§ 45 O odsednieniu na kłębie

1Odsednienie na kłębie jest skutkiem ciśnienia siodła [...]. Naprzód robi się tu dość znaczne napuchnienie, gorące i bolesne, które po 6–8 dniach przechodzi w ropienie. Jeżeli się ostatniemu przypadkowi wcześnie nie zapobiegnie, ropa rozlewa się w głąb lub na strony, trawi muszkuły, toczy kości i tworzy trudne do wyleczenia wrzody, a które czasem wcale wyleczone być nie mogą.

2Leczenie. Miejsce uszkodzone obmywa się wodą zimną kilka razy na dzień, lub co lepiej, postrzegłszy początkowe napuchnięcie, przyłożyć na nie szmatkę w kilkoro zwinioną i zwilżać ciągle następującą cieczą:

3Weź: Octu ołowiannego i
Soli ammoniackiej po – – 3 łuty.
Wody – – – 4 kwarty.
Zmieszaj.

4W niedostatku tej wody można kłaść na odsednienie darń świeżą i zlewać ją wodą zimną.

5Jeżeli odsednienie nie jest zbyt wielkie i zastarzałe, wtedy, podług powyższego przepisu, goi się w dniach 8–10. W przeciwnym zaś razie tworzy się tu ropa, którą po łatwości uginania się i wyprężania miejsca uszkodzonego łatwo poznać można.

6W tym razie robi się w najniższym miejscu nacięcie dość znaczne, ropa najzupełniej się wyciska i rana obmywa następującą mieszanką, codziennie po 3–4 razy, przez dni 8.

7Weź: Siarczanu miedzi i
Ałunu po – – – ¼ łuta.
Wody – – – pół kwarty.
Zmieszaj.

8Gdyby się utworzyły głębokie nory, lub gdyby materia ostra poczęła trawić kości, nastrzykiwać w ranę 2–4 razy na dobę następującą cieczą:

9Weź: Chlorku drugiego żywego srebra i zmieszaj z pół kwartą wody wapiennej.
Na noc opatruje się rana pakułami, następującą ostrą maścią nasmarowanymi:

10Weź: Terpentyny gęstej i
Oleju lnianego po – – 2 łuty.
Niedokwasu czerwonego merkurynszu ¼ –
Zmieszaj.

11Skoro ropa, to jest dobra, gęstawa się utworzy, przy tym rana poczyna się zmniejszać i cząstkami mięsa młodego wypełniać, wtedy nastrzykiwanie należy przestać i tylko na noc obwijać ranę maścią powyższą; we dnie zaś posypywać ją 2–3 razy następującym proszkiem:

12Weź: Kamfory – – – ¼ łuta
Proszku kory dębowej,
Węgla miałko utłuczonego po 3 –
Wszystko zmieszaj.

13W najgorszym razie potrzeba spód wrzoda żelazem rozpalonym do czerwoności wypalić.

14Przedruk za: Weterynarya popularna. Nauka poznawania i leczenia chorób zwierząt domowych wyłożona w sposób każdemu przystępny podług chlubnie znanych lekarzy weterynarii, Haubnera, Hertwiga, Kreutzera, Wagenfelda, Rohlwesa, Veitha, i wielu innych, przez J. N. Kurowskiego wspólnie z lekarzem weterynarii, w kraju naszym od wielu lat praktykującym. Z dziesięcią tablicami rycin w Warszawie, nakładem Aug. Emmanuela Glücksberga, księgarza przy ulicy Miodowej, n. 497. pod filarami, 1840, s. 108–109.