[Broń parowa]
p. 233-234
Texte intégral
1Drugie nie mniej ważne odkrycie1, które cały sposób prowadzenia wojny odmienić może, należy na wynalazku broni parowej przez p[ana] Perkinsa w Anglii2. Pierwsze doświadczenie broni parowej okazało, że w przeciągu minuty od 400 do 500 kul, jedne po drugiej, wystrzelono. Siła pary była tak wielką, iż kula, którą o sto kroków od płaszczyzny żelaznej strzelano, zupełnie się spłaszczyła. Siła ta może być jeszcze powiększona. P[an] Perkins robi teraz armatę parową czterofuntową, parą końmi ciągnąć się mającą. Wydatki na te armaty znacznie są mniejsze od wydatków na armaty zwyczajne. P[an] Perkins jednym funtem węgla robi to samo, na co dotąd czterech funtów prochu działowego potrzebowano. Co do prędkości działania, wynalazek ten wszystkie dotąd znajome sposoby przechodzi. Z armaty parowej można wystrzelić kulmi dziesięć razy w tym czasie, kiedy ze zwyczajnej prochowej raz tylko. Nadto jeszcze ta wielka jest korzyść, że nigdy nie może być rozerwaną. Doświadczeni artylerzyści w Anglii ogłosili, że za pomocą dziesięciu takich narzędzi odważają się działać przeciw dwóm set zwyczajnym. Marynarze utrzymują, że okręt o sześciu armatach parowych może pokonać okręt liniowy o siedemdziesięciu czterech armatach zwyczajnych. P[an] Perkins powiada, że ludzie w ogólności jeszcze nie mają wyobrażenia o wszystkich korzyściach, jakie mieć można z użycia siły pary w artylerii. Tym sposobem nie wątpi, że można zrobić armatę parową, która wyrzuci kulę z Dover do Calais, to jest od 40 do 50 wiorst3. Z tego widzieć można, że za upowszechnieniem tych nowych niszczących środków wypadnie całkiem odmienić dzisiejszy systemat budowania i obrony twierdz. Powiadają, że rząd pewnego europejskiego państwa, ciągle doskonalący swój wojenny i odporny systemat nowymi wynalazkami, wysłał do Anglii oficerów artylerii i inżynierów dla umówienia się z p[anem] Perkins o jego wynalazki.
2„Postępy mechaniki (dodaje redaktor niemieckiego dziennika, z którego wyjęliśmy ten artykuł) tak są wielkie i niepojęte, iż może przyjdzie czas, w którym nie trzeba będzie używać ludzi do prowadzenia wojny, dwaj natomiast mechanicy, za pomocą ogromnych swoich machin, działać będą naprzeciw sobie, usiłując zniszczyć środki nieprzyjaciela. Taka potyczka będzie przynajmniej bez rozlewu krwi”4.
3ŹRÓDŁO: Drogi żelazne i działa parowe [Czugunnyje dorogi i parowyje puszki, „Syn Otieczestwa” 1825, nr 11], przeł. Michał Ławicki, „Dziennik Wileński” 1825, t. 2, nr 6, s. 202–206.
Notes de bas de page
1 Pierwszym z omawianych w artykule odkryć są drogi żelazne.
2 Jacob Perkins (zob. A. Niemirowski, Historia postępu i zastosowań machin parowych, w tomie pierwszym) prowadził w Anglii prace nad wysokociśnieniowymi maszynami parowymi. Jednym z rezultatów tych prac stała się strzelba parowa (steam gun), stanowiąca pierwowzór broni automatycznej. Pociski strzelby umieszczone były w pojemnikach i dostawały się do komory strzelniczej pod wpływem siły grawitacji. Podczas pierwszej próby strzelba wystrzeliła 240 pocisków muszkietowych w ciągu minuty. 6 grudnia 1825 roku Perkins zademonstrował strzelbę Księciu Wellingtonowi. Zdaniem Perkinsa energię prochu strzelniczego osiągała para o ciśnieniu 40 atmosfer (na cal kwadratowy). Perkinsowi nie udało się jednak zainteresować swoim wynalazkiem dowództwa armii, bezskuteczne okazały się również próby, by na nową broń zwrócić uwagę władz francuskich. W czerwcu 1832 roku Perkins założył w Londynie instytucję (The National Gallery of Practical Science), która miała zajmować się popularyzowaniem nauki i najnowszych osiągnięć technicznych. Jedną z głównych atrakcji organizowanych pokazów stała się strzelająca strzelba parowa.
3 Wiorsta – rosyjska miara długości, odpowiadająca 1066,8 m. W niemieckim oryginale (zob. przypis 4) mówi się o dystansie 6–7 mil.
4 Źródłem rosyjskiego artykułu był materiał: Eisenbahnen u[nd] Dampfkanonen, „Politisches Journal” 1825, März (sygnowany na końcu skrótem H. P. J.). Zacytowany fragment pochodzi ze s. 253.
Le texte seul est utilisable sous licence Creative Commons - Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International - CC BY-NC-ND 4.0. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.
