1W roku 1837 w czasie trwania cholery w mieście Przybyszewie1 pokazała się współcześnie2 czarna krosta3 na 20 osobach, z których jedna umarła, inne zaś przez wypalenie krosty kwasem siarczanym i opatrywanie ran plastrem diachylon compositum4 uleczonymi zostały. Zdaje się, że choroba ta pochodziła od używania mięsa bydła odchodzącego na gangrenę śledzionową, która to choroba bydła dość często w tamtej okolicy, acz nie gwałtownie panuje.

2W roku także 1841, w miesiącu wrześniu, czarna krosta panowała w powiecie czerskim gminie Żelazna; w dniu 9/21 września tegoż roku wójt gminy zawiadomił mnie o pokazaniu się tej choroby. Dotkniętych nią było ludzi 13, z tych przed moim przybyciem umarło trzy, to jest mężczyzna jeden dorosły i dwoje dzieci przy piersiach będące, których matki chorowały na czarną krostę. Reszta zaś ludzi, po użyciu stosownych środków lekarskich, do zdrowia przyprowadzeni zostali.

3Przyczyną tej choroby było to, że ludzie zdzierali ze skóry bydlęta oraz mięsa z chorych bydląt przed samym zdechnięciem dorżniętych, pomimo zakazu miejscowej władzy, na pokarm używali. Przyczynili się najwięcej do rozszerzenia choroby handlarze żydzi, którzy handlowali skórami po chorych bydlętach pozostałymi oraz mięso włościanom tanio sprzedawali. Badani ludzie, dlaczego pomimo zakazu używali mięsa bydląt chorych, tłumaczyli się, że ponieważ mięso z odchodzącego bydła w roku 1830 na księgosusz5, będące również zakazane, ludziom po użyciu onego nie szkodziło, mniemali, że i teraz mięso z bydła nagle padłego nieszkodliwym jest zdrowiu. Żydzi więc, którzy przyczynili się do rozszerzenia zarazy, pociągnięci przeze mnie zostali do tłumaczenia się i przez wyższą władzę zostali pod sądową odpowiedzialność oddani. Mięso zaś zostało wspólnie ze skórami w mojej obecności posiekane na kawałki i głęboko do ziemi zakopane; a włościanie mieli przeze mnie wystawione całe niebezpieczeństwo choroby oraz objaśniłem ich, że mięso, mleko i wszelkie inne części bydła, z księgosuszu padłego, dlatego tylko nie powinny być używane, że przez przynoszenie takowych z domu do domu zarazę na bydło szerzą; mięso zaś mianowicie, pochodzące ze sztuki, która świeżo zachorowała, ludziom nie szkodzi, gdy tymczasem bydło na zarazę chorujące śledzionową, przez używanie z niego mięsa lub skór, nie tylko między bydłem szerzy chorobę, ale co gorsza sprawia czarną krostę u ludzi.