekteb-i sıbyân-ı ebcedhân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâmcık

• Dört aded hân-ı tüccârân

• Bir aded kârbânsarây, Misistre kadısı Zekeriyyâ Efendi binâ etdi

215Kal’a-i Aya Niko [Kastro Agiou Nikolaou] (8/156)
Menzil-i manastır-ı Zerbiçse [Moni Zerbitsa]238
Karye-i Goranoz [Gorani]
Karye-i Kurçuvuna [Kourtsouna, Vasiliki (Lakonias)]
Karye-i Yirbiçe
Karye-i Zelina [Melitini]

216Kal’a-i Bardunya [Kastro Bardounias/Vardunia]

• Kale

• Sultân Mehemmed Hân câmi’i

217Kal’a-i Pasova-i {hâkâniyye} [Kastro Passava]239

• Kale

• Bir câmi’i

218Karye-i Iskala [Skala] (8/157) Kal’a-i harâb Apirya
Kal’a-i kadîm Çakonya [Geraki]240 d g k
Menzil-i Çeşmebaçı (8/158)

219Kal’a-i Benefşe [Malvasia, Monemvasia]241
Kale içinde beş yüz aded Havarnak-misâl hâne-i zîbâlardır. Ammâ aslâ kefere hâneleri yoktur.

• Kale at

• Fethiyye câmi’i, Sultân Süleymân Hân’ındır242 (8/159)

• Dervîş Mehemmed Ağa câmi’i, iç kal’ada

220Varoş-ı kal’a-i Benefşe
Cümle bin altı yüz aded havlısız daracık [...] kal’a-misâl evlerdir.

• İki aded câmi’i (8/160)

• İki aded mesâcid

• Bir medrese

• İki mekteb

221Liman-ı Benefşe

Benefşe’den Anapoli’ye revân olduğumuz konakları beyân eder (8/160-8/169)

222Menzil-i Beğ çiftliği
Menzil-i kal’a-i Mizistre (8/161)
Menzil-i kal’a-i (...)
Kal’a-i harâb (...)

223Kasaba-i Tana [Thana]

• Bir câmi’i243

224Şehr-i atîk Tarapoliçse [Tripolitsa, Tripoli] k

• Kale

225Şehr-i Tarapoliçse
Cümle on bir mahallâtdır. Cümle bin aded hânedir.

• Çarşû içinde câmi’i at

• Ahmed Ağa câmi’i244

• Altı aded mahalle zâviyesi

• İki medrese-i âlimân

• Üç aded mekteb-i püserân

• İki aded tekye-i dervîşân245

• Tekye imâreti

• Bir hammâm

• Bir hân-ı tüccârân

• Bir mihmânsarây

• İki aded kahvehâne-i tiryâkî

226Karye-i (...)

227Arhoz [Argos] (8/162)

• Kale246 at

• Εbü’l-feth câmi’i

228Aşağı Şehr-i Arhoz
Cümle derûn-ı kal’ada ve yukaru varoşda ve aşağı bu varoşda cümle on bir mahalledir.

• Çarşû içinde tarz-ı kadîm câmi’i247 (8/163)

• Beşikler kurbunda câmi’i

• On aded mahallât mesâcidleri

• Bir medrese-i âlimân

• İki aded mekteb-i ebcedhân

• İki aded tekyegâh-ı dervîşân

• Bir aded hammâm

• Bir aded hân

229Menzil-i karye-i Kuçiya [Koutsio/Koutsi Nemeas]248

230Vilâyet-i Anapoli [Anabolu, Nafplion] at g k

• Kale [Akronauplia] at

• Fethiyye câmi’i, Süleymân Hân’ındır249

231Varoş-ı azîm (8/164)
Cümle bin altı yüz aded tahtânî ve fevkânî kârgîr binâlı ve serâpâ kiremit örtülü sarây-ı âlîlerdir.

• Çarşû içinde (...) câmi’i250

• Çarşû içinde (...) câmi’i251

• İki tekye

• İki tekye imâreti

• Kâsım Paşa ceşmesi (8/165)

• Yedi aded kenîse

232Liman-i azîm Anaboli (8/166)
Kal’a-i Kastel-i dâr-ı hayât [Burç, Mpourtzi]
Karye-i Volimir [Vromolimni]
Karye-i İri [Iria]252 (8/167)
Manastır-ı Avogoz [Moni Augou/Moni Avgu]253
Kal’a-i İrsolis [Orsolis, Ortholithi]
Karye-i Leşa [Lesia?]
Cezîre-i Mesena [Methana]
Karye-i Pasiya [Pasia, Agios Konstantinos]

233Cezîre-i kal’a-i Poroz [Poros]

• Kale

• Azîm manastır

• Beş manastır

234Cezîre-i Ayana [Egina]
Kal’a-i Peyada [Pigadia]
Kal’a-i Monti [Moni Dokos?]
Karye-i Balaban
Cezîre-i Dokoz [Küçük Çamlıca, Dokos]

235Kal’a-i Termiş [Thermissia]

• Kale at

• Süleymân Hân câmi’i

236Cezîre-i Çamlıca [Ydra/İdra] (8/168)
Kal’a-i kasrı Mora [Kastri, Ermioni] (8/169)
Kav İskala burnu [Cape Skyli, Kavo Skyli/Skylleon]
Manastır-ı Kasro [Moni Agion Anargiron]
Kal’a-i Orsolis [Ortholithi]
Karye-i (...)
Kal’a-i (...)
Harâb kal’a-i (...)
Menzil-i kal’a-i Anabolu [Nafplion]
Kuçiya Çiftliği [Koutsio/Koutsi Nemeas]
Menzil-i kal’a-i Gördüs [Korinthos]254
Menzil-i kal’a-i Anabolu [Nafplion] (8/170)

[Girit Seferi] (8/170-8/253)

23722 Eylül 1668255
Nafplion’dan hareket
Menzil-i kal’a-i Anabolu
Cezîre-i Somun
Cezîre-i Sulucalar [Spetses]
Cezîre-i Tolom [Tolo]
Cezîre-i Çamlıca [Ydra]
Liman-ı kasro Mora [Kastri, Ermioni]
Cezîre-i Dokoz [Küçük Çamlıca, Dokos]
Liman-ı kal’a-i Termiş [Thermissia]
Liman-ı azîm Eski Benefşe

238Kaba Burun256 [Cape Malea, Matapas, Akra Tainaro]

• Sanangelo kenîsesi [St. Angelo ya da St. Michel Kilisesi]257

239Cezîre-i Çuka [Çuha, Kythira]
Kapospata Burnu [Cape Spada, Akrotiri Spantha, Spathi] (8/171)
Nazaret limanı [Lazareta]

2402 Ekim 1668258

241Hanya [Chania] at g k

• Kale (8/172) at

242İmârât-i kal’a-i Hanya (8/173)
Kal’a içinde cümle dört bin aded [...] cümle Frengî ve kâfirî [...] ma’mûr sarâylar[dır].

• Sultân İbrâhîm câmi’i [Hunkâr câmi’i]259

• Fatih-i Hanya Gâzî Yûsuf Paşa câmi’i260

• Koca Mûsâ Paşa câmi’i

• Yeniçeri Ağası câmi’i

• Küçük Hasan Paşa câmi’i, limanın kenarında261

• Yedi aded mahalle zâviyeleri

• Üç aded tekye-i dervîşân

• Yigirmi aded kahvehâne (8/174)

• Altı aded hammâm

243Suda [Souda] g

• Kale

• Liman (8/175)

244Karye-i Çömlek [Tsikalaria]
Kethudâ Beğ Çeşmesi
Kanlı Çeşme
Menzil-i karye-i Eşkiloz [Stylos]

245Apokoron [Eparchia Apokoronou]

• Kale

• Bir câmi’i

• Bir mescid

• Bir hân

• Bir hammâm

• Beş aded kahvehâne

246Acısu [Almyrida]

• Kale

• Bir câmi’i

• Bir mekteb

247Taşra varoşu

• Bir hân

• Beş aded kahvehâne

• Bir küçük hammâmcik

248Retime [Resmo, Rethymno] (8/176) at g

• Kale [Fortetsa] at

• Sultân İbrahîm Hân câmi’i262

• Bir mescid

249Kal’a-i varoş-ı Retime
Üç bin yedi yüz aded [...] deryâya nâzir kâfırden kalma bina-yı âbâdanlar. Yetmiş yedi adedi saraydır.

• Valide Sultân câmi’i, Tekye kapusunda263 (8/177)

• Deli Hüseyin Paşa câmi’i264

• Ankebût Ahmed Paşa câmi’i

• Veli Paşa câmi’i

• Tokuz aded zâviye-i mahallât

• İki aded medrese-i âlimân

• Üç aded mekteb-i tıflân-ı püserân

• Tekye Kapusu tekyesi

• Velî Paşa tekyesi [Bektaşi tekkesi]

• İki aded hammâm

• Deli Hüseyin Paşa câmi’i imâreti

• Vâlide câmi’i imâreti

• Veli Paşa câmi’i imâreti

• Üç aded hân-ı tüccârân

• Kral çeşmesi, çârşû içinde [Rimonti Çeşmesi]265

• Zindân kullesi üstünde sâ’at266

• Liman-ı cây-ı emân-ı keştîbân

250Karye-i Bostânlı [Perivolia]
Deliklitaş
Kaynarca Han
Deli Hüseyin Paşa çiftliği
Papas çeşmesi
Karye-i Küpler
Cebel-i karye-i Tamas [Daphnides]
Katırcıoğlu Paşa çiftliği (8/178)

251Kal’a-i İnâdiyye [Paleokastro]267

• Kale

• Sultan İbrahîm Hân câmi’i

252Varoş-i azim-i İnâdiye

• Yedi aded câmi’i

• Kirk aded mesâcid

• Üç aded medrese

• Beş aded mekteb

• İki aded tekye

• Altı aded küçük hammâm

• Yedi aded hân

• —Tekye-i Horasânoğlu [Bektaşi tekkesi]268 (8/179)

25331 Ekim 1668269
Kandiye’ye varış

254Kal’a-i Kandiye-i bî-amân [Candia, Chandakas, Iraklio] at

• Kale at

• Şehr-i azîm ordu-yı Îslâm-ı Âl-i Osmân (8/180)

255Kal’a-i Kandiye [Megalo Kastro] (8/217)
Su kal’ası [Castello a Mare, Koules]
Liman-ı Kandiye
Aded-i kal’a-i bâb-ı Kandiye (8/218)
Cümle Kandiye içinde kırk bir aded mahallât ve papaslıkdır. Yigirmi mahallesi Freng’dir, yigirmi bir mahallesi Rûm kefereleri idi. [...] Mahalle-i Yahûdân bir mahalledir ammâ yedi aded cemâ’atdir. Karâyî Vahûdîleri İsrâ’îlî Yahûdîlerinden ayrı mahalde sâkindirler.
İmâret-i cevâmi’hâ-yi selâtîn-i Âl-i Osmân270 (8/223)

• Sultân Mehemmed Hân-ı Gâzî câmi’i [Hünkâr camisi] at

• Vâlide-i Sultân Mehemmed Hân câmi’i [Vâlide camisi] (8/224)

• Sultân ibrahim Hân câmi’i

• Vezîria’zam Fâzıl Ahmed Paşa câmi’i [Vezir camisi] (8/225) at

• Mahmûd Kethudâ-yı Sadrıa’zam câmi’i [Mahmud Ağa camisi] at

• Yeniçeri Ağası Abdurrahmân Paşa câmi’i [Ağa camisi] at

• Defterdar Ahmed Paşa câmi’i [Defterdar camisi] (8/226)

• Kethudâ ibrahim Paşa câmi’i, büyük liman kapusunun iç yüzünde

• Ankebût Ahmet Paşa câmi’i [Kuşaklı cami]

• Defterdâr-ı sâbık Melek İbrahîm Paşa câmi’i

• Kul kethudâsı Zülfıkâr Ağa câmi’i [Kethüd camisi] at

• Kapudan Kaplan Mustafâ Paşa câmi’i [Kapudan camisi] (8/227)

256Mesâcidhâ-yi kal’a-i Kandiye271 (8/228)

• Acemzâde Reîs (...) Efendi mescidi272

• Karabaş Dede mescidi

• Hindi Ca’fer Baba mescidi

• Alî Baba mescidi

• Receb Ağa mescidi, sadrıa’zamın vekîl-harcı

• Çavuşbaşı zâviyesi

• Topçubaşı zâviyesi

• Yirmibir Mehemmed Ağa bukâsı

• Yerli Yeniçerileri Meydânı mezkiti

• Balta Ağa eynesi

• Gümrük Kapısı mescidi

257Hammâmât-ı râhat-ı cân

• Vezîri-a’zam Kethudâsı Mahmûd Ağa hammâmi273

• Bostân hammâmı, karanlık kapı kurbunda

• Rûmeli hammâmı, Panıgrad kapusu yolu üstünde

• Câmcı hammâmı, Hünkâr câmi’i kurbunda

• Yeniçeri hammâmı

• Yerlikulu hammâmı

• Topçular hammâmı

• Çufud mahallesi hammâmı

• Ağa hammâmi274

258Çeşme-sâr-ı âb-ı revân275

• Kral Çeşmesi, Defterdâr Ahmed Paşa câmi’i önünde276

• Vezîria’zam çeşmesi

• Vâlide Sultân çeşmesi

• Yeniçeri Ağası Abdurrahmân Paşa çeşmesi

• Kulkethudâsı Zülfikâr Ağa çeşmesi

• Defterdâr Ahmed Paşa çeşmesi

• Melek İbrâhîm Paşa çeşmesi

• Sultân İbrahîm çeşmesi

• Ankebût Ahmet Paşa aynı

• Kethudâ İbrahîm Paşa çeşmesi, taşra limanda

• Vezîr Kethudâsı Mahmûd Ağa çeşmesi (8/229)

• Re’îsü'l-küttâb Acemzâde Reîs (...) Efendi aynü’l hayâtı

• Kapudan Kaplan Mustafâ Paşa çeşmesi, Su kulesi dibinde

• Abaza Sarı Hüseyin Paşa çeçmesi, Cânrîz kapusu kurbunda

• Peygamber çeşmesi

259Der-ilm-i medâris-i âliman

• Cümle tokuz aded dâru’t-tedrîs-i tâlibândır

260Meteb-i tıflân-ı ebcedhân

• Hünkâr mektebi

• Vâlide Sultân mektebi

• Sadrıa’zam mektebi

• Abdurrahmân Paşa mektebi

• Kulkethudâsı Zülfikâr Ağa mektebi

• Defterdâr mektebi

• Kethudâ İbrahîm Paşa mektebi

• Melek İbrâhîm Paşa mektebi

261Tekyegâh-ı erbâb-ı tarîk-i dervîşân

• Çavuşbaşı Köse İbrahîm Ağa tekyesi [Bektaşi tekkesi]

• Karabaş tekyesi [Kara Baş tekkesi]

• Hindî Baba Ca’fer tekyesi

• Şeyh İbrâhim Gulşenî tekyesi

• Celvetî Alî Efendi tekyesi

• Şeyh Vâhidî hânkâhı, tarîk-i Bayrâmî

• Şeyh Esadüddîn savma’ası, tarîk-i Uşşâkî

• Cebehâne tekyesi, tarîk-i Fenâyî

• Bektaşî Alî Dede tekyesi

• Tekye-i Tîrendâzân ya’nî Ok atıcılar tekyesi, Kuşaklı Manastır kurbunda

• Receb Ağa tekyesi, fukarâ-yı Halvetîlerdir

• Yeniçeri Ağası Abdurrahmân Paşa sarâyında tekye-i Bektaşiyân

• Medîneli Dervîş Sâlih tekyesi [Kâdirî tekkesi]

262Çârsû-yı bâzâr-ı bezzâzistân277

• Zülfikâr Ağa çârşûsu

• Abdurrahmân Ağa çârşûsu

• Defterdar Ahmed Paşa çârşûsu (8/230)

• Mahmûd Kethudâ çarşusu

• On aded kahvehâne

• Yigirmi aded bozahâne

• On yedi aded hân

263Kenîse-i râhibân

• Sağîr ü kebir yüz yetmiş iki aded278

264Eşkâl-i liman-ı Kandiye (8/231)

[Girit’ten Mora’ya dönüş]279 (8/254-8/258)

26527 Mayıs 1670280
Kandiye [İraklio] Limanından hareket (8/254)
Cezîre-i Istandiye [Nisida Dia]
Cezîre-i Santoronlar [Sandorini] (8/255)

İşbu sene 1081 târîhinde Manya vilâyeti gazâsına gitdiğimiz menâzilleri ve cezîreleri beyân eder

26630 Mayıs 1670281
Cezîre-i Santoron [Sandorini] (8/257)
Menzil-i cezîre-i Hırıstiyânlar [Nisides Christiana]
Cezîre-i İnyoz [Ios]
Cezîre-i Küçük Değirmenlik [Antimilos]
Büyük Değirmenlik Adası [Milos] k
Cezîre-i Liminoz [Kimolos]
Cezîre-i Şifnoz [Yavuzca, Sifnos] (8/258)
Cezîre-i Serfoz [Koyunluca, Serifos]
Cezîre-i Ermiye [Thermia, Kythnos]
Cezîre-i Kargacık [Kargi, Velopoula]
Cezîre-i Çamlıca [Ydra]282
Cezîre-i Doluca [Suluca? Spetses]
Kal’a-i liman-ı Anapoli [Nafplion]

2671 Haziran 1670283

Zekeriyyâ Efendi ile, sürsat zahîresiyçün Gördüs kazâsına gitdiğimiz yolları beyân eder (8/258)

268[Haziran 1670]
Nafplion’dan hareket
Menzil-i karye-i Kuçiya [Koutsio/Koutsi Nemeas]
Aya Yorgi Boğazı [Boğazı tis Nemeas/Nemea Boğazı]
Menzil-i karye-i Kurita (?)
Kal’a-i Koritoz ya’nî hisâr-i Gördüs [Korinthos]
Voha Çiftliği [Vocha]
Çehrez limanı [Limani ton Kehrion, Saronikos kolpos]

Menzil-i kal’a-i Gördüs’den sene (...)284 târîhinde Manya gazâsına gitdiğimiz konakları beyân eder (8/258-8/270)

26920 Haziran 1670285
Gördüs’ten hareket (8/258)
Kal’a-i Ayyori ya’nî Aya Yorgi kal’ası [Agios Georgios, Nemea]
Aya Yorgi boğazı [Boğazı tis Nemeas/Nemea Boğazı]
Karye-i Kuçiya [Koutsio/Koutsi Nemeas]
Menzil-i kal’a-i Arhoz [Argos]286
Partani derbendi [Partheni Arkadias]
Karye-i Moholi [Mouhli Arkadias (Agioritika-Steno arası)]287
Kasaba-i Tarapoliçse [Tripolitsa, Tripoli]288

270Menzil-i sahrâ-yı karye-i Ahırlar [Ahouria, Stadion] (8/259)

• Bir câmi’i

271Sovukçeşme
Menzil-i karye-i Rahova [Arahova, Karyai, Karyes/Karies]
Karye-i Vorilya [Vourlias, Sellasia]
Menzil-i kal’a-i azîm Mizistre [Mystras]289

Misistre’den kalkup Manya içinden Manya gazâsına gitdiğimiz yol üzre olan ibret-nümâları beyân eder (8/260)

272Menzil-i Kârbânsarây (8/260)
Langada Boğazı [Perasma Langada]
Vilâyet-i hudûd-i Manya290
Her biri beşer altışar yüz aded kal’a misâl evli köylerdir.291
Menzil-i karye-i Koçava [Kurçuvuna, Kourtsouna? Vasiliki?]
Karye-i Secova [Sitsova, Alagonia]
Karye-i Zerniça
Karye-i Anastasova [Anastasova Megali, Nedoussa/Nedusa]
Karye-i Durah [Dyrrachion/Dirahion]
Karye-i Avavoz [Akavos, Akovos]
Karye-i Yulanoz
Karye-i Voromoriş [Ano Vromovrysi]
Menzil-i kal’a-i Kalamata (8/261)
Liman-ı Zarnata [Zarnata]

273Karye-i Mandina [Megali Mantinia] (8/262)

• Üç aded manastır

274Karye-i Doloz [Doli]

275Kilid-i kal’a-i Manya ya’nî hisâr-i üstüvâr Zarnata [Zarnata]292

• Kale

• Sa’âdetlü pâdişâh içün câmi’i (8/263)

• Alî Paşa câmi’i

• Zekeriyyâ Efendi mescidi

• Hânkâh-ı Halvetî293

• Vâlide Sultân medresesi

• Vâlide Sultân mektebi

• Alî Paşa tekyesi

• Bir hân

• Bir hammâm

276Varoş-ı karye-i Kanbosi [Kambos]

• İki manastır

• Yedi aded kenîse

• Bir hân

277Varoş-ı karye-i Gaçiça [Gaitses] (8/264)

• Bir manastır

278Varoş-ı karye-i Piğa [Stavropigi]
Varoş-ı karye-i Pandalonya
Langada boğazı [Perasma Langada]
Kal’a-i Zarnata [Zarnata]
Mila limanı [Kardamyli]
Lesinova [Liasinova, Prosilion]
Karye-i Leftini [Leuktro]
Cezîre-i Pırastoz [Meropi]
Karye-i Pırastoz [Prastio, Proastio]
Pırastoz Manastırı

279Karye-i Ardovişta294 [Androubista, Exochori] (8/265)

• Sağîr ü kebîr kırk aded kenîse

• Üç aded manastır

280Karye-i Kastaniya [Kastania]
Karye-i Pılaça [Platsa]
Karye-i Kutufari [Kutifari, Thalames]
Karye-i Lankada [Langada]
Karye-i Nomiçin [Nomitsis]
Karye-i Ayo Varvara [Agia Varvara?]

281Karye-i Mila [Milea, Milia]

• İki manastır

282Karye-i Demirhisâr [Sidirokastro]
Karye-i Kiryopoli [Karioupolis] (8/266)
Karye-i Kırya Nero [Kryoneri]

283Karye-i azîm Vitiloz [Itylo] k

• Manastır-ı azîm

284Liman-ı azîm Vitiloz [Limeni, Neo Itylo]

285Karye-i azîm Kelafa [Kelefa]295 (8/267)

• İki manastır

286Karye-i Kaliya [Karea]
Karye-i Cibova [Çimova, Tsimova, Areopoli]296 g
Vilâyet-i İç Manya [Mesa Mani]297
Karye-i Kaliya [Karea]
Karye-i Cibova [Areopoli]
Karye-i Voha [Vachos/Vahos] g
Kal’a-i Pasova [Kastro Passava]298 (8/268)
Karye-i Kalokitolar [Kastri Kolokithi?] d
Vatiye köyü [Vathia]
Yarakari köyü [Gerakas]
Güllü Kal’ası [Porto Caillo, Porto Kayio kalesi]
Kaya Paşa limanı [Porto Caillo, Porto Kayio limanı]299 (8/269)
Karye-i Kolorya [Kloria]
Menzil-i kal’a-i Zarnata300

Manya’dan Arnavudistân’in sancaklarına ve Âsitâne-i sa’âdet tarafına gitdiğimiz menâzilleri beyân eder (8/270-8/351)

287[15 Ağustos 1670]301
Zarnata’dan hareket (8/270)
Kal’a-i Kalamata
Karye-i Koçova302
Menzil-i kal’a-i Mizistre [Mystras]
Menzil-i kal’a-i Taraboliçse [Tripoliça, Tripoli] (8/271)
Kal’a-i Arhoz [Argos]
Kal’a-i Gördüs [Korinthos]
Menzil-i iskele-i Salona [Salona, Amfissa]

288Kasaba-i Salona [Salona, Amfissa]
Cümle sekiz mahalle.

• Çarşû içinde (...) câmi’i

• Durak Bey medresesi

• Üç mekteb

• İki tekye

• Hân

• Ηammâm

289Kasaba-i Kerbeneş [Karpenisi]303

• Çarşu içinde (...) câmi’i

• (...) câmi’i

• Üç aded mekteb-i tıflân-ı püserân

• İki aded hânkâh-ı dervîşân

• İki aded hammâm

• (...) hân-ı tüccârân

290Karye-i Durak Beğ çiftliği

291Kal’a-i bî-misâl Eynebahtı [İnebahtı, Nafpaktos] at d g k
Cümle bu hisar enderûn u bîrûnunda üç bin aded tahânî ve fevkânî ve kârgîr [...] ekseriya kâfiden kalma hâne-i ma’mûrlardır.

• Kale304 at

• Sultân Bâyezîd-i Velî, Fethiyye câmi’i, eski hisârda305 (8/272)

• Durak Paşa câmi’i306

• Büyükkapı câmi’i

• Küçükkapı câmi’i

• Pigadya câmi’i

• Mehemmed Efendi câmi’i, orta hisârda — Baba Çavuş câmi’i, yukaru hisârda — Bâyezîd-i Velî Hân câmi’i, yukaru hisârda

• Ömer Efendi câmi’i, büyük kapıdan taşra

• Üç aded medrese

• Müftî Mes’ûd Efendi mektebi

• Karabaş Mehemmed Efendi tekyesi [Halveti tekkesi]

• Azîz Mehemmed Efendi tekyesi

• Şeyh Ömer Efendi tekyesi

• Şeyh Küçük Mehemmed Efendi tekyesi307

• Parmaksız Hacı mescidi

• Ebus’su’ûd Efendi mescidi308

• Üç aded hammâm

• İki aded hân, aşağı kal’ada

• Kal’a-i azîm misli debbâghâne

• Kırk beş aded çeşme

292Kastel-i Rûmeli [Kastelli tis Roumelis, Antirrio]309 (8/274)

• Bâyezîd Hân câmi’i

• Süleymân Hân [Kanuni] mescidi

• Süleymân Hân hammâmı

293Menzil-i kal’a-i İnebahtı [Nafpaktos]
Kakiskala [Kakia Skala] (8/275)
Mariyecik, küçük adacık
Balıklağa
Cezîre-i Bektemur

294Kasaba-i Zebân [Zapanti, Megali Chora]310 d
Cümle üç yüz aded kiremitli ve toprak ve kerpiç dîvârlı [...] bâğ u bâğçesi bî nihâyet şehirdir.

• Çârşû câmi’i311

• Κüçük Çârşû câmi’i

• Musâ Ağa câmi’i

• İki aded mesâcid

• İki aded medrese

• Üç aded mekteb

• Üç aded tekye

• Üç aded tüccâr hânı

• Küçük Çârşû hammâmı

• Büyük Çârşû hammâmı

295Cezîre-i Lurva312 (8/276)

• Harâb kenîse

296Karye-i Miloz
Karye-i Emerke [Amvrakia]
Kal’a-i Voniçse [Vonitsa]

• Kale

• Sultân Bâyezîd câmi’i

297Karye-i Galata [Galatas]

298Kasaba-i Bihor [Mpohori, Evinochori] g
İki yüz aded kiremitli ve bâğ u bâğçeli çîşîn kasabadır.

• Çârçû câmi’i

• Tekye-i (...) [Bektaşi tekkesi] (8/277)

299Kasaba-i ma’mûr Miselonka [Messolongi] g
Cümle üç yüz aded kiremitli müselmân ve kefere evleridir.

• Bir câmi’i

• Bir mekteb

• Bir medrese

• Bir tekye

• Bir hân

• Bir hammâm

300Cezîre-i (...)

301Cezîre-i Anatolkoz [Etoliko] d g
Cümle yüz müselmân evli ve cümle yüz aded kefere evli cümle beş yüz aded evlerdir.

• Bir câmi’i

• Bir hân

• Bir medrese

• Bir mekteb

302Anatolkoz körfezi

303Angili Kasrı [Angelokastro] d g

• Kale

• Sultân Bâyezîd-i Velî câmi’i, orta hisârda

304Varoş-i Angili Kasrı (8/278)
Cümle üç yüz aded kiremitli bağlı ve bostânlı vasi’ evlerdir.

• Bir mescid

• Bir mekteb

• Bir medrese

• İki tekye

• Bir küçük hân

• Bir küçük hammâm

305Kasaba-i Virahor [Vrahori, Agrinio] d k
Cümle üç yüz aded kiremitli kârgîr binâ sarâylardır kim aslâ pespâyeli fukâra evleri yoktur.

• Üç aded câmi’i

• On bir aded mahalle mesâcidi

• İki aded medrese-i tâlibân

• Üç aded mekteb-i sıbyân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâm

• Bir müferrih kahvehâne, taş cisir başında

306Menzil-i kasaba-i Zebân [Zapanti, Megali Chora] (8/279)

307Karye-i Kaliva [Kalyvia]

• Bir câmi’i latîf

308Angili gölü [Limni Angelokastrou, Limni Lysimachia/Lisimahia Gölü]
Menzil-i Emerke gölü [Limni Amvrakia]
Menzil-i karye-i (...) [Amfilochia?]
Karye-i İksiri
Karye-i Vasil [Agios Vasilis, Thyrio]
Menzil-i kal’a-i Voliçse [Vonitsa]
Menzil-i tekyegâh-ı Dervîş Hüseyin Ağa [Celveti tekkesi] (8/280)
Varoş-ı Şehîdlik

309Aya Mavra [Agia Mavra, Lefkada] at d g
Kal’a içinde cümle iki yüz aded [...] beşer altışar kat kârgîr kefere asrından kalmış hâne-i ma’mûrlardır.

• Kale at

• Hünkâr câmi’i313 (8/281)

• Eski câmi’i, çârşû içinde

• İç kal’a câmi’i

• Yeni mescid, lonca nâm mahal[de]314

• Bir aded medrese-i tâlibân

• İki aded mekteb-i sıbyân

• Bir aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâm

• Bir aded hâncuğaz

• Ahmed Ağa çeşmesi315

310Taşra Varoş (Lefkada cezîre tarafı)
Cümle üç yüz aded havlılı ve câ-be-câ bâğçeli cümle vâsi’evlerdir. On aded hâneleri müselmânlardır. Mâ’adâ dâr-ı müşriklerdir.

• Bir câmi’i, tahtadan mebnî

• Bir tekye

• Bir mekteb

• Bir mescid

• İki aded hân

• Dörd aded çeşme (8/282)

• Yedi aded kenîsecik

• Meyhâneler

311Cezîre-i Lefkada [Lefkada]
Cümle yedi yüz aded kiremitli hâne-i ma’mûrlardır, ammâ cümle Rûm keferesi evleridir.

• Yigirmi aded kenîse

312Liman-ı Portofigo [Porto Vlycho/Vliho]

313Kal’a-i Pireveze [Preveza]316 k

• Kale at

• Süleyman Hân câmi’i (8/283)

314Varoş-ı Pireveze
Üç yüz aded hânedânlı bâğ u bâğçeli tahtânî ve fevkânî evleridir.

• Bir câmi’i

• Üç mahalle mescidi

• Bir medrese

• Bir mekteb

• Bir tekye

• Bir hammâm, battâl idi

• Bir hân

315Kal’a-i Pireveze-i atîk-i azîm [Nikopolis]317
Loroz Çiftliği [Louros] (8/284)
Kanra (?) nâm çiftlik
Kal’a-i Roğoz [Kastro Rogon, Vouchetion/Vuhetion]318
Cisr-i Roğoz [Gefira tou Kalogerou] (8/285)
Karye-i Hilkadis

316Karye-i İmâret [Marati]319

• Bir câmi’i [Fâ’ik Paşa câmi’i]

• Bir hân

• Bir imâret

• Bir medrese320

• Nehr-i Narda [Arta] köprüsü

317Hisâr-ı üstüvâr-ı Narda [Arta] g

• Kale

• Bâyezîd-i Velî câmi’i

• Bâyezîd Hân medresesi

• Bir harâb mescid

318Varoş-i Narda
Cümle on yedi aded mahallâtlardır, ammâ ancak üç adedi müselmân mahalleleridir. Dördü Yahûdîlerdir. On adedi Rûm kefereleridir. Ermenî ve Freng aslâ yokdur ammâ Latin kefereleri çokdur.

• Bâyezîd-i Velî câmi’i, çârşû başında321

• Tekye câmi’i

• (...) câmi’i, kâr-ı kadîmdir

• Baba mescidi322

• Dizdâr mescidi

• Üç aded medrese-i sûhtegân

• Beş aded mekteb-i sıbyân

• Üç aded hânkâh-ı dervîşan

• Bir aded hân-ı tüccârân

• İbret-nümâ sâ’at kulesi, hân kapusu önünde

• (...) aded hammâm (8/286)

• Kahvehâneler, kal’a dibinde

• On bir aded kilisalar

319Karye-i İmâret [Marati]
Kapuağası hânı
Karye-i Derbend
Beş Kuyu [Pende Pigadia]
Çiftlik-i Bebr Paşa323

320Sevâd-ı azîm kal’a-i Yanya [Ioannina/Giannina] (8/287) at d g k
Kal’a içre cümle dörd aded mahalle-i müslimîndir, aslâ kefereler yokdur. Ve cümle sekiz yüz aded tahtânî hânedân-ı ma’mûrlardır.

• Kale at

• Koca Kaplan Paşa câmi’i

• Arslan Paşa câmi’i324 at

• Fethiye câmi’i (8/288)

• Alî Paşa mescidi

• Mehemmed Kethuda mescidi325

• Medrese-i Arslan Paşa

• Arslan Paşa imâreti

321Varoş-ı azim-i Şehr-i Yanya
On sekiz aded mahallât-ı müslimîndir. Ve on dört kefere-i ferece mahallatlarıdır. Ve dörd aded Yahûdî cemâ’atlarıdır. Ve Kanlıçeşme yanında bir mahalle-i Çingene vardır. Cümlesi otuz yedi mahalledir.

• Hünkâr câmi’i, çârşû ortasında (8/289)

• Mustafâ Efendi câmi’i, Namâzgâh mahallesinde

• Behrâm Paşa câmi’i

• Alî Paşa câmi’i

• Balı Beğ câmi’i, İskopya mahallesinde

• İlyâs Efendi câmi’i, Şabşadan mahallesinde

• Yûsuf Ağa câmi’i326

• On iki aded mahalle mesâcidi

• Altı aded medrese-i muhaddisân327

• Üç aded dâru’l-kurrâ-i Kur’ân (8/290)

• İki adet darü’l-hadis

• On bir adet mekteb-i tıflân-ı ebced-hân

• Yedi adet tekye-i dervîşân

• Üç adet hân-ı tüccârân328

• İki adet hammâm

• Kahvehâne-i münakkaş, çârşû ortasında

• İki adet çeşme

322Buhayre-i azîm Yanya [Limni Ioanninon] (8/292)
Cezîre-i Kefere [Nisi Ioanninon] g
Karye-i Kakça [Katsika]
Karye-i Zeravuç [Zaravoutsi, Agios Nikolaos] (8/293)

323Kal’a-i Aydonat [Agios Donatios, Paramythia]329 at d g k

• Kale

• Sultân Bâyezîd-i câmi’i

324Varoş-ı Aydonat
Cümle sekiz yüz aded [...] ma’mûr u müzeyyen zîbâ sarâylardır.

• Çârşû câmi’i

• Beğko [Beyko] Paşa’nın kızkarındaşi câmi’i at

• Mustafâ Çavuş câmi’i

• Sıdala mahallesinde (...) câmi’i

• Büyük mahalle mescidi

• Sıdala mahallesi mescidi

• Aya Nikola Mahallesi mescidi330

• Üç aded medrese-i sûhtegân

• Hacı Alî mektebi

• Hüseyin Paşa mektebi331

• Üç aded tekyegâh-ı pîşvâ-yı Âl-i Abâ

• Bir aded hammâm, Hüseyin Şah hayrâtı

• Beğko [Beyko] Paşa sarayı hammâmı

• On yedi aded çeşme

• İki aded hân

325Kal’a-i Margılıç [Margalitsi, Margariti] (8/294)

• Kale

• Hünkâr câmi’i

326Varoş-ı Margılıç
Cümle altı aded mahallâtlardır.

• İki aded câmi’i

• Yedi aded mahalle zâviyeleri

• Bir aded medrese-i sûhtegân

• İki aded mekteb-i püserân

• İki aded tekye-i dervîşân

• Bir aded hammâm

• İki aded hân

• Kilise çeşmesi

327Kal’a-i Parga [Parga] (8/295)

• Kale332

328Karye-i Lopis [Liopesi, Liopsi]

329Karye-i Sayada [Palia Sagiada]

• Hân

• Kenîse

330İskele-i Sağada [Sagiada]

• Kârgîr hânlar

• Gümrük hânı

331Kal’a-i Dalyan

332Cezîre-i kal’a-i Körföz [Korfu, Kerkyra]333 (8/296)

• Kale

333Kal’a-i Dalyan
Delvinak [Delvinaki] (8/303)
Karye-i Zarovina [Zaravina, Limni]334
Kazâ-yı karye-i azîm Perespe [Prespes]335 (8/332)
Buhayre-i Perespe [Limni Prespas]
Kasaba-i Vetirne [Vetrina, Neo Petritsi] (8/339)

334Filibe yollundan Edirne üzerinden
28 Aralık 1670’de İstanbul’a varış336 (8/351)

IV-1671, Sakız, İstanköy, Sönbeki, Rodos Rotası (9. kitap 59. – 66. ve 112. –134. sayfalar)

33521 Mayıs 1671337
İstanbul’dan hareket
Bursa, Afyon, Manisa üzerinden İzmir, Çeşme’den Sakız’a geçiş

336Cezîre-i gül ü gülistan vilâyet-i Sakızistân [Chios] (9/59) at g
Karye-i Kırye Nero [Kryoneri]
Kal’a-i Fazlı Paşa (9/63)

337Kal’a-i Sakız [Chios]
[Kalede] cümle iki bin iki yüz [...] kârgîr [...] ibret-nümâ Frengî binâlar.

• Kale

• Sultân Süleymân câmi’i338 (9/64)

• Yeni câmi’i339

• Zeytûnlu câmi’i340

• Kapudan Koca Abdurrahmân Paşa câmi’i, liman kapusunda

• Ciğala Paşa câmi’i341

• Halvetî tekyesi, Zeytûnlu câmi’i kurbunda

• Abdurrahmân Paşa hammâmı

• Piyale Paşa hammâmı

• Deli Beğzâde hammâmı

338Varoş-ı İremezât
Cümlesi elli mahalledir. İki mahallesi Müslimdir ve beş mahallesi Frengdir ve üç mahallesi Yahûdîlerdir ve kırk mahallesi Rûm’dur.

• Fâtih-i vilâyet, Piyale Paşa câmi’i (9/65)

• Kılıç Kapudan Alî Paşa câmi’i

• Piyale Paşa hammâmı

• Abdurrahmân Paşa hammâmı

• Piyale Paşa hânı, altmış hücreli

• Yetmiş çeşme-i aştândır342

• Sağîr ü kebîr bin tokuz yüz altmış kenîse ve deyr-i kefere343

• Aya Moni manastırı [Nea Moni Chiou]344 (9/66) at

• Üç yerde kefere tîmârhâneleri

339Bodrum’dan İstanköy’e geçiş

340Cezîre-i Nârenc Kal’a-i İstanköy [Kos] (9/112) at g k

• Kale [Narence kalesi, Kastro Nerantzias]345

• Süleymân Hân câmi’i

• Çınâr-ı azîm346 (9/113)

341Varoş-ı kal’a-i İstanköy (9/114)
Bu varoş içre ancak bir mahalle elli Müselmân hânesi vardır. [..] Tokuz yüz kefere hânesidir. Ve sekiz kefere mahallesidir. [...] Ve bir Yahûdî cemâ’ati vardır. Amma Ermeni yokdur.

• Çinâr altında bir câmi’i

• Hammâm, yalı kapusunun iç yüzünde347

• Sekiz kenîse

342İkinci taşra varoş-i azîm (9/115)
Cümle on sekiz kefere mahallesi ve yedi Müselmân mahallesidir.

• Eski câmi’i348

• Yeni câmi’i

• Tabahâne câmi’i

• Abdullâh-ı Belhî mescidi

• Dede mescidi

• Meydân mescidi

• Abdullâh-ı Belhî tekyesi [Halveti tekkesi]

• Yedi mekteb-i sıbyân

• Bir küçük hammâm

343Liman-ı azîm

344Kal’a-i Pili [Pyli] (9/116)

• Kale349

• Süleymân Hân mescidi

• [İstanköylü] Güzelce Ali Paşa câmi’i

• Alî Paşa hammâmı

345Kal’a-i Andimahi [Antimachia]
Bir mahallesi Müslim ve üç mahallesi keferedir. Gayri Yahûdî ve Ermeni ve Kıbtî yokdur.

• Kale350

• Sekiz kilise (9/117)

• Süleymân Hân câmi’i351

346Kal’a-i Kefaloz [Kefalos]

• Küçük kale

• Bir câmi’i

347Kal’a-i İstanköy

34829 Eylül 1671352
İstanköy’den Rodos’a hareket
Cezîre-i kal’a-i Sönbeli [Symi] (9/120) at k

349Kilidülbahir kal’a-i Rodos [Rodos] (9/122) at d g
Bu kal’ada dörd bin iki yüz ma’mûr [...] evler ve sarâylardır. Cümle yigirmi dörd mahalle add olunur ve dörd mahallesi Urum’dur. [...] Ve iki mahallesi Yahûdî mahallesidir ve Ermeni ve Çingene azdır.

• Kale

350Mendirek kulesi [Mandraki] (9/125) at
Liman (9/126)

• Liman câmi’i353

• Kapudan Bekir Paşa çeşmesi, liman kenârında

351Frenk hisârı ya’nî İç kal’a
Cümle dörd bin iki yüz [...] müzeyyen evler ve sarâylardır. Cümle yigirmi dörd mahalle add olunur ve dört mahallesi Urum’dur [...] Ve iki mahalle Yahûdî mahallesidir ve Ermeni ve Çingane azdır.

• Kâr-ı küffâr arây-ı âlîler354

• Sencovan câmi’i355 (9/127) at

• Süleymân Hân câmi’i356 (9/129) at

• İbrahîm Paşa câmi’i, çârşû içinde357

• Recep Paşa câmi’i358

• Enderun câmi’i359

• Memi Paşa câmi’i

• Bekir Paşa câmi’i

• Demirli câmi’i360

• Mendirek câmi’i

352Rodos Şehri

• Özkur câmi’i [Murâdiyye]361

• Akmihrâb mescidi362

• Tekye kapusu mescidi

• Gâzî mescidi

• Bedasten mescidi

• Freng hisârı mescidi

• Buk’a mescidi

• Yeniçeri mescidi (9/130)

• Kavaklı mescidi

• Hurmâlı mescidi

• Lillezîn mescidi

• Halîl Beğ mescidi

• Liman mescidi

• Hurmâlı medrese

• Timurlu medrese

• İbrâhîm Paşa medresesi

• Kâsım Paşa medresesi

• Bir dâr-ı kurâ

• Bir dârü’l-hadîs

• On yedi mekteb-i sıbyân

• Dört tekye-i dervîşân363

• Süleymân Hân hammâmı, çifte hammâm364

• Eski hammâm

• Sünbüllü hammâmi365

• Küçük hammâm

• Süleymân Hân imâreti366

• Bir bezzâzistân

• On sekiz kahvehâne

• Üç hân-ı bâzergân

• Cümle yetmiş çeşme

353Kal’a-i Eski Rodos (9/132)
Karye-i Velanova [Villanova, Paradisi]
Karye-i Köşkenoz [Koskinou]
Karye-i Kalikes [Kalythies]
Karye-i Afondoz [Afandou]
Karye-i Tahtalı
Karye-i Kalanoz [Kalathos]

354Kal’a-i Lindos [Lindos]

• Kale367 at

• Süleymân Hân’ın minaresiz câmi’i (9/133)

355Aşağı varoş

• Bir mescid

• Kenîseler

356Menzili karye-i Ahancoloz [Archangelos]
Yahûdî Palambaoğlu Çiftliği
Karye-i Özkur [Uzgur, Sgourou]

357Rodos

• Cebehâne368

358Adalar369 (9/134)