1Dwa statki parowe, przez W[ielmożnego] Wolickiego¹ z Anglii sprowadzone, przybyły do Gdańska z banderą rosyjską, na której jest umieszczony orzeł polski. Jeden z tych statków, zwany „Książę Ksawery”, z zupełnym aparatem na siłę koni 40 jest przeznaczony do podróży na morzu; drugi, „Victory” zwany, budowany płasko, ma być holowany do Warszawy², jest on także w maszynę na siłę koni 60 opatrzony, nie ma przecież kotła, który jako uszkodzony w Anglii zostawiono. A że statki parowe są nowym zjawiskiem dla miasta Gdańska, przeto konsul generalny rosyjski, radca kolegialny W[ielmożny] Makarowicz, chcąc zrobić przyjemność mieszkańcom, sprosił na dzień 29 czerwca na pokład tych statków pierwsze osoby stanu wojskowego i cywilnego, i dwieście pięćdziesiąt osób obojej płci przyjął wspaniałą ucztą na pokładzie „Victory”. Po obejrzeniu obok będącego statku „Książę Ksawery”, posunął się tenże statek naprzód dla przysposobienia pary, a będąc przygotowanym do działania (co 40 minut trwało) postąpił od miejsca Lege an zwanego³, ciągnąc za sobą statek „Victory” z gośćmi będącymi. Wystrzał z dział rozpoczął spacer.

2Lud mnogi brzegi Wisły okrywający dał oznaki zadowolenia przez trzykrotne „hurra”, na pokładzie zaś samym spełniano toasty za zdrowie N[ajjaśniejszego] Cesarza Wszech Rosji, Króla Polskiego, N[ajjaśniejszego] Króla Pruskiego i Ich Wysokiej Rodziny oraz za pomyślność handlu Gdańska. Pod fortecą Weichselmünde⁴ zatrzymano „Victory” na kotwicy i obrócono go ku Gdańskowi; statek zaś „Książę Ksawery”, zrobiwszy poważny obrót, mijając statek „Victory”, przyczepił go do siebie i dawszy drugą salwę, odprowadził na miejsce, skąd wypłynął. Cały ten spacer trwał od godziny 7 do w pół do 9 w wieczór, z zadowoleniem tak gości na statku będących, jak i zgromadzonych widzów na brzegu. Mnóstwo czółn, napełnionych ciekawymi, przyczepionych do statku „Victory”, przyczyniło się do upiększenia widoku na wodzie, a znaczna liczba postępujących na brzegu pojazdów – do upiększenia tychże brzegów. Pogoda także sprzyjała, a wiatr pomyślny, rozdymając żagle okrętów mijających statki parowe, wzbogacił piękność tego obrazu.

3ŹRÓDŁO: „Gazeta Warszawska” 1827, nr 186, s. 1891–1892.