Wystawa londyńska
p. 150-152
Texte intégral
Londyn, 1 maja [1851] godzina 4.
1Nim poczta odejdzie, jeszcze dzisiaj kilka szczegółów, którymi uzupełnię telegraficzną depeszę, jeśli mnie już uprzedziła. Od 7 rano, a może i wcześniej, tłumy zalegały obszerne ulice Hyde Parku, od końca Oxford Street krok za krokiem postępował szereg powozów. Pałac widny z dala, ustrojony chorągwiami wszystkich narodów, którymi wiatr powiewając, łączył je i splatał tak, jak duch W[ielkiej] Brytanii pod nimi w tym wielkim pałacu połączył siły wszystkich narodów i splótł w jeden wieniec przemysłu.
2Brak mi czasu i słów, abym mógł opisać wnętrze pałacu. Widok ogromny, przepyszny, niezrównany! Od bramy głównej podnosi się wielka kryształowa arkada, której szczytów sięgają wierzchołki olbrzymich drzew, może najstarszych, jakie w Hyde Parku się znajdują. U stóp tych olbrzymów roślinności tysiącami kolorów jaśnieje ogród. Spod kopców ze mchu, usłanych wieńcami tęczy, błyszczą rododendrony, azalce, eryki1, długie włosy spuszczają muzy2 i banany, a trzy grające fontanny pryskają tysiącem promieni, tysiącem gwiazd i gwiazdeczek, które światło słoneczne pozłaca i posrebrza.
3Poza wspaniałą spiżową balustradą, arcydziełem giserskiego kunsztu, poza ogrodem i fontannami, w okolu wspaniałych statui, pomników, posągów, kamiennych alabastrowych, marmurowych, spiżowych, wznosi się pod baldachimem tron, a obok dwa konne posągi Wiktorii i Alberta. Z dwóch stron otwiera się widok na dwa ogromne skrzydła 3000 st[óp] długości3. Oko ledwo dosięgnie ich końców, wzrok kąpie się rad w tym morzu piękności, umysł się sili, aby mógł systematyzować, chować w pamięci, co widzi, rozdzielać i gatunkować, ale ten ogrom go łamie i nie dozwala mu zdać sobie ogólnej sprawy.
4Gdzie spojrzysz, przepych, kunszt, bogactwo; ten blask kryształu, któremu promienie słońca dodają jasności, ten połysk wielkich jak piętro zwierciadeł, gra kolorów porozwieszanych na ścianach dywanów, wspaniałość i ogrom dekoracji, wielkość posągów, a teraz dodaj ścisk ludzi, świetność strojów damskich, bogactwo kostiumów oficjalnych i muzykę organów, kilkuset skrzypków i kilkuset śpiewaków – wszystko to łączy się w jeden obraz niezrównany, kapiący złotem, harmonią i światłem słonecznym, który kiedy się raz obaczy, już go się nigdy w życiu nie zapomni, ale się też nigdy nie wypowie.
5Radosne okrzyki publiczności powitały około 10 starego Wellingtona, o 10.45 wszedł lord John Russell Stanley4, w kilka minut potem lord Palmerston5 i inni ministrowie, lord Major, szeryfowie i aldermani6, ambasadorowie dworów zagranicznych, admirał Napier7 i jenerałowie. O 11.30 odgłos muzyki dał znać o wyjeździe Królowej z pałacu Buckingham, jakoż o 11.45 wszedł Ks[iążę] Cambridge, Księżna Cambridge, Ks[iążę] Pruski8, nareszcie kilka minut przed 12 ukazała się Królowa prowadzona przez Księcia Alberta. Ona za rękę wiodła młodego Ks[ięcia] Walii, on najstarszą córeczkę9. Heroldowie trąbami powitali Królową, gwardia królewska w historycznych kostiumach otworzyła jej drogę, Anglicy, pozdejmowawszy kapelusze, z nieudaną radością wołali: „niech żyje Królowa”. Chór brzmiał donośnie: God save the Queen10.
6J[ej] K[rólewska] Mość, zasiadłszy na tronie, wysłuchała mowy Ks[ięcia] Alberta, po czym w towarzystwie organów odśpiewano Alleluja Händla11 i Królowa rozpoczęła uroczystą procesją. Udała się naprzód na prawe skrzydło, gdzie były przedmioty zagranicznego przemysłu, przeszła następnie na lewe, poświęcone industrii W[ielkiej] Brytanii, za powrotem wstąpiwszy powtórnie na tron, oświadczyła, iż wystawa zostaje otwartą, muzyka zagrzmiała znowu God save the Queen, głośne wiwaty napełniły gmach, a heroldowie grając na trąbach torowali drogę J[ej] K[rólewskiej] Mości, która wróciła do siebie. Jak wiele było osób, powiedzieć nie umiem, na moim bilecie wziętym przed kilkoma dniami stał numer 16 600.
7Takie było otwarcie wystawy, kończę, poczta odchodzi.
8ŹRÓDŁO: Wystawa londyńska. II, „Czas” 1851, nr 104, s. 2.
Notes de bas de page
1 Rododendron (albo różanecznik) – roślina z rodziny wrzosowatych, o zimnozielonych i skórzastych liściach. Azalce (inaczej azalie) – odmiana rododendronu, o miękkich, zrzucanych na zimę liściach. Eryki – inaczej wrzośce, rodzaj rośliny z rodziny wrzosowatych.
2 Muzy – tu: gatunek roślin należących do rodziny bananowatych (Musaceae), do której należy także banan zwyczajny (właściwy), uprawiany w krajach tropikalnych dla owoców.
3 Długość budowli wynosiła faktycznie znacznie mniej, bo 1851 stóp (co miało upamiętniać rok zorganizowania wystawy).
4 Lord John Russell Stanley (1792–1878) – polityk partii Whig, premier rządu Wielkiej Brytanii (w latach 1846–1852).
5 Lord Palmerstone (Henry John Temple [1784–1865]) – minister spraw zagranicznych w rządzie lorda Johna Russella Stanleya, zdymisjonowany po tym, gdy 2 grudnia 1851 roku poparł zamach stanu dokonany przez Napoleona III.
6 Lord Major – wybierany na roczną kadencję burmistrz City of London; szeryf – administrator hrabstwa należącego do króla (królowej); alderman – członek rady miejskiej.
7 Sir Charles John Napier (1786–1860) – admirał brytyjski, głównodowodzący The Channel Fleet, trzonu Marynarki Królewskiej.
8 Książę Cambridge (Prince George [1819–1904]) – członek rodziny królewskiej, kuzyn Królowej Wiktorii; Księżna Cambridge (Sarah Fairbrother [1816–1890]) – od 1847 roku żona Księcia Cambridge, aktorka, której związek z członkiem brytyjskiej rodziny królewskiej nie był uznawany (stąd oficjalnie nie przysługiwał jej tytuł Duchess of Cambridge); Książę Pruski (William Frederick Louis [1797–1888]) – późniejszy Król Prus (od 1861) i pierwszy Cesarz Niemiec (od 1888 jako Wilhelm i).
9 Książę Walii to Albert Edward (1841–1910), późniejszy sukcesor tronu, Król Edward VII (od 1901), a „najstarsza córeczka” to Wiktoria (Victoria Adelaide Mary Louise [1840– 1901]), późniejsza żona (od 1858 roku) Friedricha Wilhelma Nikolausa, Cesarza Niemiec (Friedricha iii). Młodzi (Wiktoria, córka Królowej Wiktorii, i Friedrich, jedyny syn Księcia Pruskiego) spotkali się po raz pierwszy na ceremonii otwarcia Wielkiej Wystawy.
10 God save the Queen (lub – the King) – hymn Zjednoczonego Królestwa (wersja słowna – stosownie do płci monarchy).
11 Alleluja to część z oratorium Mesjasz, skomponowanego w 1741 roku przez Georga Friedricha Händla (1685–1759).
Le texte seul est utilisable sous licence Creative Commons - Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International - CC BY-NC-ND 4.0. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.
