§ 48. O guzach w tyle łokcia

1Przyczyny. Zwykle guzy te powstają [...] gdy konie leżą na twardym miejscu, a mianowicie na bruku; lub też gdy leżąc w stajniach ciasnych, nie mogą nóg wyciągnać, kładą przednie nogi pod piersi, opierając się łokciami na ocele podków. Zawierają one ciecz wodnistą lub też massę gąbczastą.

2Leczenie. Guzy te rozpędzają się w początkach przez częste okładanie zimną wodą, śniegiem lub lodem, w pęcherzu zawiązanym. Jeżeli to nie pomoże, a przy tym znajduje się w nich płyn wodnisty, należy guz otworzyć, wodę z niego wycisnąć i trzy razy na dzień następującą mieszanką smarować.

3Weź: Spirytusu kamforowego, – mydlanego po – 6 łutów.
Olejku terpentynowego i
Rozczynu ammonii gryżącej po 2 –
Zmieszaj.

4Po użyciu tego środka pospolicie w dni 8–14 guz zupełnie się rozchodzi. W przeciwnym razie należy go zniszczyć mięszaniną ostrą, jak następuje:

5Weź: Tynktury much hiszpańskich 3 łuty
Rozczynu ammonii gryżącej – 4 –
Olejku terpentynowego – 12 –
Potażu handlowego – 2 –
Wszystko zmieszaj.

6Mięszanina ta używa się 3–4 razy na dzień, przez 2–3 tygodni; przy tym co dwa dni potrzeba zmywać utworzone pod nią strupy wodą mydlaną. Zwykle po jej użyciu guzy giną; ale też czasem, kiedy są bardzo zastarzałe, nie jest ona skuteczną i w tym razie potrzeba używać następującej ostrej maści:

7Weź: Chlorku drugiego żywego srebra i
Gummy euforbii po – – 1 łucie.
Proszku much hiszpańskich – pół –
Terpentyny – – – 4 –
Wszystko zmieszaj; co dzień cały
guz nacieraj ilością orzechowi odpowiednią.

8Podczas leczenia koń winien mieć podkowy bez ocelów. Jeżeli i ostatni środek nie pomoże, niepozostaje jak wyrznięcie guza; ale tę operacją tylko biegły Weterynarz wykonać jest w stanie.

9Przedruk za: Weterynarya popularna. Nauka poznawania i leczenia chorób zwierząt domowych wyłożona w sposób każdemu przystępny podług chlubnie znanych lekarzy weterynarii, Haubnera, Hertwiga, Kreutzera, Wagenfelda, Rohlwesa, Veitha, i wielu innych, przez J. N. Ku‑ rowskiego wspólnie z lekarzem weterynarii, w kraju naszym od wielu lat praktykującym. Z dziesięcią tablicami rycin w Warszawie, nakła‑ dem Aug. Emmanuela Glücksberga, księgarza przy ulicy Miodowej, n. 497. pod filarami, 1840, s. 112–113.