Nowa Humanistyka

For several decades, a shift in the humanities (in Poland, Europe and the world) has been taking place. On the map of sciences it can be depicted as the creation of a dense network of new research practices. In many places this network crosses the existing well-defined trails (structuralism, post-structuralism, hermeneutics, psychoanalysis…). Nonetheless, in this multitude of propositions, one can observe gradual departing from practising classically modern humanities (autonomous and separatist in terms of defining both subjects and methods of individual disciplines) and initiating something which we suggest to consider under the name of the New Humanities. The most conspicuous common features of the new humanities include: building bridges (instead of walls) of cooperation between technology (digital humanities), science (cognitive humanities), society (engaged humanities). In the sphere of ‘self-organisation’ these are: establishing research currents that do not belong to a clear or one single discipline (gender studies, memory studies, post-colonial studies, visual culture studies, performance studies, affective studies, post-humanities…); using partially open research practices focused around important socio-cultural problems of transdisciplinary character; introducing prismatic concepts (gender, cultural memory, visibility, affectiveness…) that provide a viewpoint/narrow the research, inviting researchers not only to describe concrete phenomena, but also to adopt a specific perspective in their research; focusing rather on practice than on effects, at the same time assuming a mutual influence in the ‘researcher–environment’ system.

Editorial Committee
Ewa Domańska (Adam Mickiewicz University, Poznań)
Dorota Głowacka (University of King’s College)
Andrzej Leśniak (Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences)
Adam Lipszyc (Institute of Philosophy and Sociology of the Polish Academy of Sciences)
Tomasz Majewski (Jagiellonian University)
Jakub Momro (Jagiellonian University)
Paweł Mościcki (Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences)
Ryszard Nycz (Jagiellonian University / Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences, head)
Ewa Płonowska‑Ziarek (Buffalo University)
Roma Sendyka (Jagiellonian University)
Joanna Tokarska‑Bakir (Institute of Art of the Polish Academy of Sciences)
Joanna Żylińska (Goldsmiths, University of London)
Arkadiusz Żychliński (Adam Mickiewicz University, Poznań)
Justyna Tabaszewska (Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences, editorial secretary)

The series has been initiated thanks to the means from the research project entitled 'Towards the New Humanities: Polish Cultural Memory', funded by the National Programme for the Development of Humanities and realised within the programme of the Transdisciplinary Summer School established by the all-Poland Conference of the Heads of Doctoral Studies in Philology. 

Od paru już dziesięcioleci w humanistyce dokonuje się zmiana. Na mapie naukowej pojawiła się sieć nowych praktyk badawczych. Sieć ta w wielu miejscach przecina dotychczasowe szlaki (strukturalizm, poststrukturalizm, hermeneutyka, psychoanaliza…). Dostrzec można stopniowe odchodzenie od uprawiania humanistyki klasycznie nowoczesnej i zainicjowanie czegoś, co proponujemy rozważyć pod nazwą Nowej Humanistyki. Za jej najwyrazistsze cechy wspólne można uznać: budowanie mostów współpracy z techniką (humanistyka cyfrowa), z nauką (humanistyka kognitywna), ze społeczeństwem (humanistyka zaangażowana). W sferze „samoorganizacji” zaś: powstawanie nurtów badawczych o wielorakiej przynależności dyscyplinowej (studia genderowe, studia o pamięci, studia postkolonialne, studia nad kulturą wizualną, performatyka, studia afektywne, posthumanistyka…); stosowanie niedomkniętych praktyk badawczych, skupionych wokół ważnych problemów społeczno-kulturowych o charakterze transdyscyplinarnym; wprowadzanie pojęć pryzmatycznych (płeć kulturowa, pamięć kulturowa, widzialność, afektywność…), które ustawiają widzenie; nowe umiejscowienie badacza, który sytuuje się w środku (problemu, zagadnienia); nacisk na kreatywność niż na „odnawianie znaczeń” kanonu.

Komitet redakcyjny
Ewa Domańska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Dorota Głowacka (University of King’s College)
Andrzej Leśniak (Instytut Badań Literackich PAN)
Adam Lipszyc (Instytut Filozofii i Socjologii PAN)
Tomasz Majewski (Universytet Jagielloński)
Jakub Momro (Uniwersytet Jagielloński)
Paweł Mościcki (Instytut Badań Literackich PAN)
Ryszard Nycz (Uniwersytet Jagielloński / Instytut Badań Literackich PAN, przewodniczący)
Ewa Płonowska‑Ziarek (Buffalo University)
Roma Sendyka (Uniwersytet Jagielloński)
Joanna Tokarska‑Bakir (Instytut Sztuki PAN)
Joanna Żylińska (Goldsmiths, University of London)
Arkadiusz Żychliński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Justyna Tabaszewska (Instytut Badań Literackich PAN, sekretarz)

Seria zainicjowana dzięki środkom projektu badawczego pt. „W stronę nowej humanistyki: polska pamięć kulturowa”, finansowanego przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, a realizowanego w ramach programu Transdyscyplinarnej Szkoły Letniej, powołanej przez ogólnopolską Konferencję Kierowników Filologicznych Studiów Doktoranckich.