Abréviations utilisées
p. XIII-XV
Texte intégral
1 AkKr = Archiv für katholisches Kirchenrecht
2 Annales HSS = Annales. Histoire, sciences sociales
3 Annales ESC = Annales. Économies, sociétés, civilisations
4 ASS = Acta Sanctae Sedis
5ASV = Archivio Segreto Vaticano
6Baluze = Étienne Baluze, Vitae paparum Avinionensium, nouvelle édition par Guillaume Mollat, 2 vol., Paris, 1927
7BAV = Biblioteca Apostolica Vaticana
8can. = canon
9cap. = capitulum
10Cardella = Lorenzo Cardella, Memorie storiche de’ cardinali della Santa Romana Chiesa, vol. I, Rome, 1792
11 CCSL = Corpus Christianorum Series Latinae
12 Clem. = Clementis papae V Constitutiones, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
13C. = Corpus juris civilis, II. Codex Iustinianus, éd. P. Krueger, Berlin, 1877
14C. Th. = Codex Theodosianus, éd. T. Mommsen et P. Meyer, Berlin, 1905
15col. = colonne
16 CSEL = Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum
17 Comp. = Quinque compilationes Antiquae, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1882
18 CIC = Corpus iuris canonici emendatum et notis illustratum, Gregorii XIII. pont. max. iussu editum, Rome, 1582
19 DALC = Dictionnaire d’archéologie et de liturgie chrétiennes
20Daremberg et Saglio = Dictionnaire des antiquités grecques et romaines, C. Daremberg et E. Saglio (éd.), 10 vol., Paris, 1873
21 DBF = Dictionnaire de biographie française (en cours), Paris, 1933-
22 DBI = Dizionario biografico degli Italiani, 76 vol. (en cours), Rome, 1960-
23 DDC = Dictionnaire de droit canonique, R. Naz (éd.), 7 vol., Paris, 1935-1965
24 DHGE = Dictionnaire d’histoire et de géographie ecclésiastiques, 31 vol. (en cours), Paris, 1912-
25 D. = Corpus juris civilis, I. Digesta, éd. T. Mommsen, Berlin, 1872
26 DTC = Dictionnaire de théologie catholique, 30 vol., Paris, 1923- 1972
27Du Cange = Charles Du Cange, Glossarium mediae et infimae latinitatis, Niort, 1883-1887
28Du Chesne = François Du Chesne, Histoire de tous les cardinaux françois de naissance, 2 vol., Paris, 1660
29Eubel, Hierarchia = Conrad Eubel, Hierarchia Catholica Medii Aevi, t. 1, Munich, 1913
30 Extrav. = Extravagantes decretales Ioannis papae XXII, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
31 Extrav. commun. = Extravagantes decretales ost Sextum, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
32fasc. = fascicule
33fol. = folio
34Fr. = Corpus juris canonici, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
35Grat. = Decretum Gratiani, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
36Hefele = Carl Joseph Hefele, Histoire des conciles d’après les documents originaux, Paris, 1907-1952
37 Gallia Christiana = Gallia christiana, 16 vol., Paris, 1713-1865
38 LMA = Lexikon des Mittelalters, R. Auty et alii (éd.), 10 vol., Munich, 1977-1999
39Mansi = Johannes Dominicus Mansi, Sacrorum conciliorum nova et amplissima et collectio, Paris, 1901-1927
40Martène et Durand = Edmond Martène et Ursin Durand, Veterum Scriptorum et Monumentorum Amplissima Collectio, t. IV, Paris, 1729
41 MGH, SS, Conc. ou LL = Monumenta Germanie Historica, Scriptores, Concilia ou Leges
42n. = note
43n. s. = nouvelle série / nuova serie
44Niermeyer = Jan Frederik Niermeyer, Mediae latinitatis lexicon minus, 2 vol., Leyde, 1976
45PA = Penitenzieria Apostolica
46 PL = Patrologie Latine
47Potthast = August Potthast, Regesta pontificum romanorum, 1198- 1304, Berlin, 1874-1875
48réimpr. = réimpression
49Rey = Alain Rey, Dictionnaire historique de la langue française, Paris, 1994
50 Römische Quartalschrift = Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und für Kirchengeschichte
51 RPG = Repertorium Pönitentiarie Germanicum
52 Sent. = Magistri Petri Lombardi Sententiae in IV libris distinctae, Grottaferrata, 1979-1981
53 ST = Thomas d’Aquin, Summa theologica, 6 vol., Rome, 1894-1920
54 Super Sent. = Thomas d’Aquin, Super libros Sententiarum magistri Petri Lombardi, 4 vol., Paris, 1929-1947
55t. = tome
56 Thes. Nov. = Edmond Martène et Ursin Durand, Thesaurus novus anecdotorum, 5 vol., Paris, 1717
57v. = verbo
58vol. = volume
59 VI = Liber Sextus Decretalium, éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879- 1881
60 X = Liber Extra (Decretales domini Gregorii IX), éd. E. Friedberg, Leipzig, 1879-1881
61 ZRG KA = Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistiche Abteilung
Le texte seul est utilisable sous licence Licence OpenEdition Books. Les autres éléments (illustrations, fichiers annexes importés) sont « Tous droits réservés », sauf mention contraire.
De la « Cité de Dieu » au « Palais du Pape »
Les résidences pontificales dans la seconde moitié du XIIIe siècle (1254-1304)
Pierre-Yves Le Pogam
2005
L’« Incastellamento » en Italie centrale
Pouvoirs, territoire et peuplement dans la vallée du Turano au Moyen Âge
Étienne Hubert
2002
La Circulation des biens à Venise
Stratégies patrimoniales et marché immobilier (1600-1750)
Jean-François Chauvard
2005
La Curie romaine de Pie IX à Pie X
Le gouvernement central de l’Église et la fin des États pontificaux
François Jankowiak
2007
Rhétorique du pouvoir médiéval
Les Lettres de Pierre de la Vigne et la formation du langage politique européen (XIIIe-XVe siècles)
Benoît Grévin
2008
Les régimes de santé au Moyen Âge
Naissance et diffusion d’une écriture médicale en Italie et en France (XIIIe- XVe siècle)
Marilyn Nicoud
2007
Rome, ville technique (1870-1925)
Une modernisation conflictuelle de l’espace urbain
Denis Bocquet
2007
