Fotografia przed sądem płci pięknej. (Monolog z życia codziennego) [il. 14]
p. 135-138
Texte intégral
1PANNA (sama, piękna i młoda, przed zwierciadłem, trzymając w ręku portret swój fotografowany):
Co się dzieje, sama nie wiem,
Czy to tylko tak, traf z trafów,
Czy to spisek fotografów?
Gniew mię pali jak zarzewiem,
Wszak to firma znana, sławna,
Dokładnością słynie z dawna;
Jednak, mimo dokładności,
Jakże można szpecić gości?
Słońce chyba, filut zdradny,
Takie figle pannom płata.
(Wpatruje się w portret)
Ależ straszny! Ach, szkaradny!...
Nie te rysy, nie te lata!
A tymczasem świat wciąż woła:
To mi tryumf, to mi sztuka!
Słońce nigdy nie oszuka!
Wszyscy, wszyscy jedno zgoła.
Ród niewieści zwę na świadki,
(No... wyłączam nieprzychylne),
Czy to słońce tak niemylne.
(Patrzy na przemian w zwierciadło i w portret)
Ja tu minę mam sensatki,
Jestże rys mój choć jedyny?
Śmieszne kłamstwo, czyste kpiny!...
Skąd pochodzi błąd ten dziki?
Otóż mam go... W te kąciki,
Które zbieg dwóch powiek składa,
Cień fatalnie ciężki pada.
I cóż? Twarz sczerniała, zbrzydła,
Oczy patrzą jak straszydła,
Tak, że sama się ich boję,
A jednakże oczy moje...
Mówią czasem, żem ja pusta,
Mama grozi: „ej, filutko!”,
Ale że mi z tym ładniutko,
To sprawiają moje usta.
A w portrecie gdzież są one?
Toć tam szersze ze dwa razy,
Trudno spojrzeć bez odrazy,
Tak na poprzek wyciągnione.
Czyż ja takie miny stroję?
A jednakże usta moje
Mają to, co świat tak ceni...
(Ogląda się)
To..., co dołkiem wdzięku mieni;
Nawet wzrok nieprzyjaciołki
Dojrzy w twarzy mej te dołki.
Teraz nosek: nos!... nosisko!
Czarne cienie, jak mrowisko,
Naokoło go obsiadły
I prawdziwy kształt ukradły.
O, niech żyje dar artysty!
Jego pędzel żywy, czysty,
On króluje pięknej sztuce;
Fotografię zdepczę, rzucę!...
Tam gdzie chodzi o pomniki,
O dorywczy rys pamiątki,
O pancerze, urny, szczątki,
O zjawiska, o lud dziki,
O nieznanych stref zwierzęta,
Minerały, wynalazki,
Fotografia tam rzecz święta
I tam cenne jej obrazki.
Lecz ta sama sztuka wielka
Tak do pięknej ma się głowy,
Jak mętnego dżdżu kropelka
Do kropelki z gry tęczowej;
Bo choć kolor kto nałoży,
To z nim jeszcze smutniej, gorzej.
Albo choć ta zmarszczka mała
U podbródka, co w naturze
Wdzięk nadaje: tu się stała
Jakby bruzdą w starym murze
I z lat dziesięć mi dodała.
Gdyby tylko mogło słońce,
To i zęby moje lśniące
Zmalowałoby na ciemno;
A toż byłabym przyjemną!
Albo włosy, forma cała!...
Gdybym taką ja być miała,
Coś na pozór ćmy, szkieletu,
Jasio uciekłby ode mnie;
A to byłoby przyjemnie!...
Nie.… nie poślę mu portretu.
(Rzuca fotografią na stół ze zniechęceniem)
2ŹRÓDŁO: Józef z Mazowsza [właśc. Józef Wojciechowski], Fotografia przed sądem płci pięknej. (Monolog z życia codziennego), „Tygodnik Ilustrowany” 1865, nr 309, s. 85.
3Józef Wojciechowski [pseud. Józef z Mazowsza] (1840–1879) – poeta, dramaturg, powieściopisarz, tłumacz. Wydał m.in.: Judytę. Poemat biblijny (Warszawa 1863), Kobiety i mężczyźni. Powieść (Warszawa 1871), Gero Margraf. Tragedię z czasów pogaństwa Słowian, w 5 aktach wierszem (Warszawa 1872).
Le texte seul est utilisable sous licence Creative Commons - Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International - CC BY-NC-ND 4.0. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.
